មេរៀនទី១: ធ្វើការលើកុំព្យូទ័រ PC

មេរៀនទី ១: ធ្វើការលើកុំព្យូទ័រ PC

បង្រៀនដោយលោកគ្រូ: ទាវ ឈុនណន
ព្រឹទ្ធបរុស មហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកវិទ្យា
នៃ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា
Tel: 077778647-070778647-0977778647
Yahoo, Skype, google: chhunnan

សមាសធាតុកុំព្យូទ័រ PC មានច្រើនប្រភេទដែលដំឡើងក្នុង Case របស់ វា ដែលសមាសធាតុទាំងនោះមាន ដូចជា Mainboard, RAM, Microprocessor   កាតសំលេង និងកាតពណ៌ដែលហៅថា VGA និង ឧបករណ៍ខាង ក្រៅដូចជា អេក្រង់ Monitor, mouse និង keyboard។ លក្ខណ:ពិសេសរបស់ hard disk គឺវាអាចខូចនៅពេល ដែលយើង ធ្វើវាធ្លាក់ដែលមានកំពស់ខ្ពស់។ នៅលើសមាស ធាតុរបស់កុំព្យូទ័រមាន កន្លែងខ្លះអាចជួសជុលបាន ហើយ ផ្នែកខ្លះមិនអាចជួស ជុលបាន ឡើយ ពីព្រោះវាមានសៀគ្វីតូចល្អិតហើយ សាមញ្ញាំបំផុត។ ផ្នែកដែល អាច ជួសជុល បានមាន ដូចជា អេក្រង់ Monitor អាចជួសជុលលើ mainboard មាននៅលើផ្នែកខ្លះ ការ ជួសជុលលើ Power Supply និង អាច ជួសជុលបានក្នុង ប្រអប់ CD-ROM ឬ DVD-ROM បានផងដែរ។ ផ្នែក ដែលមិនអាច ជួស ជុលបាន ដូចជា RAM និង CPU ដែលមាន សៀគ្វី តូចល្អិតមិនអាចជ្ួសជុលដោយប្រើដៃ បានឡើយ។
21. ការដំឡើង Upgrade និងជួសជុល

មុនពេលលោកអ្នកអាចមានលទ្ធភាពអាចជួសជុលកុំព្យូទ័បានលុះត្រាតែ លោកអ្នកបានស្គាល់ពីមូលដ្ឋាន គ្រឹះសញ្ញាណរបស់កុំព្យូទ័រ ស្គាល់ពីមុខ ងាររបស់ ឧបករណ៍និងតួនាទីរបស់វា ហើយបន្ទាប់មកអាចចេះ ដោះ ចេញ និងដំឡើង ឡើង វិញបាន។ ការដំឡើងកុំព្យូទ័រគឺជាការងាយ ស្រួល បំផុត លោកអ្នកគ្រាន់តែ អាន សៀវភៅរៀន ដំឡើង កុំព្យូទ័រ ១០ម៉ោងដោយខ្លួនឯងដែលខ្ញុំបាទបានចង់ក្រងនៅ ស្នាដៃមុន ឬក៏ លោកអ្នកអាចអានសៀវភៅ កុំព្យូទ័រអេឡិចត្រូនិក ឬអាចជាវសៀវ ភៅ ១០០ ដំណោះស្រាយជួសជុលកុំព្យូទ័រ។ នៅក្នុងសៀវភៅនេះ ខ្ញុំបាទ ចងក្រង សៀវភៅរៀនជួសជុលកុំព្យូទ័រដោយខ្លួនឯង គឺបង្រៀនពី មូលដ្ឋាន នៃការជួសជុល ដែលមានលក្ខណ: តូចតាច តែប៉ុណ្ណោះ អោយ ចេះដោះស្រាយបញ្ហាកុំព្យូទ័រដែល កើតមានឡើង ដែលជួប ជា ប្រចាំថ្ងៃ។
Computer repairរូបភាព 1.1. ការបង្ហាញក្នុងធុង Case និង power supply

1.1  ឧបករណ៍ដំឡើងដោយប្រើដៃ Hand Tool

    មុនពេលដំឡើងឬជួសជុលកុំព្យូទ័រលោកអ្នកត្រូវត្រៀមទុកជាមុនរួច ស្រេចសំរាប់ដំឡើងសមាស ធាតុ កុំព្យូទ័រ PC ដែលឧបករណ៍ ទាំងនោះ មានដូចជា ទុលវីស Phillips screwdriver ពិលសំរាប់បញ្ជាំងមើល និងដែក ដែលមានចុង ស្រួចដូចជាម្ជុល និងដង្កាប់សំរាប់ចាប់ និង ឧបករណ៍ សំរាប់វាស់ចរន្ត តង់ស្យុង នៅលើសៀគ្វីអេឡិច ត្រូនិកនិង សំរាប់ចរន្តអគ្គីសនី។ ឧបករណ៍ទាំងនេះតែងតែ ជួបប្រទេះប្រើ ប្រាស់ ជាប្រចាំរាល់ថ្ងៃ សំរាប់ដោះ ចេញ លើខ្ចៅដែលមាននៅលើ កុំព្យូទ័រ ការជួសជុលលំអិតលើសៀគ្វីរបស់កុំព្យូទ័រមានភាពលំបាក ដូចជាជួស ជុលលើ motherboard ជួសជុលអេក្រង់កុំព្យូទ័រ និង Power Supply លោក អ្នកត្រូវយល់ច្បាស់ពីការវិភាគ លើដ្យាក្រាម សៀគ្វីជាមុនសិន ដែលជាប្រព័ន្ធ ដំណើរការ របស់វា។
Computer repairរូបភាព 1.2. ឧបករណ៍សំរាប់ប្រើក្នុងពេលជួសជុល

1.2  កម្មវិធី Software

ក្នុងការបន្ថែមមូលដ្ឋានលើឧបករណ៍ជួសជុលដោយប្រើដៃ លោកអ្នក ត្រូវការកម្មវិធី software ដើម្បីដោះស្រាយ វិនិច្ឆ័យរោគនិងបញ្ហាជា ច្រើន របស់ កុំព្យូទ័រ។ នៅក្នុងកម្មវិធី Windows អាចមានលទ្ធភាព ដោះស្រាយបញ្ហាវិនិច្ឆ័យ ពីរោគសញ្ញារបស់កុំព្យូទ័របាន ប៉ុន្តែលោក អ្នកមិនអាចដោះស្រាយជួសជុល ផ្នែក រឹងបាន ឡើយគឺសំរាប់ដោះ ស្រាយបាន តែជាមួយបញ្ហាតូចតាចដែលគេហៅថា  Hardware corrupt ឬអាចដោះស្រាយ បានជា មួយបញ្ហាដែលគ្រោះថ្នាក់ដែល បណ្តាលមកពីវីរ៉ុស virus ឬដង្កូវ worm។ ចំពោះកម្មវិធី Linux អាច ដើម្បីចំលងមកវិញបណ្តា file បញ្ចូលទៅក្នុង CD ឬ DVD។ លោក អ្នកអាចអាចរៀន Linux ដើម្បីប្រើកម្មវិធី។
Computer repairរូបភាព 1.3. នៅលើ Windows 8 desktop

កាលណាលោកអ្នកកំពុងរត់ដំណើរការ Windows លោកអ្នកអាចចូល ក្នុងលក្ខណ:ទូទៅ Windows ដើម្បី មើលវិភាគវិនិឆ្ឆ័យរោគ។ ការប្រើ ប្រាស់ សំរាប់វិនិច្ឆ័យរោគគឺមានដូចជាកម្មវិធី Everest Home Edition អាចទាញ យក ពីក្នុង (http://www.lavalys.com មានតម្លៃប្រហែល $30 និងមាន free trial) ដូចបង្ហាញ ក្នុងរូបភាព 1.4។ នៅលើទំព័ររបស់ Lavalys មានលក់កម្មវិធី ដែលមាន version ថ្មីៗនិង បន្ថែម លក្ខណ: ពិសេសជាច្រើនទៀត។ ប៉ុន្តែវាអាច ប្រើសំរាប់ វិនិច្ឆ័យ និងការជួសជុលកុំព្យូទ័រ home PC បានតែប៉ុណ្ណោះ។
Computer repairរូបភាព 2.4. ការប្រើប្រាស់កម្មវិធី Everest ដើម្បីវិនិច្ឆ័យរោគ

នៅលើកម្មវិធី Windows 7/8 មានអនុភាពអាចជួសជុល Repair Disk (ERD)

ចូលក្នុង Startà Run àPrograms àAccessories àSystem Tools à Backup។ ពេល Backup កំពុងតែរត់ហើយ ចុចលើ Emergency Repair Disk icon ដើម្បីបង្កើត disk។ ក្នុងប្រអប់លទ្ធផល ចុចលើ ប្រអប់ Also backup the registry…box ដើម្បីចំលង copy ប្រព័ន្ធ system file ទៅ repair directory នៅលើ hard disk។ ក្នុងកម្មវិធី Windows 7,8 ERD មិនអាចមានលទ្ធភាព boot បានឡើយ។ ដើម្បី ជួសជុសកម្មវិធី Windows 7,8 លោកអ្នកត្រូវតែ boot ពីក្នុង CD ឬ boot floppies។ លោកអ្នកនឹង ត្រូវបានបង្ហាញការជួសជុល repair disk នៅក្នុងដំណើរការ។ ប្រសិនបើកម្មវិធី Windows 7,8 ERD មិន អាចផ្ទុក registry files។ ការបង្កើត ERD ចំលងចូលទៅក្នុង registry files ទៅ %SystemRoot%\ Repair folder កន្លែងដែលវាបាត់បង់ប្រសិនបើ hard disk ធ្លាក់ខូច។ ដើម្បីសុវត្ថិភាពមុនពេល លោកអ្នកបង្កើតឬ update ERD ចំលងបណ្តាមាតិកានៃ folder ទៅក្នុង hard disk ឬ optical disc។

1.3  ការដំណើរការទូទៅ

    ជាមួយឧបករណ៍ដែលប្រើដៃដែលបានអធិប្បាយនៅមេរៀនខាងលើ លោកអ្នកមានបញ្ហា ត្រូវការ ដើម្បី ដំឡើងឬជួសជុលកុំព្យូទ័រ PC ដែល មាន សមាសភាពថ្មី។ មុនពេលលោកអ្នកចាប់ផ្តើម បណ្តាមេរៀនទាំង នេះពន្យល់ការ ងាររួមនៅលើបញ្ហាកុំព្យូទ័រ PC ដែលបើកឡើងក្នុងធុង case ការបង្កើត jumper ការរៀបចំកាប cable និងការបន្ថែមឬ ដោះ ចេញ remove expansion card។ ការបង្រៀនលក្ខណ:ពិសេស ដូច ជាការដោះដូរ motherboard និង disk drive ឬ power supply ដែលបានផ្តល់អោយក្នុងមេរៀននេះ។

1.3.1. ការដោះដូរគំរប់ធុង case

នៅលើធុង Case នីមួយៗមានសន្ទះគំរប់សងខាងពីរ ដែលបាន បិទ ហើយមានវីសបួន មូលភ្ជាប់នៅខាង ក្រោយផ្នែកធុង Case របស់ កុំព្យូទ័រ ការដោះ គំរប់ធុង Case គឺងាយស្រួលបំផុតគឺយើង ត្រូវការតែ ទុលវីស មុខ មួន តែមួយគត់។នៅជាយក្រោមនៃសន្ទះគំរប់មានគន្លឹះសំរាប់ដាក់ទាក់ជាមួយធុង Case ដើម្បី អោយវាជិតរឹងមាំ។

1.3.2.  ការគ្រង់គ្រងរៀបចំកាបខាងក្នុងនិងបណ្តា Connector

កាលណាលោកអ្នកបានបើកគំរប់ PC រួចហើយ បញ្ហាមុនដំបូងយើង បានជួបប្រទេះជាមួយបណ្តា កាប ជាច្រើននៅក្នុងធុង Case បណ្តាកាប ទាំងនេះ នាំដឹកជញ្ជួនអនុភាពនិងសញ្ញារវាងប្រព័ន្ធ System និង សមាសភាព នៃ កុំព្យូទ័រ PC។ បណ្តាកាបដែលបានប្រើក្នុងម៉ាស៊ីន PC មាន ដូចជាកាប connector ដែល ច្រើនជាងគេ។ គ្រប់ connector គឺមានឈ្មោះនិងញី ដែលមាន connector ញី ច្រើនជាងគេត្រូវបាន ហៅថា plug ឬ header ដែល មានជើង pin ជាច្រើនបាន លូយចេញ ហើយជើង pin នីមួយៗមានខ្សែលួសផ្សារភ្ជាប់។ ចំពោះកាប connector ញីដែលគេហៅថា jack ដែលមានរន្ធ pin ផតសំរាប់បញ្ចូល connector ចូលក្នុង។ ប្រភេទញីនិងឈ្មោះ ទាំងពីរ តែងតែប្រើជា មួយ គ្នា ជានិច្ច ដើម្បីបង្កើតការភ្ជាប់ connection។ បណ្តាកាប់ cable មួយចំនួនប្រើស្រោម ស្រោប ខ្សែ លួសដែលរួចបញ្ចូលទៅ connector។ កាបទាំងបីដែលមានរួមជា មួយគ្នានៅក្នុងកុំព្យូទ័រ PC ដែល សំរាប់ ប្រើជា មួយអនុភាព supply power ភ្ជាប់ ទៅលើ the motherboard និង drive ជាច្រើនដូចជាភ្ជាប់ភ្លើង front-panel LED ប្រើជាមួយ switches ហើយជួនកាលប្រើជាមួយ USB ឬ FireWire និង audio port ទៅក្នុង motherboard ការភ្ជាប់ audio ចេញទៅខាងក្រៅ លើ optical drive ទៅ sound card ឬការភ្ជាប់ motherboard audio connector។ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 1.5 បង្ហាញភ្លើង front-panel power LED cable ដែលបានភ្ជាប់ជាមួយ motherboard រួចស្រេចនិង មានរន្ធញី female jack នៃកាប front-panel reset switch ដែលនៅខាងមុខ។
Computer repairរូបភាព 1.5. ប្រភេទកាបដែលមានស្រោម
Computer repair
បណ្តាកាប Ribbon cable ផ្គត់ផ្គង់ដើម្បីរៀបចំខ្សែលួសត្រូវការដើម្បី ភ្ជាប់ទៅបណ្តាឧបករណ៍ ដូចជា បណ្តា drive និង controller ដែល គ្រប់ interface ទាំងអស់ទាមទា conductor ជាច្រើនត្រូវការ។ បណ្តា Ribbon cable ត្រូវបានប្រើដំបូងសំរាប់សញ្ញាតុងស្យុងតូចទាប ទោះបី វាប្រើសំរាប់ផ្ទុក តុងស្យុងទាបឬចរន្ត ទាបក្នុងការប្រើប្រាស់។ បណ្តា កាប ធម្មតា Ribbon cable គឺសំរាប់ប្រើក្នុងធុង case ពីព្រោះលក្ខណ: ពិសេស ចរន្ត អគ្គីសនីដែលបណ្តាល មកពីការបញ្ជូនតាមរលក ធាតុ អាកាសវិទ្យុ RF ដែលអាចអោយ interfere ទទួល បានចរន្តអគ្គីសនី ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 1.6 បង្ហាញ 40 ខ្សែលួស ATA ribbon cable ដែលភ្ជាប់ទៅ secondary ATA interface លើ ASUS K8N-E Deluxe motherboard។ ប្រភេទ motherboard ASUS បានផ្គត់ផ្គង់កាបនៅ លើ ងាយ ដោះដូរ remove ចេញបាន ដែលប្រើសំរាប់ភ្ជាប់ជាមួយ optical drive (ចំពោះ Hard drive ប្រើកាប 80 ខ្សែដូចបង្ហាញក្នុង រូបភាព 1.7)។
Computer repairរូបភាព 1.6. កាប 40 ខ្សែ  ATA ដែលភ្ជាប់ទៅ secondary motherboard

ចំនួននៃជើង pin

កាប ribbon cable connector ដែលមានលំដាប់ពី 10pin connector​ នៅលើកាបដែលតែងតែប្រើទៅ serial, USB, FireWire និង audio port ពីលើ motherboard header-pin connector ទៅ ខាង មុនឬ ខាង ក្រោយ panel ឆ្លងកាត់តាម 34pin floppy drive connector ហើយ 40pin ATA (IDE) drive connector ភ្ជាប់ទៅ 50-, 68- និង 80pin SCSI connector។

ចំនួននៃកាប connector

          ប្រភេទ ribbon cable មួយចំនួនគឺគ្រាន់តែមានពី connector។ បណ្តា ATA cable ដែលប្រើដើម្បីភ្ជាប់ ទៅ hard drive និង optical drive មានបី connector និង motherboard connector ហើយ connector មួយសំរាប់ master drive ទៅចុងផ្សេងទៀតនិង connector មួយទៀតសំរាប់ slave drive នៅកណ្តាល (ដែលមាន ទីតាំងនៅជិត master drive connector)។ កាប SCSI cable ដែល ប្រើនៅក្នុងម៉ាស៊ីន server និង ម៉ាស៊ីន workstation  អាចប្រើបានប្រាំ drive connector ឬច្រើនជាង។

កាប Cable-select

ប្រភេទ ATA drive cable ដែលហៅថា cable-select ឬកាប CS cable កាបមេមួយអាចភ្ជាប់បាន ពីរឧបករណ៍ device connector។ ដែល មាន ទាំងអស់ 40 សញ្ញាខ្សែភ្ជាប់ទៅ drive connector នៅក្នុង កណ្តាល នៃកាប និង 39 នៃសញ្ញាខ្សែកាបត្រូវបានបញ្ជូលទៅ drive connector នៅចុងនៃ កាប។ កំហុសការ អនុញ្ញាតបញ្ចូលទៅទីតាំង នៃ ឧបករណ៍ device លើកាបដើម្បី កំណត់ថាតើឧបករណ៍មានមុខងារជា master ឬជាឧបករណ៍ slave device  មិនទាមទារ jumper ដើម្បី បង្កើតវា។ កត់ចំណាំថាគន្លឹះការចាត់ចែងមានពណ៌​ខ្មៅសំរាប់ភ្ជាប់ជា មួយ secondary ATA motherboard។ ហើយ primary motherboard connector និង secondary connector ត្រូវបាន ភ្ជាប់ ជា មួយ គន្លឹះដែលអាចមានកំហុសជាមួយជើង pin។ ប៉ុន្តែ secondary connector នៅលើ slot ក្នុង primary motherboard connector ដែល មានន័យថា cable កាបមិនអាច បញ្ចូល ទៅក្នុង secondary connector។ ទោះបី 80ខ្សែ cable ជាមួយ secondary connector ប្រភេទ ASUS ត្រូវបានជ្រើសរើស គន្លឹះទៅ Ultra-ATA cable ដើម្បី កំណត់ថាវាអាចភ្ជាប់ទៅ primary motherboard ATA interface ដែល ត្រូវបានកំណត់ប្រើដើម្បីភ្ជាប់ទៅ hard drive។ ចំពោះ secondary motherboard ATA connector ដែលជាធម្មតា ប្រើសំរាប់ ភ្ជាប់ទៅ optical drive ត្រូវកាបប្រើមិនមាន គន្លឹះដូចបង្ហាញ ក្នុង រូបភាព 1.6។

Computer repairរូបភាព 1.7. កាប 80ខ្សែ Ultra-ATA មានពីរនៅលើ motherboard interface និងបង្ហាញគន្លឹះរបស់វា

អស់រយ:ពេលជាច្រើនឆ្នាំហើយ មានប្រភេទកុំព្យូទ័រជាច្រើនដែលប្រើ ប្រភេទកាប cable ដូចដែល បានអធិប្បាយខាងលើ។ នៅក្នុងឆ្នាំ 2003 មាន ប្រភេទ motherboard និង drive ដែលចាប់ផ្តើមប្រើ ស្តង់ដា ថ្មីដែលគេហៅថា Serial ATA (មានដូចជា S-ATA ឬ SATA)។ ប្រភេទ ចាស់គឺ ATA drive ជួន កាលគេហៅថា Parallel ATA (P-ATA ឬ PATA) ទោះបីឈ្មោះធម្មតាដែលជា ស្តង់ដាដ៏ ចាស់បំផុត ដែលត្រូវ បានផ្លាស់ប្តូរ។ ជាក់ស្តែងភាពខុសគ្នារវាងឧបករណ៍ ATA device និងឧបករណ៍ SATA device គឺវាប្រើកាបខុសៗគ្នានិង connector សំរាប់ថមពល power និងទិន្នន័យ data។ ម្យ៉ាងទៀតប្រភេទ 40pin data connector និងប្រភេទ 4pin Molex power connector ដែល បានប្រើដោយឧបករណ៍ ATA device (ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 1.8) ហើយ ប្រភេទ SATA ប្រើកាប 7pin ស្តើងសំប៉ែតសំរាប់ data connector និង 15pin power connector (ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 1.9)។
Computer repairរូបភាព 1.8. ប្រភេទ PATA data connector (ខាងឆ្វេង)និង power connector
Computer repair
រូបភាព 1.9. ប្រភេទ SATA power connector (ខាងឆ្វេង) និង data connector

កំហុសតុងស្យុង Missing Voltage

ប្រភេទកាប SATA power cable ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 1.9 ដែលមាន អនុភាព +5V គត់នៅ លើខ្សែ ពណ៌ក្រហម red wire និង +12V នៅលើ ខ្សែ ពណ៌បៃតង yellow wire ជាមួយខ្សែពីរ ទៀតគឺ មាន ពណ៌ខ្មៅ black ដែលជា ខ្សែម៉ាស់។ ប្រភេទកាប SATA power connector បន្ថែមពណ៌ទឹកក្រូចហើយ មានតុងស្យុង +3.3V។

ចំនួនលេខជើង pin ជាច្រើនដែលនៅក្នុងកាប SATA power connector បានរចនាឡើងផ្សំគ្នាចែក ចេញពីរ SATA។ ដំបូងការ បន្ថែម connector ដែលជាតម្រូវការដើម្បីផ្គត់ផ្គង់បញ្ចូលដំឡើងឬ ដោះចេញ drive ដោយមិនបិទប្រព័ន្ធ system ដែលជាផ្នែក មួយនៃ ស្តង់ដា SATA standard។ ទីពីរ ប្រភេទកាប SATA power connector ត្រូវបានរចនាដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ តុងស្យុងគឺ +3.3V, +5V និង +12V។ តុងស្យុង ទាបបំផុតគឺ +3.3V ដែលសំរាប់ ផ្គត់ផ្គង់អោយទៅ កង្ហារ ត្រជាក់ របស់ drive។
Computer repairរូបភាព 1.10. ក្រុមមួយដែលមានបួនកាប SATA data connector នៅលើ motherboard

ទោះបីកាប PATA power connector ទាំងអស់ត្រូវបានភ្ជាប់ដោយ គន្លឹះ។ គោលបំណង់រចនា SATA ដើម្បីប្រើគន្លឹះ។ ប្រភេទ SATA ដែល ប្រើ L-shaped ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 1.10។ ភាពប្លែកពីគ្នារវាង SATA និង PATA ដំបូង PATA អាចអនុញ្ញាតអោយប្រើបានឧបករណ៍ពីរ ភ្ជាប់ ទៅ interface នីមួយៗនិងប្រើ jumper មួយដូចជា master និងផ្សេង ទៀតគឺជា slave។ ប្រភេទ SATA interface ផ្គត់ផ្គង់បាន តែឧបករណ៍ គត់ សំរាប់ ដំឡើង ឧបរកណ៍ device គឺជា master ឬ slave។  លទ្ធផល ឧបករណ៍ SATA device ទាំងអស់ គឺជា ឧបករណ៍ master device។ ទីពីរ PATA ប្រើមានកំណត់ប្រវែងនៃកាប ទិន្នន័យ data cable គឺមានប្រវែង 18″ (ស្មើ 45.7cm) ក្នុងខណ:ដែលប្រភេទ SATA អនុញ្ញាតអោយកាបទិន្នន័យ data cable ដែលមានប្រវែងប្រហែល 1 ម៉ែត្រ (39.4″) ហើយមានកំរាស់ស្តើងបំផុត។

2. ធ្វើការជាមួយកាត expansion card

កាត Expansion card គឺជាសៀគ្វី board ដែលលោកអ្នកដំឡើងក្នុង កុំព្យូទ័រ PC ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់មុខងារ ដែល PC motherboard មិនផ្គត់ ផ្គង់ ដោយខ្លួន វាផ្ទាល់។ រូបភាព 1.11 បង្ហាញប្រភេទកាតក្រាហ្វិច ATI All-In-Wonder 9800 Pro AGP និងវីដេអូរកាត video capture គឺជាប្រភេទកាត expansion card។
Computer repair

រូបភាព 1.11. Transcend PCI Express USB 3.0  ជាប្រភេទ expansion card

ជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមក មានប្រភេទកុំព្យូទ័រ PC ជាច្រើនដែលប្រើប្រាស់ expansion card ដែលបានដំឡើង។ ប្រភេទ vintage-2000 PC អាចប្រើ កាតវីដេអូ video card ប្រភេទ sound card និង LAN adapter និងអាចប្រើ បានជាមួយ internal modem និងសំរាប់ការទំនាក់ទំនងនៃ SCSI host adapter។ ការដំឡើងកាត expansion card គឺមានភាពងាយស្រួលបំផុត ហើយមិនថ្លៃគេប្រើសំរាប់ដំឡើងប្រព័ន្ធ system ចាស់។ លោកអ្នកអាចមើល ក្នុងឧទាហរណ៍ ការដំឡើងកាតក្រាហ្វិច AGP graphic card ដើម្បីដំឡើងលើ board video ឬវីដេអូ video capture card បញ្ចូលក្នុងកុំព្យូទ័របស់លោកអ្នក PC ចូលក្នុង digital video recorder ការប្រើ SATA controller ដើម្បីបន្ថែម ផ្គត់ផ្គង់សំរាប់ SATA drive ឬប្រើ USB adapter ដើម្បីបន្ថែម USB 2.0 port ជាច្រើនឬប្រើ 802.11g card ដើម្បីបន្ថែម wireless networking។

2.1 ការដំឡើងកាត expansion card

ដើម្បីដំឡើង expansion card បង្ហាញដូចខាងក្រោមនេះ:
– អានការបង្រៀនណែនាំដែលមកជាកាត card។ ក្នុងលក្ខណ:ពិសេស ការអានដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ការណែ នាំបង្រៀនអំពីការដំឡើងកម្មវិធី software driver សំរាប់កាត card។ ចំពោះកាតជាច្រើន card លោក អ្នកត្រូវដំឡើង driver មុនពេលលោកអ្នកដំឡើង card មុនពេល ដំឡើងកម្មវិធី driver។
– ដោះដូរគំរប់ពីក្នុងធុងលើ motherboard កំណត់ណាមួយគឺជា expansion slot ដែលនៅទំនេរ។ ទីតាំង expansion slot ដែលនៅ ទំនេរត្រូវការប្រើជាមួយ expansion card។ ប្រភេទកាត expansion slot រួចមាន 32bit និង 64-bit PCI និង AGP video card slot មួយ ឬពីរ PCI Express x16 video card slot ហើយមួយឬច្រើន PCI Express x1។ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 1.12 បង្ហាញស្តង់ដាការចាត់ចែង នៃ slot ជាច្រើនសំរាប់ AGP motherboard ជាមួយប្រាំ Slot មាន ពណ៌ 32-bit PCI នៅខាងលើឆ្វេង ដៃ មួយ មានពណ៌ត្នោតខ្មៅគឺជា AGP slot ខាងក្រោមស្តាំដៃគឺជា PCI slot។ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 1.13 បង្ហាញការរៀបចំស្តង់ដាការចាត់ចែងនៃបណ្តា slot សំរាប់ PCI Express motherboard ពីខាងឆ្វេងដៃ ទៅ ស្តាំដៃមានពីរ Slot 32-bit PCI និងពីរខ្លីពណ៌ខ្មៅ black PCI Express X1 slot មានច្រើនជាង ពីរពណ៌ស PCI slot ហើយមួយវែងពណ៌ខ្មៅ PCI Express X16 slot សំរាប់ video adapter។
Computer repairរូបភាព 1.12. មាន 3 PCI slot និងមួយ AGP slot ពណ៌ត្នោត
Computer repair
រូបភាព 1.13. PCI slot ពណ៌សពីរនិង PCI Express X1 slot ពីរនិងមាន, PCI slot ច្រើនទៀត

– មានរន្ធមួយសំរាប់ដាក់ expansion slot ត្រូវបានបង្ហាញនៅលើនៅ ខាងក្រោយនៃធុង Case។ រន្ធនេះត្រូវបានបិទគន្លឹះដោយបន្ទះលោហ: ស្តើតដែលមានសុវត្ថិភាពដោយមូលភ្ជាប់វីសជាមួយជាមួយធុង Case។ ចាំថាត្រូវកាច់ចេញកំរប់ slot ណាមួយដែលត្រូវដាក់ slot លោកអ្នក ជ្រើសរើស។ ប្រភេទ expansion slot មួយចំនួនគឺលៀនចេញក្រៅ ដែលពិបាកក្នុងការធ្វើការងារផ្សេងៗ។
– ដោះចេញវីសអោយមានសុវត្ថិភាព កាច់ចេញកំរប់ slot ទាញចេញក្រៅ
– ប្រសិនបើកាបនៅ កណ្តាល ដែលបិទជិតមិនអាចទាញបានចេញក្រៅ លោកអ្នកត្រូវដោះវាចេញជា បណ្តោះ អាសន្ន សិនក្រោយពេលដំឡើង កាតរួចហើយអ្នកត្រូវភ្ជាប់កាបឡើងវិញ។
– ណែនាំ expansion card បញ្ចូលទីតាំងដាក់កន្លែងវា ដែលភាគច្រើន គេតែងតែដាក់វានៅខាងក្រោម expansion card។
Computer repairរូបភាព 1.14. ដំឡើងកាត expansion card ដោយរុញចុះក្រោម

2.2  ដោះចេញកាត expansion card  ធ្វើដូចជំហានខាងក្រោមនេះ:

  1. ដោះចេញកំរប់ system និងទីតាំង expansion card ដែលបានដោះ ចេញ។ វាងាយស្រួលដោះចេញ បំផុតធ្វើការដោយមិនប្រុងប្រយ័ត្នក៏អាច  អាចដោះវាចេញក្រៅបានដែរ។
  2. ម្យ៉ាងទៀតលោកអ្នកកំណត់ទីតាំងដែលវាស្ថិតនៅ រួចហើយផ្តាច់ចេញ external cable ដែលបានភ្ជាប់ ទៅវា។ ប្រសិនបើកាត card មានប្រើ internal cable ដែលបានភ្ជាប់ជាមួយវា ត្រូវផ្តាច់វាដោយ ប្រុង ប្រយ័ត្ន។
  3. ដោះចេញវីសដែលមូលភ្ជាប់លើ card រួចហើយដោះវាចេញក្រៅ។
  4. យើងប្រើខ្សែពីរសរសៃដាក់នៅជ្រុងម្ខាងមួយអោយស្មើគ្នារួចហើយចាប់ ទាញអោយបានស្មើដៃនៅ សង ខាង ទាំងពីរ។

Computer repairរូបភាព 1.15. ប្រើខ្សែពីរសរសៃទាញចេញមានសុវត្ថិភាពបំផុត

Computer repairរូបភាព 2.16. នៅលើកាត AGP ដែលមានគន្លឹះសងខាង AGP card អាចបិទជាប់

2.3 ការបង្កើត jumper

មានប្រភេទ Jumper ជាច្រើនដែលប្រើបង្កើត hardware option នៅ លើកុំព្យូទ័រ PC និងឧបករណ៍ ខាងក្រៅ peripheral។ បណ្តា Jumper អាច អនុញ្ញាតអោយលោកអ្នកបង្កើតឬភ្ជាប់ចរន្តអគ្គីសនី ដែលត្រូវ បាន ប្រើដើម្បី ដំឡើងនៃសមាសភាព។ ការបង្កើត Jumper ឬ switch មាន លក្ខណ:ពិសេស ដូចជា bus speed នៃ processor មុខងារ PATA drive ដូចជាឧបករណ៍ master ឬ slave ទោះជាលក្ខណ:ពិសេស មុខងារលើ expansion card គឺ មានលទ្ធភាព enabled ឬ disabled បាន។ ចំពោះប្រភេទ motherboard ចាស់និងកាត expansion card ដែលប្រើ jumper ច្រើនដើម្បីបង្កើត ការ ដំឡើង option។ ចំពោះ ប្រភេទ motherboard ថ្មីដែលប្រើ jumper ពីរបី ហើយ ជំនួសការ ប្រើប្រាស់ BIOS setup ដើម្បីដំឡើងសមាសភាព។ តាមពិត មាន ប្រភេទ motherboard ជាច្រើនមានតែពីរឬបី jumper។ លោកអ្នកប្រើ jumper ទាំងនេះកាលណាលោកអ្នក ដំឡើង motherboard ដើម្បី ដំឡើង options ដូចជាល្បឿន processor speed ឬអាចធ្វើសកម្មភាព updat BIOS។
Computer repair

  • ការរៀបចំកន្លែងដាក់ដែលបានផ្គត់ផ្គង់ដោយលក្ខណ:ពិសេសរបស់ធុង Case។
  • Drive interface (ប្រើជាមួយ ATA Serial ATA)។

ចំពោះព័ត៌មានមានលក្ខណ:ពិសេស អំពីរការដំឡើងប្រភេទ drive ដែលរួមមាន ការពន្យល់បង្ហាញនៅមេរៀនពីប្រភេទឧបករណ៍ device។

មេរៀនទី២: ប្រព័ន្ធ Maintenance

មេរៀនទី ២: ប្រព័ន្ធ Maintenance

បង្រៀនដោយលោកគ្រូ: ទាវ ឈុនណន
ព្រឹទ្ធបរុស មហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកវិទ្យា
នៃ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា
Tel: 077778647-070778647-0977778647
Yahoo, Skype, google: chhunnan

1.    ការសម្អាតប្រព័ន្ធ System

         ធូលីគឺជាសត្រូវចម្បងរបស់កុំព្យូទ័រ PC ធូលីកកស្ទះកង្ហាញដែល បណ្តាល អោយប្រព័ន្ធ system ដើម្បីរត់ ដំណើរមិនល្អ។ ធូលីធ្វើ សកម្មភាព បង្កបង្កើត អោយឡើង កំដៅ ដែលបណ្តាលអោយ សមាសភាពជា ច្រើន ឡើង ក្តៅខ្លាំងពេក។ ធូលី បណ្តាលអោយកង្ហារ មិនអាចរត់ដំណើរការបានលឿនដើម្បីរក្សាទុកប្រព័ន្ធ system នៅ ត្រជាក់។ ធូលីក្តៅដែលមាននៅជាប់លើកាប connector ការ ដំឡើងរ៉េស៊ីស្តង់ចរន្តអគ្គីសនីបានកើតឡើង។
Computer repairរូបភាព  2.1. នៅខាងក្រោយ I/O panel នៃកុំព្យូទ័រ PC ដែលមិនបានសំអាត

Computer repairរូបភាព 2.2. នៅខាងមុខ Front panel របស់កុំព្យូទ័រ PC ដែលមិនបានសម្អាត

អស់រយ:ពេលជាច្រើនខែដែលមិនបានសម្អាត គេឃើញមានធូលីយ៉ាង កខ្វក់ជាច្រើនដែលនៅជាប់ system ទាំងមូល។ នៅលើ LPT port ពណ៌ស្វាយ នៅខាងលើស្តាំដៃ ដូចជាប្រភេទ USB port នៅខាង ឆ្វេង ដៃ។ នៅខាងមុខនៃ ប្រព័ន្ធ system មិនប្រសើរ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 2.3។ ធូលីនិងខ្យល់ចូលក្នុង ធុង case ធ្វើ អោយ សើម ក្នុងប្រព័ន្ធ system ដែលបណ្តាលអោយប្រព័ន្ធ system មិនអាចដំណើរការបាន។ នៅខាង ក្រោយ ប្រព័ន្ធ system មានដីធូលី ជាច្រើនដែលនៅ ជាប់ជា មួយ power supply។ ដែលបង្ហាញដូចក្នុងរូបភាព 2.2

នៅក្នុង រូបភាព 2.1 បង្ហាញ I/O panel ខាងក្រោយនៃកុំព្យូទ័រ PC ដែលរត់ ដំណើរការ 24 ម៉ោង។ យើងអាច ព្យាយាមយកច្រាស មក បោសចេញធូលីដែល មានជាប់នៅខាងក្រោយ Case របស់កុំព្យូទ័រ។
Computer repairរូបភាព 2.3. ធូលីជាប់លើបន្ទះច្រោះ

           ការសំអាតនៅផ្ទៃខាងក្រៅស្តង់ដាច្រាស់ standard vacuum ដែល អាចជូតដុសធូលីបានស្អាតល្អ ដូច្នេះដើម្បីចាប់ផ្តើមសំអាត កន្លែង ណាដែលមាន រន្ធជ្រៅ ភ្ជាប់ទៅជាមួយកុំព្យូទ័ររបស់លោកអ្នក។ ចាប់ ផ្តើម ជាមួយការបង្ហាញនៃ ប្រព័ន្ធ system។ បង្ហាញក្នុងរូបភាព 2.4 គឺជាប្រភេទកុំព្យូទ័រ PC vacuum ដែលជាច្រាស ដ៏ តូចមួយ ចាប់ផ្តើម ប្រើ ដើម្បីសំអាត I/O panel។
Computer repairរូបភាព 2.4. ការប្រើប្រាស់ vacuum ដែលបានរចនាសំអាត PC

  ប្រសិនបើ vacuum មិនអាចប្រើច្រាស់ដែលមានរោមវែងៗសំរាប់ សំអាត់ធូលីដែលជាប់នៅ លើកង្ហារ របស់ Power Supply ដើម្បី សំអាតអោយ ជ្រះអស់ចេញពីលើកង្ហារនោះត្រូវប្រើទុលវីស បង្្វិល ស្លាបរបស់ រួចហើយដុស សំអាតវាអោយអស់ដីធូលី។
Computer repairរូបភាព 3.5. សំអាតកង្ហារ power supply

កាលណាលោកអ្នកបញ្ចប់ការងារសំអាតរួចហើយត្រឡប់ចូលក្នុងប្រព័ន្ធ system ដោះចេញ remove panel នៅខាងក្នុងពីក្នុងធុង case។ ប្រើ vacuum សំរាប់សំអាតធូលីដែលនៅជាប់ទ្វារបស់ធុង case និងតំបន់ ផ្សេង ទៀត។ ប្រើច្រាសដើម្បីបោសចេញធូលីដែលនៅកកស្ទះ។ ចំពោះ ធុង Case ដែលមានទំហំតូចអាចដោះ ចេញទ្វានៅខាងមុខ បាន។ ប្រភេទធុង case ជា ច្រើនមានខ្សែលួសកង្ហារខ្វាត់ខ្វែង ជាច្រើន ដែលនៅខាងក្នុង។ ប្រសិនបើធុង case របស់លោកអ្នកមិនមាន ច្រោះ ខ្យល់ នៅពីក្រោយធុងវាអាចជួយកាត់បន្ថយ ធូលីជាច្រើនដែល ចូល ខាង ក្នុងប្រព័ន្ធ System បានមួយចំនួនផងដែរ។
Computer repairរូបភាព 2.6. ការប្រើ Vacuum នៅខាងមុខ panel
Computer repair
រូបភាព 2.7. សំអាតកង្ហារពីក្នុងធុង case

លោកអ្នកអាចដោះចេញគំរប់ power supply ចេញក្រៅរួចហើយ សំអាតនៅខាងក្នុង ដូចបង្ហាញក្នុង រូបភាព 2.8 សំអាតលើគ្រប់បរិវេណ ទាំងអស់ នៅក្នុងប្រអប់ Power Supply។
Computer repairរូបភាព 2.8. ការសំអាតខាងក្នុងរបស់ power supply

វាមានសារ:សំខាន់បំផុតដើម្បីសំអាតគ្រប់ទីកន្លែងទាំងអស់ដើម្បីអោយ ប្រព័ន្ធដំណើរការរត់បានស្រួល។
Computer repairរូបភាព 2.9.  សំអាតលើតំបន់ hard drive

ចំណុចនេះលោកអ្នកត្រូវតែសំអាតប្រព័ន្ធ system នៅខាងក្រោមនិង ខាងលើ motherboard ដែលមាន ដីធូលី ជាច្រើនវា ជំហានបន្ទាប់ មកសំអាត កង្ហារនិងដែកត្រជាក់ CPU ការសំអាតលើឧបករណ៍ ទាំងពីរ នេះ មានសារ:សំខាន់ ណាស់ពីព្រោះវាជាខួរក្បាលរបស់កុំព្យូទទ័រ។ នៅពេលសំអាតយើងអាចដោះ កង្ហារនិង ដែក ត្រជាក់ចេញក្រៅ ដើម្បីសំអាតបានដោយងាយស្រួល។
Computer repairរូ​បភាព 2.10.  ប្រើ Vacuum សំអាតកង្ហាររបស់ CPU

បន្ទាប់ពីសំអាតលើកដំបូងជាមួយ vacuum ឬច្រាសដែលបានសំអាត នៅបរិវេណខាងលើកង្ហារ ត្រជាក់ រួចមក លោកអ្នកអាចដោះ ចេញ មកខាងក្រៅ ដើម្បីសំអាតអោយអស់ចេញពីកង្ហា ដីបណ្តាល អោយ កក ស្ទះមិន អាចអោយ កង្ហារ វិលបានហើយវាអាចបណ្តាលអោយ ឡើងកំដៅកាន់តែក្តៅឡើងៗ ជាហេតុធ្វើ អោយប្រព័ន្ធ CPU ទាំងមូល ក៏មិនអាចដំណើរការបានដែរ។ លោកអ្នកគួរប្រយ័ត្ន ពីកង្ហារនៅលើ CPU ដែលមាន សារ: ប្រយោជន៍ បំផុត វាមានតួនាទីបក់ដើម្បីកាត់ បន្ថយ សីតុណ្ហភាពដែលបង្កើតឡើងដោយ CPU របស់កុំព្យូទ័រ ប្រសិន បើ គ្មាន កង្ហារនោះ CPU នឹងត្រូវឆេះខូច។
Computer repairរូបភាព 2.11.  ធូលីស្ទះលើកង្ហាររបស់ CPU
Computer repair
បន្ទាប់ពីសំអាតលើកដំបូងជាមួយ vacuum ឬច្រាសដែលបានសំអាត នៅបរិវេណខាងលើកង្ហារ ត្រជាក់ រួចមក លោកអ្នកអាចដោះ ចេញ មកខាងក្រៅ ដើម្បីសំអាតអោយអស់ចេញពីកង្ហា ដីបណ្តាល អោយ កក ស្ទះមិន អាចអោយ កង្ហារ វិលបានហើយវាអាចបណ្តាល អោយ ឡើងកំដៅកាន់តែក្តៅឡើងៗ ជាហេតុធ្វើ អោយប្រព័ន្ធ CPU ទាំងមូល ក៏មិនអាចដំណើរការបានដែរ។ លោកអ្នកគួរប្រយ័ត្ន ពីកង្ហារនៅលើ CPU ដែលមាន សារ: ប្រយោជន៍ បំផុត វាមានតួនាទីបក់ដើម្បីកាត់ បន្ថយសីតុណ្ហភាពដែលបង្កើតឡើងដោយ CPU របស់កុំព្យូទ័រ ប្រសិន បើគ្មាន កង្ហារនោះ CPU នឹងត្រូវឆេះខូច។
Computer repairរូបភាព 2.11.  ធូលីស្ទះលើកង្ហាររបស់ CPU
Computer repair
ជំហានងាយស្រួលបំផុតលោកអ្នកត្រូវដោះវាចេញពី CPU ដូចបង្ហាញ ក្នុង រូបភាព 2.13 អនុញ្ញាតអោយលោក អ្នកដកចេញកង្ហារ ដែលមាន មូល វីសបួន ជាប់លើតួ ដែកត្រជាក់ ដោះវីសរួចហើយផ្តាច់ចេញកាប ថមពលរបស់ កង្ហារ fan power ពីលើ motherboard។
Computer repair
រូបភាព 2.13. ដោះវីសចេញពីកង្ហារ CPU
Computer repairរូបភាព 2.14. ប្រើច្រាសសំអាតលើដែកត្រជាក់របស់ CPU

ប្រសិនបើលោកអ្នកអាចដោះចេញដែកត្រជាក់មកក្រៅបាន អាច​ដុសលាងជា មួយទឹកអោយបាន ជ្រះស្អាតរួច ហើយយកវាទៅ ជួត ឬផ្លុំខ្យល់ឬ ហាលអោយស្ងួត អស់ ទឹក ប្រសិនបើមានជាតិសើម នឹង បណ្តាលអោយឆេះខូច CPU មិនអាច ដំណើរការបានត ទៀតបាន ឡើយ។
Computer repairរូបភាព 2.15. ដែកត្រជាក់បានសំអាតធូលី

ប្រសិនបើលោកអ្នកចង់ធ្វើការងារបន្តទៀត ដោះចេញ expansion card ទាំងអស់ព្រមទាំង memory ដោះចេញពី slot។ បណ្តាកាត expansion cards និង memory ដែលនៅជាប់ជាមួយ Slot អាច បណ្តាល អោយមានច្រេះ ដែលជាប់ជាមួយជើងរបស់វា។ លោកអ្នក អាចប្រើក្រដាសឬក្រណាត់ស្អាតយក មកជួតលើជើង Slot របស់កាតឬ ជើង module memory ដើម្បីអោយអស់ជាតិ អុកស៊ីតនៅជាបើលើវា ដែលបណ្តាលអោយមិន អាចដំណើរការបាន។ លោកអ្នក អាចប្រើ សាំងឬអាល់កុលយកមកសំអាត់លើជើងកាតអោយជ្រះអស់រួចហើយ យកក្រដាសក្រណាត់ស្អាតស្ងួតយកមកជួតអោយជ្រះជាតិសើម។ មានអ្នកខ្លះ ប្រើឧបករណ៍ទន់ ឬជ័រកៅស៊ូសំរាប់ សំអាត់​ ប៉ុន្តែ រូបភាព បង្ហាញ ខាងក្រោមនេះ គឺប្រើលុយដុល្លារយកមកសំអាតវិញ។
Computer repairរូបភាព 2.16. ដុសជួតលើ expansion card ដោយប្រើលុយដុល្លារ

2. ការការពារ Maintenance

មធ្យោបាយប្រសើរដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាដើម្បីបញ្ឈប់ហេតុការណ៍ ដែលកើតមានឡើង យើងត្រូវ មាន ការ ការពារ maintenance ចូល មកក្នុង។ កម្មវិធីការពារ maintenance ល្អគឺប្រើ backup ឬប្រើ hardware និងកម្មវិធី software ដើម្បីការពារ maintenance របស់ យើង។ នៅលើប្រព័ន្ធ System កុំព្យូទ័ររបស់លោក អ្នក ត្រូវតែដំឡើង កម្មវិធីការពារប្រព័ន្ធ Windows ដើម្បី ប្រឆាំងនឹងវីរ៉ុសដែល ចូលមក លុក លុយក្នុងប្រព័ន្ធ System Windows។ កាល ណាម៉ាស៊ីនកុំព្យូទ័រ របស់លោកអ្នកភ្ជាប់បណ្តាញ Internet នោះដាច់ខាតត្រូវ មានកម្មវិធី ការពារ វីរ៉ុស ឬ Firewall ការពារប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រទាំងមូល ប្រសិនបើ គ្មានកម្មវិធីការពារទេនោះ វីរ៉ុសពាសពេញ រាប់ ពាន់ប្រភេទ ដែលធ្វើ ចរាចរណ៍លើ Internet គ្មានកម្មវិធីការពារប្រៀបបានដូចផ្ទះគ្មានរបង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះក៍ មាន ពួកវាយប្រហារដែលគេហៅថាក្រុម Hacker អាចវាយឡុកលុយចូលបានតាម ចិត្តដូចជាឯកសារ និង Account កុំព្យូទ័រ។

2.1. ប្រើ Back up ប្រព័ន្ធ system

វិធីប្រើ backup គឺល្អប្រសើរការការពារ maintenance ពេលដែលខូច អាចប្រើប្រាស់បាន ជាមួយ hard drive ដែលមានតម្លៃថោក ដែលផ្គត់ ផ្គង់ ជាមួយ  motherboard មាន RAID 1 ដែលគេអាចប្រើសំរាប់ mirror នៅលើ RAID 1 ការពារទិន្នន័យរបស់គេ។ RAID 1 គ្រាន់តែ សំរាប់ការពារនឹង hard drive ខូច:

  • ការពារទិន្នន័យខូចដោយវីរ៉ុស viruse ឬបញ្ហា hardware។
  • គ្រោះថ្នាក់នៃការលុប delete  ឬសរសេរជាន់ពីលើ ឬផ្លាស់ប្តូរ file ដែលមានសារ:សំខាន់។
  • ការពារមហន្តរាយបាត់បង់ទិន្នន័យ data loss។

ដើម្បីការពារប្រឆាំងការគំរាមកំហែង ហើយវាអាចដោះស្រាយបញ្ហា ដើម្បីបង្កើយ backup copy នៃទិន្នន័យចូលទៅ removable media ដូចជា កាសែត tape និងឧបទិច optical discs ឬ hard drive។

តារាងសារ:សំខាន់លក្ខណ:ពិសេសសំរាប់ backup hardware
វិធី ទំហំចំណុះ ល្បឿន តម្លៃ
CD writer 0.65 ទៅ 1 GB មធ្យម $20 ទៅ $50
Internal DVD writer 4.4 ទៅ 8.5 GB ពីមធ្យមទៅលឿន $40 ទៅ $150
External DVD writer 4.4 ទៅ 8.5 GB ពីមធ្យមទៅលឿន $125 ទៅ $250
External hard drive 80 ទៅ 500 GB លឿនបំផុត N/A
Removable hard drive 80 ទៅ 500 GB លឿនបំផុត $75 ទៅ $150
Tape drive 10 ទៅ 100 GB ពីយឺតទៅមធ្យម $200 ទៅ $2,000

2.2. សុវត្ថិភាពលើប្រព័ន្ធ system

ជំហានមានសារ:សំខាន់លោកអ្នកអាចជ្រើសរើសសុវត្ថិភាព system របស់លោកអ្នកប្រឆាំងដង្កូវ worm និងការលុកលុយ ឈ្លានពាន ចូល ទៅប្រព័ន្ធ ដែលមានការការពារនៅលើ hardware router និង firewall រវាង ប្រព័ន្ធ system និង Internet។ យើងអាចដំឡើង router និង firewall បិទការឈ្លាន ពានចូលមកក្នុងប្រព័ន្ធ system របស់ លោកអ្នក វាអាចធ្វើអោយខូចខាតនៅលើ ប្រព័ន្ធ system លើប្រព័ន្ធ Internet សាធារណ:។ ការប្រើប្រាស់ប្រភេទ ឧបករណ៍ Hardware router ឬ firewall ដែលមានលក់តម្លៃប្រហែល $30 ទៅ $50 អាចប្រើវាដើម្បីទប់ស្កាត់បានប្រភេទវីរ៉ុសមួយចំនួនដែរ។ យើងអាចប្រើ ភ្ជាប់ជាមួយ cable/DSL router ដូចជា ប្រភេទ D-Link ប្រភេទ DI-604 (មានខ្សែតែមួយគត់) ឬ DI-624 (ប្រើខ្សែ ឬ wireless) ប៉ុន្តែវាប្រើ broadband router ដូចគ្នាដែលបានបង្កើតដោយ NETGEAR និង Linksys ដែលពេញនិយមប្រើប្រាស់។ ប្រសិនបើ លោក អ្នក ដំឡើង wireless router ហើយអាចមានលទ្ធភាព ភ្ជាប់ ជាមួយ wireless networking ហើយ ដំឡើង សុវត្ថិភាពលើវា។ ស្តង់ដាដែលប្រើដោយឧបករណ៍ 802.11 wireless ដែលហៅ ថា WEP (Wired Equivalent Privacy) គឺមិនអាចទុបស្កាត់សុវត្ថិភាពល្អ ប្រសើរឡើយ។ ការប្រើ WEP អាច crack បានពីនរណាម្នាក់ ដែលចង់ ប៉ុនប៉ង ចង់ចូល download។ នៅពេលថ្មីៗនេះមានចេញស្តង់ដា WPA (Wi-Fi Protected Access) កាលណាដំឡើងប្រឆាំងសុវត្ថិភាពដែលវាយប្រហារចូល ពីខាងក្រៅ។ ប្រសិនបើប្រើ wireless adapter និង access point ផ្គត់ផ្គង់ នៅលើ WEP មិនអាចធានាសុវត្ថិភាពបានល្អប្រសើរសំរាប់ប្រព័ន្ធ network។ ម្យ៉ាងទៀតលោកអ្នកអាចរត់ដំណើរការលើប្រព័ន្ធ wireless network បានតែ មិនមានសុវត្ថិភាពសំរាប់ទុបស្កាត់ ការវាយប្រហារចូល ពី ខាងក្រៅ។
Computer repairរូបភាព 2.17. ការប្រើប្រាស់ Gibson Research Shields UP

មានកម្មវិធីសំលាប់វីរ៉ុស virus ថ្មីជាច្រើនសំរាប់ Scan វីរ៉ុស virus វាអាច updat បន្ថែមតាម Internet ដើម្បីអោយមានអនុភាពខ្លាំងខ្លា អាចមាន លទ្ធភាពចាប់សំលាប់បានប្រភេទវីរ៉ុសជាច្រើនប្រភេទ ដែល មាន ដូចជា កម្មវិធី Norton AntiVirus ដែលមានវិបសាយ (http://www.symantec.com) និង កម្មវិធី McAfee VirusScan ដែលមានវិបសាយ(http://www.mcafee.com) កម្មវិធីទាំងពីរ ខាង លើដែល គេនិយមប្រើ បំផុត សំរាប់ ប្រឆាំង antivirus ចាប់វីរ៉ុស យើង មិនអាចប្រើបានម្តងទាំងពីរបានឡើយ។ នាពេលថ្មីៗនេះមានការដំឡើង ប្រភេទកម្មវិធីសំលាប់ថ្មីមួយទៀតគឺ Grisoft AVG Anti-Virus ដែលមានវិបសាយ(http://www.grisoft.com) ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 2.18។ កម្មវិធី AVG សំលាប់ទទួលបានលទ្ធផលល្អប្រសើរ។
Computer repairរូបភាព 2.18. កម្មវិធីសំលាប់វីរ៉ុស Grisoft AVG Anti-Virus
Computer repair
រូបភាព 2.19. ការប្រើប្រាស់ SpyBot Search ដើម្បីចាប់ Spam

ដោយប្រើ default ក្នុងកម្មវិធី Windows រត់ដំណើរការជាមួយសេវាជា ច្រើន background service។ ដើម្បីដកចេញ Disable សេវាដែល មិន ត្រូវការ ប្រើវាពីក្នុងប្រព័ន្ធ system។ លោកអ្នកអាចដំឡើងសេវា startup របស់កម្មវិធី Windows XP ដែលប្រើសេវាជាច្រើន សំរាប់ អ្នករៀបចំ policy editor។ ដើម្បី ធ្វើដូច្នេះ ចុចលើ Start à Run រួចហើយវាយសរសេរ services.msc /s នៅ ក្នុងប្រអប់ run រួចហើយវាយសរសេរ Enter។ បណ្តាសេវា Service policy editor បានបង្ហាញដូចក្នុងរូបភាព 2។
Computer repairរូបភាព 2.20. ក្នុង Windows XP បណ្តាសេវា Service policy editor

ចុចពីរដងលើឈ្មោះសេវា service ផ្សេងៗដែលបានបង្ហាញលក្ខណ: របស់វាសំរាប់សេវានោះ service ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 2.21។ ប្រើ ក្នុងបញ្ជី “Startup type” ដើម្បីបង្កើតប្រភេទ startup ដោយស្វ័យ ប្រវត្តិ Automatic, Manual ឬ Disabled។ ប្រសិនបើសេវាគឺ កំពុង តែរត់ដំណើរការ ចុចលើ ប៊ូតុង Stop ដើម្បីបញ្ឈប់ វា។ ប្រសិនបើបណ្តា សេវា ជាច្រើនដោយពឹងផ្អែកលើសេវា ហើយកំពុងប្រើប្រាស់វានោះ វាគាំងមិនអាច ដំណើរការ បាន បើចង់ដំឡើងឡើង វិញលោកអ្នកត្រូវ ដំឡើង សេវាឡើងវិញដើម្បីបង្កើត startup settings សំរាប់ បណ្តា សេវា ទាំងអស់ រួចហើយ restart ប្រព័ន្ធ system ឡើងវិញ។

ក្នុងការបន្ថែមសេវាក្នុង Microsoft រួមជាមួយកម្មវិធី Windows 7 ដែលមានប្រព័ន្ធ system ជាច្រើនរត់ ដំណើរ ការលើសវា service។ កំណត់ សេវាដែល Microsoft មិនប្រើនៅក្នុងសេវា Services policy editor។ ដើម្បី ដំឡើងប្រព័ន្ធ System ចូលក្នុងà Start à Run វាយ សរសេរ msconfig  ក្នុងប្រអប់ Run រួចហើយ វាយ Enter។ ចុចលើ Services ដើម្បីមើលបណ្តា សេវាដែលបានដំឡើងចុចលើប្រអប់សញ្ញា Mark the Hide All Microsoft Services ដើម្បីបង្ហាញសេវា Microsoft service ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 2.22។
Computer repairរូបភាព 2.22. ការដំឡើងប្រព័ន្ធ Windows 8 System
Computer repair
រូបភាព 2.23. ការដំឡើង Windows 7 System ដែលបង្ហាញក្នុង startup

ក្នុងករណីនេះ មានបួនប្រាំកម្មវិធី executable programs ដែលរត់ ដំណើរការលើ Windows ក្នុងពេល ចាប់ផ្តើម startup លើប្រព័ន្ធ system។ NvCpl គឺសំរាប់ត្រួតពិនិត្យលើ NVIDIA control panel ហើយ nwiz គឺសំរាប់ មើលលើ WhizFolders Organizer Pro ការរៀបចំកម្មវិធី file management យើងប្រើ. avgcc និង avgemc គឺជាពីកម្មវិធីអាចប្រត្តិបត្តិសំរាប់កម្មវិធី AVG Anti-Virus។

ដើម្បីចូល Registry Editor ដោយចុចលើ Start à Run វាយសរសេរ regedt32 (ឬ regedit) នៅក្នុងប្រអប់រួចហើយចុចលើ Enter។ លោកអ្នកអាច អាចពិនិត្យដោយឆ្លងកាត់រចនាសម្ព័ន្ធ registry ដូចខាងក្រោមនេះ:

HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Run

Computer repairComputer repairរូបភាព 2.24. មើលកម្មវិធី startup ក្នុង Registry Editor

ចុងបញ្ចប់ យើងអាចរត់ដំណើរការសំអាតក្នុង registry ដូចជាកម្មវិធី CleanMyPC (http://www.registry-cleaner.net) ឬ Registry Mechanic (http://www.pctools.com) ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 2.25។ ដែលរួមមាន registry maintenance ដូចជាធាតុនៃសុវត្ថិភាព នៃប្រព័ន្ធ system។​ ប្រសិនបើប្រព័ន្ធ system មិនដែលធ្លាប់បាន សំលាប់ ដោយប្រើកម្ម វិធី software គឺជាកម្មវិធី Registry Mechanic។
Computer repairរូបភាព 3.25. ប្រើកម្មវិធី Registry Mechanic សំរាប់ scan សំអាត registry

2.3.  ការរក្សាទុក Hard drive

ដូចដែលយើងចាប់ផ្តើមសរសេរក្នុងមេរៀននេះ យើងបានឆែកត្រួត ពិនិត្យមើលនៅក្នុងបណ្តា hard drive របស់យើង ដែលវាមាន 185,503 file ក្នុង 11,607 folder។ មានកម្មវិធីជាច្រើនដែលអាច Scan system file។ យើងដឹងថាមានរាប់រយឯកសារ document និងរាប់ រយពាន់ audio file និង មានរូបភាព ជាច្រើនទៀត។ ដែល អាចមានផ្ទុករហូតដល់ 185,503 file អាចផ្ទុក ក្នុង Hard disk ហើយអាច backup file បានផងដែរ។

ការរៀបចំ  file បណ្ណោះអាសន្ន (TEMP)

លោកអ្នកអាចបង្កើតអថេរដែលកើតបណ្តាលមកពី TEMP file ត្រូវបាន ផ្ទុកស្ថិតក្នុងទីតាំងមួយដែលបង្កប់លាក់ក្នុង folder ក្រោម Documents and Settings របស់លោកអ្នក។ ដើម្បីបង្កើត folder C:\TEMP ដែល ធ្វើដូចជំហាន ខាងក្រោមនេះ:

  1. ចុចស្តាំដៃលើ My Computer –>Properties –>Advanced។
  2. ចុចលើប៊ូតុង Environment Variable រួចហើយ ប្តូរតម្លៃ TEMP និង TMP ទៅក្នុង C:\TEMP ដែលមានពណ៌ highlight លើវាដោយ ជ្រើស រើសប៊ូតុង Edit រួចហើយផ្លាស់ប្តូរដែលមានផ្លូវចូល C:\TEMP។
  3. ប្រើប៊ូតុង New ដើម្បីបន្ថែមតម្លៃផ្សេងដែលហៅថា TMPDIR រួចហើយ បង្កើតផ្លូវចូលទៅជា C:\TEMP។
  4. ធ្វើបញ្ហាដូចគ្នានេះក្នុងប្រព័ន្ធ System ក្នុងប្រអប់ខាង ក្រោមអថេរ User រួចហើយបន្ថែមអថេរដែលហៅថា TMPDIR រួចហើយបង្កើតតម្លៃរបស់វា C:\TEMP។

Computer repairរូបភាព 2.26. ចូលក្នុងអថេរ Environment Variables

លោកអ្នកអាចរកមើល file របស់លោកអ្នករាប់ពាន់ file ដែលពឹងផ្អែក លើទំហំនៃ browser cache របស់លោកអ្នក ហើយអាចទាញយក មកវិញបាន រាប់ gigabyte ឬលើសពីនេះនៅក្នុង disk space។ លោក អ្នក អាចចូលក្នុង command prompt បង្ហាញដូចខាងក្រោមនេះ:

            del *.bak /s
            del *.bk! /s
            del *.tmp /s

Computer repairរូបភាព 2.27. ប្រើ Windows 8 Disk Cleanup

ការបង្ហាញ favorite នៅក្នុង ShowSize ចូល Download ក្នុង វិបសាយ http://www.showsize.com ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 2.28 ដែលផ្គត់ផ្គង់ឧបករណ៍ tools ទាំងអស់លោកអ្នក ត្រូវការរក្សាទុកក្នុង hard drive របស់លោកអ្នក។
Computer repairរូបភាព 2.28. ការបង្ហាញ ShowSize disk cleanup

NTFS និងការតម្រៀប Fragmentation

កាលណាលោកអ្នកប្រើ NTFS វាមិនត្រូវការធ្វើ fragmentat នៅពេល ដែលដាច់ភ្លើងឬកំពុង តែប្រើ ស្រាប់តែចុចលើប៊ូតុង Restart ម៉ាស៊ីន កុំព្យូទ័រឡើង វិញ ចំពោះការប្រើប្រាស់ FAT32 ពេលដាច់ ភ្លើងម្ តងៗកម្មវិធី Windows វាតែង តែទាមទារអោយលោកអ្នក Scan file ដែលគេហៅថា fragmentation។ ដូច បង្ហាញក្នុង រូបភាព 2.29។ លោកអ្នកអាចប្រើ Windows 8 Disk Defragmenter ដើម្បីមើល file ដោយប្រើជំហានដូចខាងក្រោមនេះ:

  1. ចុចស្តាំលើ My Computer រួចហើយជ្រើសរើស Properties ដើម្បី មើលប្រអប់ System Properties។
  2. ចុចលើ Advanced។
  3. នៅក្នុង Performance ចុចលើប៊ូតុង Settings ដើម្បីបង្ហាញប្រអប់ Performance Options។
  4. ចុចលើ Advanced។

ក្នុង Virtual memory ចុចលើប៊ូតុង Change ដើម្បីបង្ហាញប្រអប់ Virtual Memory ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 2.29។

Computer repairរូបភាព 2.29. ប្រអប់ Windows 8 Virtual Memory

  1. សរសេរខាងក្រោមឬចាំទំព័រទំហំ file ដែលលោកអ្នកនឹងប្រើកាលណា លោកអ្នកផ្ទុកទំព័រ file។
  2. ជ្រើសរើសលើសញ្ញា “No paging file” រួចហើយចុចលើប៊ូតុង Set ដើម្បីប្តូរទំព័រ file system ទៅជាសូន្យវិញ។
  3. ចាប់ផ្តើម Restart កុំព្យូទ័ររបស់លោកអ្នកឡើងវិញ ឥឡូវនេះប្រត្តិបត្តិ ការដោយគ្មានទំព័រ file។
  4. រត់ដំណើរការ Windows 8 Disk Defragmenter ទៅក្នុង hard drive។
  5. កាលណាបានបញ្ចប់ ត្រូវធ្វើឡើងវិញជំហានទីមួយដល់ជំហានទីប្រាំ ដើម្បីបង្ហាញប្រអប់ Virtual Memory។
  6. បង្កើតទំហំ file size ទៅតម្លៃដើម។
  7. ចាប់ផ្តើម Restart ប្រព័ន្ធ system ឡើងវិញដែលនឹងប្រត្តិបត្តិក្នុងទំព័រ file នៃទំហំដើម។

កម្មវិធី Microsoft បានផ្គត់ផ្គង់សេវា Microsoft Update
Computer repairរូបភាព 2.30. ការដំឡើង Windows 8 Automatic Update

យើងអាចដំឡើងដូចក្នុង http://update.microsoft.com/microsoftupdate ដើម្បីដំឡើងដំណើរ ការដោយ ស្វ័យប្រវត្តិ ដែលរក្សាទុកក្នុង Windows និងកម្ម វិធី Office។ ដើម្បីដំឡើង Microsoft Update ចូលទៅ download រួចហើយ ដំឡើងដោយ ស្វ័យប្រវត្តិ ដែលបង្ហាញក្នុង Control Panel រួចហើយជ្រើសរើស Security Center។ នៅក្នុងខាងក្រោមនៃប្រអប់ Security Center នៅក្នុង “Manage security settings for:” រួចហើយចុចលើ Automatic Update ភ្ជាប់ទៅប្រអប់ Automatic Update បង្ហាញ ដូចរូបភាព 2.30 ខាងលើ។

 

មេរៀនទី៣: សៀគ្វី Motherboard

មេរៀនទី៣: សៀគ្វី Motherboard

បង្រៀនដោយលោកគ្រូ: ទាវ ឈុនណន
ព្រឹទ្ធបរុស មហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកវិទ្យា
នៃ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា
Tel: 077778647-070778647-0977778647
Yahoo, Skype, google: chhunnan

ប្រភេទ motherboard គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលសំរាប់ត្រួតពិនិត្យរបស់កុំព្យូទ័រ គ្រប់សមាសធាតុ processor, memory, drive, expansion card និង power supply ភ្ជាប់ទៅវាដែលត្រួតពិនិត្យគ្រប់គ្រងដោយ motherboard។

ការដោះដូរ motherboard គឺមានភាពស្មុកស្មាញពេលដែលដំឡើងចូលវិញ ទៅក្នុង Case។ មានហេតុផល ជាច្រើន ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរ motherboard ដែលរួម មានដូចជា:

– ប្តូរនៅពេលដែល motherboard ដើមត្រូវបានខូច។
– លោកអ្នកចង់បន្ថែមលក្ខណ:ពិសេសថ្មីៗដូចជា Serial ATA, USB 2.0, FireWire អាចផ្គត់ផ្គង់សំរាប់ hard drive ដែលមានទំហំធំជាង 128 GB ឬ PCI Express video slot ដែល motherboard របស់លោក អ្នកមិនមានផ្គត់ផ្គង់។
– លោកអ្នកដំឡើង upgrade processor របស់លោកអ្នក ប៉ុន្តែ motherboard ដើមមិនបានផ្គត់ផ្គង់ ប្រភេទនិង ល្បឿននៃ processor ដែលលោកអ្នកត្រូវការចង់ដំឡើង។
– លោកអ្នកត្រូវការចង់ដំឡើងបន្ថែម memory ប៉ុន្តែប្រភេទនៃ memory ដែលប្រើដោយ motherboard របស់លោកអ្នកគឺមិន អាចទទួលផ្គត់ផ្គង់។
– Motherboard របស់លោកអ្នកគឺមានច្រើនរាប់លានកុងដង់សារទ័រ capacitor និងដូច្នេះវាអាចខូចនៅ ពេលណាមួយជាមិនខាន។ រូបភាព  3.1 បង្ហាញប្រាំមួយជួរនៃកុងដង់សារទ័រ capacitor ដែលតែងតែ នៅលើ ប្រភេទ ASUS K8N-E Deluxe motherboard។ ប្រសិនបើ នៅលើ motherboard របស់លោក អ្នកបង្ហាញដូចជា ប្រភេទ កុងដង់សារទ័រ leaking ដែលតែងតែជួបប្រទេះខូចនៅលើ motherboard។
Computer repairរូបភាព 3.1. សុខភាពកុងដង់សាទ័រ capacitor បង្ហាញសញ្ញា leakage

ប្រសិនបើ motherboard របស់លោកអ្នកខូចវាពិបាកក្នុងការជួសជុល បំផុតត្រូវការនិង មានសំភារ: ច្រើនហើយចំណាយពេញ យូរទើបអាច ធ្វើបាន។ ប្រសិនអាចធ្វើបានគឺអស់តម្លៃតែបន្តិចបន្តួច ហើយប្រសិនបើ លោកអ្នកទិញ motherboard ថ្មីគឺមានតម្លៃពី $50 ទៅ $75 ដែលត្រូវ រក្សា ទុក processor និង memory នៅដ៏ដែលសំរាប់ដាក់ដំឡើងលើ motherboard ថ្មីវិញ។ ការ ដំឡើង motherboard ថ្មីផ្តល់អោយ លទ្ធផល ប្រព័ន្ធ system ថ្មីជាមួយ BIOS និង chipset ថ្មីដែលផ្គត់ផ្គង់ ស្តង់ ដាថ្មី។ ប្រសិនបើលោកអ្នកសំរេចចត្តិដោះដូរ processor និង memory នៅពេលជាមួយគ្នា លោកអ្នកអាចចំណាយប្រាក់ ចាប់ពី $150 ទៅ $200 សំរាប់ទិញ CPU Pentium IV ហើយមានល្បឿន លឿនដែលជាប្រភេទ Processor របស់ក្រុមហ៊ុន Intel ដែលពេញ និយម ប្រើប្រាស់ បំផុតនាពេលសព្វថ្ងៃនេះ។

1. បញ្ហាលោកអ្នកយល់ដឹងអំពី Motherboard

មានលក្ខណ:ពិសេសមូលដ្ឋានពីរយ៉ាង ដែលកំណត់លើលក្ខណ:របស់ motherboard សំរាប់ការដំឡើង upgrad លក្ខណ:ពិសេសរបស់ system គឺ:

កតា Form factor

កតា motherboard បានផ្តល់អោយនិយមន័យមានទំហំរូបវិទ្យា ដែល មានរន្ធជាច្រើនសំរាប់មូលវីស និងមានកតាផ្សេងទៀត ដែលកំណត់ ចំណាំ លើ motherboard ជាមួយធុង case។ កុំព្យូទ័រភាគ ច្រើនដែល បាន បង្កើតចាប់តាំង ពីឆ្នាំ 1995 ដែលប្រើ ATX form factor ដែល ហៅថា ATX ឬ microATX form factor ហៅកាត់ថា mATX។ ប្រភេទ microATX motherboard ត្រូវជាមួយ microATX case ឬ ATX case និង ATX motherboard ត្រូវជាមួយ ATX case។ ដូច បង្ហាញ ក្នុងរូបភាព 3.2 បង្ហាញប្រភេទ microATX motherboard លើខាងឆ្វេងដៃ ជាមួយ ATX motherboard ដែលមានទំហំធំ ខាងស្តាំដៃ។
Computer repairរូបភាព 3.2. ប្រភេទ microATX (ខាងឆ្វេងដៃ) និង ATX motherboard

នៅឆ្នាំ 2004 ក្រុមហ៊ុន Intel បានចាប់ផ្តើមបង្កើត motherboard ដែលប្រើជាមួយ form factor ដែល ហៅថា BTX (គឺ Balanced Technology eXtended)។ ទោះបីប្រភេទ ATX បានក្លាយពី BTX case និង motherboard អាចផ្គត់ផ្គង់សមាសភាព ATX។ ក្រុមហ៊ុន Intel បាន សង្ឈឹមថា BTX នឹងក្លាយ ជាទីផ្សារដ៏ធំនិង អភិវឌ្ឈន៍រើក ចំរើន រហូតដល់ឆ្នាំ 2006 BTX បានវិវត្តន៍រើកចំរើន ខ្លាំងរហូតដល់ Intel Pentium 4 processor។

 1.1 ប្រភេទ Processor socket

គឺជា processor ទំនើបភ្ជាប់ទៅជាមួយ motherboard កាត់តាម ប្រភេទ processor socket។ ប្រភេទ processor មានជើង pin រាប់រយ ដែលបញ្ចូលទៅក្នុងរន្ធ processor socket។ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 3.3 ប្រភេទ GA478 socket ដែលអាចប្រើជាមួយ Intel Pentium 4 ឬ Celeron processor ប្រភេទ processor socket។
Computer repairComputer repairរូបភាព 3.3. ប្រភេទ processor socket

SOCKET ឈ្មោលនិង PROCESSOR ញី

ប្រភេទ Intel Socket 775 គឺជាប្រភេទទំនើបនៃ processor socket។ ប្រភេទ Socket 775 នេះផ្ទុយការចាត់ចែងនៃ processor ឈ្មោល និង socket ញីដោយបញ្ចូលទៅក្នុងជើង pin ជាច្រើនក្នុង socket និងរន្ធក្នុង processor។ ប្រភេទ Socket 775 ចែកចាយជាមួយ ZIF ដែលប្រើមាន សុវត្ថិភាពនៅក្នុង socket។

តារាងប្រភេទ Processor socket
ប្រភេទ Socket ក្រុមហ៊ុន Status ប្រភេទ Processor
Slot A AMD លេងនិយមប្រើ Athlon
Slot 1 Intel លេងនិយមប្រើ Pentium II, Pentium III, Celeron
Socket 370 Intel លេងនិយមប្រើ Pentium III, Celeron
Socket 423 Intel Pentium 4, Celeron
Socket A (462) AMD មិនសូវប្រើ Athlon, Athlon XP, Duron, Sempron
Socket 478 Intel មិនសូវប្រើ Pentium 4, Celeron D
Socket 754 AMD មិនសូវប្រើ Athlon 64, Sempron
Socket 775 Intel កំពុងប្រើ Pentium 4, Pentium D, Celeron D
Socket 939 AMD កំពុងប្រើ Athlon 64, Athlon 64/X2, Sempron
Socket LGA1366 Intel ប្រើចុងក្រោយ Core i7

1.2  ការជ្រើសរើសប្រភេទ motherboard

ប្រភេទ motherboard សំរាប់ត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធ system វាជ្រើសរើស ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ ប្រភេទ motherboard លោកអ្នកកំណត់ ជ្រើស រើសអោយ ត្រូវជាមួយ processor ដែលផ្គត់ផ្គង់ជាមួយវា ហើយជ្រើស រើសយ៉ាងណា អោយត្រូវជាមួយប្រភេទនៃ memory ដែលអាចប្រើ ប្រាស់បានជាមួយប្រភេទ motherboard នោះនិងមានជាប់ជាមួយ video adapter ដែលអាចដំឡើង សំរាប់ទំនាក់ទំនង port ខាងក្រៅនិង មានគន្លឹះ key system ជាច្រើនទៀត។ ក្នុងការបន្ថែមដើម្បីជ្រើសរើស ត្រឹមត្រូវភ្ជាប់ជាមួយ form factor និង processor socket ដែលមាន សារ:សំខាន់ប្រើតាមការណែនាំកាលណាលោក អ្នកជ្រើសរើសប្រភេទ motherboard:

ជ្រើសរើស chipset ត្រឹមត្រូវ

ប្រភេទ chipset ធ្វើសកម្មភាពសំរាប់គ្រប់គ្រងជំនួយដល់ processor វាមានមុខងារសំរាប់ជួយគិតដល់ processor គឺមានតួនាទីរងពី processor។

ប្រភេទ chipset អាចកំណត់ពីប្រភេទ processor និងប្រភេទនៃ memory ដែលអាចផ្គត់ផ្គង់ត្រូវ ជាមួយវា និងមានស្តង់ដាពីរទៀតគឺ video adapter standard ដែលប្រើ AGP ឬ PCI Express ក៏ motherboard ផ្គត់ ផ្គង់ជាមួយវាដែរ។ ប្រភេទ chipset កំណត់ លក្ខណ:ពិសេសដូចជា USB 2.0, Serial ATA, FireWire, video, audio និង networking។ ខាងក្រោមនេះ តារាងបង្ហាញពីប្រភេទ Chipset ដោយប្រភេទ Socket។

ប្រភេទ Socket ប្រភេទ chipset ផ្គត់ផ្គង់ Memory Video adapter
Socket A (462) NVIDIA nForce2 series DDR AGP
Socket 478 Intel 8XX series DDR AGP
Socket 754 NVIDIA nForce3 series DDR AGP
Socket 775 Intel 9XX series DDR និង
DDR2
AGP/PCI Express
Socket 939 NVIDIA nForce3 series DDR AGP
Socket 939 NVIDIA nForce4 series DDR PCI Express
  • ប្រសិនបើលោកអ្នកកំពុងផ្លាស់ប្តូរ motherboard ដែលខូចហើយមាន គំរោងចង់ប្រើ processor ដែល កំពុងប្រើជ្រើសរើស motherboard ដែលត្រូវជា មួយ ប្រភេទ socket រួចហើយប្រើ chipset តាម ណែនាំ។ ប្រសិនបើ memory និង video adapter កំពុងប្រើ អាច ត្រូវជាមួយ motherboard ដែលទើបតែដូរថ្មី។
  • ប្រសិនបើលោកអ្នកទិញ AMD processor ត្រូវជ្រើស រើស Socket 939 nForce3 motherboard (សំរាប់ AGP video)ឬ nForce4 motherboard (សំរាប់ PCI Express video)។
  • ប្រសិនបើលោកអ្នកជាវប្រភេទ Intel processor ត្រូវជ្រើសរើស Socket 775 motherboard ដែលប្រើជាមួយ Intel 945 ឬ 955series chipset ដែលអាចផ្គត់ផ្គង់ជាមួយប្រភេទនៃ video card ដែលលោកអ្នក ចង់ដំឡើង។

2. ការណែនាំ Motherboard

ប្រព័ន្ធ motherboard គឺមានភាពសាំញ្ញាំហើយមានសមាសភាពជា ច្រើនដែលភ្ជាប់លើវា ហើយប្រៀប ដូចជាសរីរាង្គរបស់មនុស្ស។ លោកអ្នកនឹង រៀនពីមុខងារនីមួយៗ នៃសមាសភាពដែលអាចមើល ឃើញដោយ ភ្នែក។ ដើម្បី ចាប់ផ្តើមកំណត់ដ្យាក្រាម diagram នៃ chipset។ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 3.4 បង្ហាញពី សមាស ភាព ចម្បង និងមុខងាររបស់ Intel 925XE chipset (និងមាន chipset ទំនើប ផ្សេងទៀតដែលប្រហាក់ ប្រហែល គ្នា) ប្រភេទ 925XE chipset ប្រើជាមួយពីប្រភេទ chip គឺ north bridge chip ដែល Intel ហៅថា MCH (មានន័យថា Memory Controller Hub) និងប្រអប់ មួយទៀត ដែលមានពណ៌ ខៀវគឺ 82925X MCH។ ប្រភេទ MCH មានលក្ខណ: ពិសេសនិងគ្រប់គ្រងការ ទំនាក់ទំនងរវាង processor, memory និង PCI Express video adapter។ ហើយ MCH ផ្គត់ផ្គង់បាន bandwidth channel ខ្ពស់គឺ: 6.4 GB/s រវាង MCH និង processor; 8.0 GB/s រវាង MCH និង video adapter; និង 8.5 GB/s រវាង MCH និង memory។
Computer repairរូបភាព 3.4. ដ្យាក្រាម diagram នៃ Intel 925X chipset

ប្រភេទ south bridge chip ដែល Intel ហៅថា ICH (មានន័យថា I/O Controller Hub) គឺមាន ប្រអប់ ពណ៌ខៀវមានាឈ្មោះ ICH6RW។ ICH មានមុខងារ input/output ដែលធ្វើការបញ្ជូនទិន្នន័យ ដែល មានល្បឿនយឺត ជាង processor, memory និង video channel។ ដែល channel ទាំងនេះ រួមបញ្ចូលបួន 150 MB/s Serial ATA port និងប្រាំមួយ PCI slot ជាមួយការ បន្ថែមលើ 133 MB/s bandwidth និងប្រាំបី USB 2.0 port ជាមួយ 60 MB/s bandwidth នីមួយៗនិង មានបួន 500 MB/s PCI Express x1 slot។ ICH មានមុខងារប្រើជា មួយ audio និងជាមួយ interface ប្រើ system BIOS និងប្រព័ន្ធ wireless network។
Computer repairរូបភាព 3.5. សមាសភាពគំរូនៅលើ motherboard
លក្ខណ:ពិសេស chipset ទាំងនេះដែលជាគំរូពិតមើលឃើញនៅលើ motherboard។ យើងអាចប្រើ ប្រភេទ Intel D925XECV2 motherboard តែ វាមិនមែនជាប្រភេទ motherboard ថ្មីដូចបង្ហាញ គំរូខាងលើ។

តារាងសង្ខេបនៅលើ motherboard

A) ប្រភេទ Auxiliary fan connector។ U) ATA (IDE) interface connector
B) សំរាប់ ATAPI CD-ROM audio connector V) Battery ថ្ម
C) PCI Express x1 expansion slot W) Chassis intrusion connector
D) សំរាប់ Audio codec X) BIOS Setup configuration jumper block
E) ប្រើ audio connector ខាងមុខ Y) Firmware Hub (FWH)
F) គឺជា PCI expansion slot Z) Front-case fan connector
G) Gigabit Ethernet PCI Express controller chip AA) Serial ATA interface connector
H) PCI Express x16 video adapter slot BB) Auxiliary front-panel power LED connector
I) Rear case fan connector CC) Front-panel connector
J) I/O connector នៅខាងក្រោយ DD) SCSI hard disk activity indicator LED
K) power connector EE) Auxiliary power output connector
L) ATX12V power connector FF) Front-panel USB interface connector
M) Processor socket GG) Trusted Platform Module (TPM) chip
N) CPU fan connector HH) Front-panel USB interface connector
O) MCH (north bridge) II) ICH6R (south bridge)
P) Channel A memory slot JJ) Front-panel IEEE-1394a (FireWire) interface
Q) Channel B memory slot connector
R) Supplemental I/O controller chip KK) IEEE-1394a (FireWire) controller chip
S) ATX main power connector LL) Speaker
T) Diskette drive interface connector MM) PCI expansion slot

នៅខាងឆ្វេងដៃ motherboard បង្ហាញក្នុងរូបភាព 4.6 មាន expansion slot ពីរគូរពណ៌សគឺជា PCI slot និងមួយគូរ PCI Express x1 slot ហើយពណ៌ ខ្មៅ PCI Express x16 video adapter slot នៅខាង ស្តាំដៃ។ពណ៌សគឺជា auxiliary fan connector។ ពណ៌ លឿង ខាងលើ connector នៅចំណុច កណ្តាលគឺ front-panel audio connector ប្រើភ្ជាប់ជាមួយ audio codec chip នៅខាងលើឆ្វេងដៃនិង Gigabit Ethernet controller chip បានបញ្ចូល ជាមួយរន្ធពីរខាង លើស្តាំដៃ។
Computer repairរូបភាព 3.6. ខាងឆ្វេងដៃនៃប្រភេទ D925XECV2 motherboard

ការបង្ហាញខាងស្តាំដៃនៃ motherboard ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 3.7 គឺជា processor socket (នៅខាងក្រោមស្តាំដៃ) គឺមានដែកត្រជាក់ heatsink មាន នៅលើ north bridge chip (ខាងក្រោម ឆ្វេងដៃ) និងមើលខាងលើ និងផ្នែក ខាងក្រោយនៃ I/O panel (លើ)។ ក្រុម connector មានបីពណ៌ សនៅខាង លើឆ្វេងដៃ ពីឆ្វេងទៅស្តាំដៃ ខាងក្រោយនៃកង្ហារ case។ កាបភ្ជាប់អានុភាព power connector ដែល ប្រើផ្គត់ផ្គង់ដែលបន្ថែមលើ motherboard ប្រសិន បើថមពល power supply មានជើង 20pin ផ្តល់អោយ power connector និង 24pin connector និង ATX12V power connector។ កង្ហា CPU fan connector នៅជ្រុងខាងក្រោមឆ្វេងដៃនៃរូបភាព។
Computer repairរូបភាព 3.7. ខាងក្រោយស្តាំដៃនៃ D925XECV2 motherboard

រូបភាព 3.8 បង្ហាញនៅខាងក្រោយ I/O panel connector។ ហើយ មាន PS/2 mouse (ខាងលើ) និង keyboard connector នៅខាង ឆ្វេងដៃ។ ក្រុមទីពីរនៃ connector រួមមាន parallel (LPT) port នៅខាង លើ និង9pin serial port នៅខាងក្រោមឆ្វេងដៃ។ ហើយ នៅខាងក្រោមឆ្វេងដៃនៃក្រុមនេះ មានជ័រដែលជា digital audio port ចេញក្រៅ។ ក្រុមទីបីនៃ connector គឺជា audio connector ទាំងអស់ ដែលអាច ដំឡើងមាន មុខងារ ច្រើន។ ក្រុមទីបួននៃ connector មាន FireWire connector នៅខាងលើជាមួយ USB 2.0 ពីរ ហើយ ក្រុមទី ប្រាំមួយនៃ connector មាន Gigabit Ethernet connector នៅ ខាង លើ ដែលមានពីពីរឬច្រើន USB 2.0 connector។
Computer repair

រូបភាព 3.8. ខាងក្រោយ I/O panel connector
តារាងពណ៌ I/O connector color code
Connector ពណ៌ Connector ពណ៌
Analog VGA ខៀវ PS/2-compatible keyboard ពណ៌ស្វាយ
Audio line-in ខៀវភ្លឺ PS/2-compatible mouse បៃតង
Audio line-out ពណ៌ក្រូច Serial Teal/Turq
Digital monitor/flat panel ពណ៌ស Speaker ខាងក្រៅ ទឹកក្រូច
IEEE 1394 ប្រផះ ស្តាំទៅឆ្វេងដៃ speaker ត្នោត
Microphone ពណ៌ស៊ីជំពូ USB ខ្មៅ
MIDI/gameport ពណ៌មាស Video ខាងក្រៅ បៃតង
Parallel ពណ៌ទំពាំងបាយជូ SCSI, LAN, telephone មិនប្រើ

នៅខាងឆ្វេងដៃនៃ motherboard ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 3.9 នៅជុំ វិញខាងក្រោមស្តាំដៃគឺជាថ្ម battery។ chip ដែលធំនៅខាងឆ្វេងដៃ គឺជា Firmware Hub (FWH) ហើយជាមួយ BIOS Setup Configuration ពណ៌ទឹក ក្រូច។ ឧបករណ៍ពណ៌សនៅខាងឆ្វេងដៃនៃ jumper block គឺជាខាងមុខធុង កង្ហារ power connector។ នៅ ខាងលើ power connector គឺជា Trusted Platform Module (TPM) chip ហើយក្រុមមួយមានបួន Serial ATA interface connector បង្ហាញនៅខាងស្តាំដៃនៃ TPM chip និង power connector។ ពណ៌ទឹក ប្រាក់នៅខាងស្តាំដៃគឺជាដែកត្រជាក់ heatsink សំរាប់ ICH6 south bridge chip។ ហើយពណ៌ខ្មៅ pin connector នៅខាងឆ្វេងដៃ គឺជា south bridge heatsink គឺមួយនៅខាងមុខនៃ USB connector។
Computer repairរូបភាព 3.9. ខាងមុខឆ្វេងដៃនៃ D925XECV2 motherboard

Computer repairរូបភាព 3.10. ខាងមុខស្តាំដៃនៃ D925XECV2 motherboard

រូបភាព 3.10 បង្ហាញនៅខាងមុខស្តាំដៃនៃ motherboard ជាមួយពីរ Channel A memory slot នៅខាងលើនិងពីរ Channel B memory slot នៅខាងក្រោម។ ហើយ chip ធំនៅខាងក្រោមស្តាំដៃគឺសំរាប់ I/O controller chip ជាមួយពណ៌ស ATX power connector ហើយ ពណ៌ខ្មៅ ATA interface connector គឺនៅខាងក្រោមឆ្វេងដៃខាង ក្រោមរូបភាពមានជាមួយ floppy drive interface ទៅខាងស្តាំដៃ។
Computer repairរូបភាព 2.12. Everest កំណត់អត្តសញ្ញាណ motherboard ដូចជា ASUS A7N8X-VM/400
Computer repairរូបភាព 2.13. កម្មវិធី Everest កំណត់អត្តសញ្ញាណ chipset ដូចជា NVIDIA nForce2

ឧទាហរណ៍ មើលឡើងវិញនៃប្រភេទដែលអាចប្រើ motherboard មាន voltage regulator modules (VRMs) ដែលផ្តល់អោយ processor រត់ ដំណើរការ 2.8 GHz ឬយឺតជាង។ ជាមួយ អត្តសញ្ញាណ ចំនួនម៉ូដែល model ដែលប្រើ VRM ដែលមានល្បឿន processor ចាប់ ពី 3.8 GHz។ ក្រុមហ៊ុន Intel បាន បង្កើតលេខ AA number (Altered Assembly numbers) ដូច បង្ហាញក្នុងរូបភាព 3.13 មានឈ្មោះ Intel D865GLC motherboard ជាមួយ លេខ AA number នៃ C28906-403។
Computer repairរូបភាព 3.13. ប្រភេទ Intel D865GLC motherboard ជាមួយ AA number នៃ C28906-403
ក្នុងរូបភាព 3.14 ការបង្ហាញ Intel CPU សំរាប់ D865GLC motherboard ដែលបង្ហាញចំនួនអប្បរិមា BIOS version និងចំនួន AA number ដែលទាមទារអោយប្រើជាមួយ processor ដែលមានទំហំធំ។ ឧទាហរណ៍ D865GLC motherboard របស់យើងជាមួយចំនួន AA number នៃ C28906-403 ដែលមិន អាចផ្គត់ផ្គង់ជាមួយ Pentium 4 Extreme Edition processor បានឡើយដែលទាមទារចំនួន អប្បបរិមា នៃចំនួន C28906 AA គឺ -405។ លោកអ្នកអាចរកមើល CPU នៅលើទំព័រវិបសាយរបស់ក្រុមហ៊ុនផលិត motherboard ដែល មាន ព័ត៌មានជាច្រើនបង្រៀននៅលើវិបសាយ។ ព័ត៌មាន លោក អ្នករក មើលលើ online ដើម្បី update ពីការ ណែនាំបង្រៀនថ្មីពីប្រភេទ motherboard របស់លោកអ្នក។

2.2  ការផ្លាស់ប្តូរ Motherboard

មានជំហានជាច្រើនខាងក្រោមនេះបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរ motherboard ដោយពឹងផ្អែកលើ លក្ខណ: ពិសេសរបស់ motherboard និង case និងសមាស ភាព peripheral ខាងក្រៅដែលបានភ្ជាប់ អនុវត្ត ជំហានដូចខាងក្រោមនេះ:

  • ផ្តាច់កាបទាំងអស់រួចហើយដោះចេញកាត expansion card ពីលើ motherboard។
  • ដោះចេញវីស ដែលមូលភ្ជាប់អោយមាន សុវត្ថិភាព នៅលើ motherboard ចាស់រួចហើយដោះចេញ motherboard នោះ។
  • ប្រសិនបើលោកអ្នកកំពុងប្រើ CPU និង memory ឡើង វិញ ដោះចេញ ក្រៅពីលើ motherboard ចាស់ រួចហើយដំឡើងវាលើ motherboard ថ្មីដែលទើបតែដំឡើង។
  • ដកចេញ I/O ខាងមុខរួចហើយយកមកដាក់ក្នុង motherboard ថ្មី។
  • ដោះចេញរួចហើយដំឡើង motherboard ថ្មី។
  • ដំឡើង motherboard រួចហើយមូលខ្ចៅវីសសុវត្ថិភាពរបស់វាទៅលើ ទីតាំងរន្ធទាំងអស់។
  • ការដំឡើង expansion card ទាំងអស់រួចហើយភ្ជាប់កាបទាំងអស់ ឡើងវិញ។

3. ការរៀបចំ case

ការផ្លាស់ប្តូរ motherboard ចាស់មានដីធូលីជាច្រើនលោកអ្នកអាចប្រើ ច្រាសនិង vacuum សំរាប់ សំអាតលើ motherboard។ គ្រប់ប្រភេទ motherboard ទាំងអស់មានមកជាមួយ back-panel I/O នៅខាង ក្រោយ។ មធ្យោបាយប្រសើរដើម្បីដោះ I/O ចេញក្រៅដោយគ្មាន ខូច ខាត គឺប្រើទុលវីស មូលដោយដៃដើម្បី ដោះ ចេញពីក្នុង case លោក អ្នក អាចប្រើម្រាមដៃដើម្បីជួយ ផ្គត់ផ្គង់សង្កត់លើ motherboard នៅក្នុង case។ ប្រៀប ធៀបមើល I/O back-panel I/O port ជាមួយ motherboard ថ្មីដើម្បីបង្កើតអោយបានច្បាស់ តើមួយណា ទំនើប ជាងមួយណា ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 3.15។
Computer repairរូបភាព 3.15. ចុចលើ I/O ថ្មីទៅក្នុង

លោកអ្នកអាចដោះចេញវីសពីលើទ្រនាប់កំណល់ រួចហើយដំឡើង បន្ថែម ទ្រនាប់កំណល់ ថ្មីហើយ ដាក់ អោយ ចំរន្ធ motherboard ដែលមាន ប្រហោងត្រូវជាមួយទ្រនាប់កំណល់ រួចហើយលោកអ្នកមូល រឹតអោត បានណែន ដើម្បីអោយមានសុវត្ថិភាព។
Computer repairរូបភាព 3.16. ដំឡើងកំណល់ទ្រនាប់បញ្ចូលអោយត្រូវទីតាំងរន្ធ

ម្យ៉ាងវិញទៀតលោកអ្នកបានដំឡើងកំណល់ទ្រនាប់រួចទាំងអស់ ចុង ក្រោយ ត្រួត ពិនិត្យមើលលើរន្ធនីមួយៗ motherboard ដែលមូល ភ្ជាប់ជាមួយ កំណល់ទ្រនាប់ ត្រឹមត្រូវទីតាំងរបស់វាស្ថិតនៅដែរឬយ៉ាង ណា ដូចបង្ហាញ ក្នុងរូបភាព 3.7 មើល បាតក្រោមជើងទ្រនាប់នីមួយៗ មូលភ្ជាប់រន្ធ motherboard ជាប់រឹងមាំមាន ស្ថេរភាពហើយឬនៅ។
Computer repairរូបភាព 3.17. ផ្ទៀងផ្ទាត់មើលរន្ធទ្រនាប់ដើម្បីដំឡើងអោយចំរន្ធរបស់ motherboard

3.1  រៀបចំដាក់ motherboard មានសុវត្ថិភាព

ប្រសិនបើលោកអ្នកបានដំឡើង processor និង memory នៅលើ motherboard រួចចប់សព្វគ្រប់ ហើយ មុនពេលដំណើរការ មើល ក្នុង មេរៀន ទី5 និងមេរៀនទី6 បង្រៀននិយាយពិស្តារ។ បន្ទះ motherboard នៅខាងក្នុង case ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 3.18។ ប្រយ័ត្ន ដាក់អោយត្រង់ជួរ back-panel I/O connector ដែល មានរន្ធរបស់ វា ត្រូវ ជាមួយដែកបន្ទះលោហ:ដែលមានប្រហោង រន្ធសំរាប់ I/O បន្ទះ motherboard រុញវាទៅ ក្រោយ case ដើម្បីអោយវាចូល ក្នុងរន្ធនៅ ខាងក្រោយ។ នៅខាងក្រោយរន្ធ I/O back-panel connector មានរន្ធ ជាច្រើនដូចជា port សំរាប់ជាមួយ VGA port សំរាប់ភ្ជាប់ជាមួយ ម៉ាស៊ីន printer និងមាន USB port ជាច្រើនហើយនិងមានបណ្តា port តូចៗជាច្រើន។
Computer repairរូបភាព 3.18. បន្ទះ motherboard បញ្ចូលទៅក្នុងទីតាំង

            មុនពេលលោកអ្នកមូលភ្ជាប់វីសលើ motherboard អោយមាន សុវត្ថិភាពមើលផ្ទៀងផ្ទាត់ back-panel I/O connector ដូចបង្ហាញក្នុង រូបភាព 3.19។ ក្រោយមកលោកអ្នកសំរេចចិត្តមូលវីសអោយជាប់ជាស្ថាពរ។
Computer repair

រូបភាព 3.19. ផ្ទៀងផ្ទាត់មើលខាងក្រោយ panel connector

ប្រសិនបើលោកអ្នកមានបញ្ហាជាមួយរន្ធទ្រនាប់ទាំងអស់ដែលមិនត្រូវ ត្រង់ជួរ បញ្ចូលវីសមិនប្រឈម មុខគ្នា។ លោកអ្នកអាចប្រើដៃចុចអោយ ត្រង់ motherboard អោយត្រង់ជួរ អាចបញ្ចូលវីសមូល ភ្ជាប់លើ ទ្រនាប់ បាន។ ពេល បញ្ចូលវីសមួយឬពីរ រឹតបានណែនល្អហើយ លោកអ្នកត្រូវបន្ថែមវីសទាំងអស់ គ្រប់ជ្រុងដែល មានរន្ធ ហើយមូល ភ្ជាប់អោយបានណែនល្អ។
Computer repairរូបភាព 3.20. ដំឡើងវីសក្នុងរន្ធទាំងអស់អោយមានសុវត្ថិភាព motherboard

3.2  ការភ្ជាប់ switch ខាងមុខនិងបង្ហាញកាបទាំងអស់

ម្យ៉ាងទៀតលើ motherboard ត្រូវបានមូលខ្ចៅមានសុវត្ថិភាពល្អ ប្រសើរ ជំហានបន្ទាប់ភ្ជាប់ panel switch នៅខាងមុខនិង បង្ហាញកាប ទាំងអស់លើ motherboard។ មុនពេលលោកអ្នកចាប់ផ្តើមភ្ជាប់កាប panel ខាងមុនត្រូវ កំណត់លើបណ្តា cable ទាំងអស់ ដែលនៅលើ connector មានឈ្មោះ ឧទាហរណ៍ដូចជាកាប សំរាប់ ថមពល Power សំរាប់ Reset ឡើងវិញនិង HDD LED( ប្រសិនបើមិនមាន លោកអ្នក ត្រូវ គូរ ស្នាម លើខ្សែ លួសពណ៌ខ្មៅនីមួយៗ រូបភាព 3.21 បង្ហាញ ប្រភេទ pinout សំរាប់ថមពល Power Switch, Reset Switch ថមពល Power LED និងសកម្មភាព Hard Drive Activity LED connector។
Computer repairរូបភាព 3.21. ប្រភេទ panel connector ខាងមុខ

លក្ខណ:ពិសេស motherboard ប្រភេទ Intel D865PERL លើ motherboard របស់លោកអ្នកអាចប្រើខុសគ្នាររវាងជើង pin ខាងក្រៅគឺ:

  • ថមពល Power Switch និង Reset Switch connector ដែលមិន មានកំណត់ប៉ូល ហើយត្រូវបាន ភ្ជាប់ទៅ។
  • សកម្មភាព Hard Drive Activity LED ត្រូវបាន កំណត់ ប៉ូលហើយនឹង បានកំណត់ជាមួយដី ground (តាមធម្មតាមានពណ៌ខ្មៅ black) ខ្សែលួសជើង Pin 3 និងសញ្ញា(តែងតែមានពណ៌ក្រហមឬពណ៌ស) ខ្សែលួសនៅលើ Pin 1។
  • មានប្រភេទ motherboard ជាច្រើនបានផ្គត់ផ្គង់ ថាមពល Power LED connector ពីរ ដែលមួយ គឺមាន កាប 2-position Power LED ហើយ មួយផ្សេងទៀតមានកាប 3-position Power LED ជាមួយខ្សែលួស ក្នុងទីតាំងមួយ 1 និង 3។ ថមពល Power LED connector តែងតែ មានផ្គត់ផ្គង់ពណ៌ ទោល (ដូចជាពណ៌បៃតង green) ថមពល Power LED ឬ dual-color (មានពណ៌បៃឬលឿង green/yellow) LED។

ម្យ៉ាងទៀតលោកអ្នកកំណត់លក្ខណ:សំរាប់កាបនីមួយៗដែលភ្ជាប់ ថមពល Power Switch, Reset Switch ថមពល Power LED និង Hard Drive Activity LED ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 3.22។
Computer repairរូបភាព 3.22. ភ្ជាប់ panel switch ខាងមុខនិងមានបង្ហាញកាប

3.3  ការភ្ជាប់ panel port ខាងមុខ

មានប្រភេទ case ដែលបានផ្គត់ផ្គង់មួយឬពីរ panel USB 2.0 port នៅខាងមុខ ហើយមានប្រភេទ motherboard ជាច្រើនផ្គត់ផ្គង់ internal USB connector។ ដើម្បីភ្ជាប់ USB ទៅខាងមុខ panel លោកអ្នក ត្រូវតែភ្ជាប់កាប ពីខាងមុខ panel USB port នីមួយៗទៅ internal connector។ រូបភាព 3.23 បង្ហាញស្តង់ដា Intel pin ខាងក្រៅសំរាប់ internal panel USB connector  នៅខាងមុខ ប្រើជាមួយ motherboard ផ្សេងទៀត។
Computer repairរូបភាព 3.23. ប្រភេទ panel USB connector ខាងមុខ

ប្រភេទ case មួយចំនួនផ្គត់ផ្គង់ 10pin USB connector ដែលមានលើ motherboard USB ប្រើជាមួយស្តង់ដា Intel។ ជាមួយ case ដូច ជាការភ្ជាប់ panel USB port ខាងមុខគឺងាយស្រួល មិនមាន បញ្ហា ការភ្ជាប់ connector ទៅក្នុង pin លើ motherboard។ ប្រភេទ case បានផ្តល់អោយតែប្រាំបីខ្សែ លួស នីមួយៗមាន connector ទោល។ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 3.24 បង្ហាញ Robert (ចុងបញ្ចប់) ដែលទទួល បានខ្សែ ទាំង អស់ប្រាំបីខ្សែលួសដែលភ្ជាប់ទៅ បណ្តាល pin ជាច្រើន។
Computer repairរូបភាព 3.24. ភ្ជាប់កាប panel USB ខាងមុខ

3.4  ភ្ជាប់កាបទិន្នន័យ drive data ឡើងវិញ

ជំហានបន្ទាប់គឺភ្ជាប់កាប drive data ទៅ motherboard interface ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 3.25 និង រូបភាព 3.26។
Computer repairរូបភាព 3.25. ភ្ជាប់កាប Serial ATA data ទៅ motherboard interface
Computer repair
រូបភាព 3.26. ភ្ជាប់កាប ATA data ទៅ motherboard interface

3.5  ភ្ជាប់ ATX Power Connector ឡើងវិញ

ជំហានបន្ទាប់គឺដើម្បីភ្ជាប់ power connector ឡើងវិញពីថាមពល power supply ទៅលើ motherboard។ ក្បាលកាប ATX Power Connector គឺមាន 20pin ឬ 24pin connector តែងតែស្ថិត នៅ ជិតខាងមុខ ស្តាំដៃនៃ motherboard។ ទីតាំងកាបចេញមកពី power supply ដែលផ្ទៀង ផ្ទាត់ត្រឹមត្រូវតាម ជួរ មានគន្លឹះ connector ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 3.27។
Computer repairរូបភាព 3.27. ភ្ជាប់ ATX Power Connector

ប្រព័ន្ធ Pentium 4 ទាមទារថមពលច្រើនសំរាប់ផ្គត់ផ្គង់ motherboard ជាស្តង់ដា standard ATX Main Power Connector។ ក្រុមហ៊ុន Intel បានអភិវឌ្ឈន៍បន្ថែមលើ connector ដែលហៅថា ATX12V Connector ដែល មានបន្ថែមចរន្ត +12V ដោយផ្ទាល់លើ VRM (Voltage Regulator Module) ដែលថមពល processor។ នៅលើ ប្រភេទ Pentium 4 motherboard ជា ច្រើនដែលមាន ATX12V connector ត្រូវបានគេ ដាក់ស្ថិតនៅជិត processor socket។ ប្រភេទ ATX12V connector នេះត្រូវបានគេចាក់គន្លឹះជិត។ លក្ខណ: កាប connector ដែលទាក់ទង motherboard connector រួចហើយចុចកាប connector ទៅក្នុងកន្លែង រហូត ដល់ប្លាស្ទិចបានជាប់កន្លឹះ ដូចបង្ហាញ ក្នុង រូបភាព 3.28។
Computer repairរូបភាព 3.28. ភ្ជាប់ ATX12V Power Connector

3.6  ការដំឡើង video adapter ឡើងវិញ

ជំហានបន្ទាប់គឺដំឡើង video adapter ឡើងវិញឬ expansion card ផ្សេងទៀតលោកអ្នកបានដោះ ចេញក្រៅ។ ការដំឡើង adapter នីមួយៗដាក់នៅ លើ motherboard slot VGA។ ប្រយ័ត្ន card ដែលដាក់ លើ slot ត្រូវដំឡើង អោយពេញស៊ុបរួចហើយប្រើដៃ សង្កត់ចុះក្រោមដើម្បីអោយចូលក្នុង Slot រួច ហើយចាប់វីស លើកាតនោះ។
Computer repairរូបភាព 3.29. តំរង់កាត video adapter អោយត្រង់រួចសង្កត់ចុះ

បន្ទាប់ពីលោកអ្នកបានកំណត់ច្បាស់លាស់ថា video adapter គឺ ដំឡើង នៅជាប់រឹងមាំមានសុវត្ថិភាព រួចហើយ ចាប់ផ្តើមមូលវីសអោយ ជាប់លើ Case ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 3.30។
Computer repairរូបភាព  3.30. សុវត្ថិភាព video adapter ដោយប្រើមូលវីសភ្ជាប់

មេរៀនទី៤: ដំឡើង Processor

មេរៀនទី ៤: ដំឡើង Processor

បង្រៀនដោយលោកគ្រូ: ទាវ ឈុនណន
ព្រឹទ្ធបរុស មហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកវិទ្យា
នៃ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា
Tel: 077778647-070778647-0977778647
Yahoo, Skype, google: chhunnan

Processor ដែលគេហៅថា CPU (Central Processing Unit) គឺជា ក្បាលម៉ាស៊ីនរបស់ប្រព័ន្ធ system។ ការផ្លាស់ប្តូរ processor ទាមទារ ប្រុង ប្រយ័ត្នស្រាវជ្រាវអោយបានច្បាស់លាស់ពីបច្ចេកវិទ្យាថ្មី processor មាន លក្ខណ:ពិសេសប្រើជាមួយ motherboard ថ្មីនិង សមាសភាពប្រព័ន្ធ system ផ្សេងទៀត។ សព្វថ្ងៃនេះមានក្រុមហ៊ុនពីរ គឺ Intel និងក្រុមហ៊ុន AMD ដែលបាន ផលិត CPU ពេញនិយមប្រើ ប្រាស់ ជាង គេលើ ពិភពលោកអ្នកយើងនេះ។

1. អំពី Processor

ក្រុមហ៊ុនផលិត Processor ជាច្រើនបានផលិត CPU សំរាប់ប្រើប្រាស់​សព្វថ្ងៃនេះដែលបច្ចេកវិទ្យា កាន់ តែ ទំនើបៗនិងមានល្បឿន លឿន បំផុត។ CPU គឺ ជាមជ្ឈមណ្ឌលសំរាប់ដំណើការគ្រប់បែបយ៉ាង នៃ ម៉ាស៊ីនកុំព្យូទ័រ មានការគិតលេខ វាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ សំរាប់ កម្មវិធី software CPU ដែលគេច្រើននិយមប្រើ ជាងគេគឺ Socket ដែលជាផលិតផលរបស់ Intel។

+ ប្រភេទ Intel Pentium 4 540 (3.2E) Socket LGA 775:

ប្រភេទនេះបានផលិតឡើងក្នុង ឆ្នាំ2004 ជាបច្ចេកវិទ្យាថ្មីបំផុតវាមាន 915P និង 925X chipsets និងមានជើង ម្ជុលជា Pentium core i7 ។
Computer repairប្រអប់លើ Board សំរាប់ដាក់​ CPU វាមាន Cache L2 ពី 2MB ទៅ 4MB
Computer repair+ប្រភេទ Intel Pentium i7 3.2GHz : ប្រភេទ Pentium i7 វាមិនដូចនិង AMD Athon64 ទេ វាមានកំលាំងខ្លាំងជាងនិង ដំណើរ ការល្អបំផុត។

2. លក្ខណ:ពិសេស Processor
សារ:សំខាន់លក្ខណ:ពិសេសរបស់ processor:

ម៉ូដែល Processor

លក្ខណ:ពិសេសចម្បងនៃ processor គឺជាប្រភេទ AMD ឬ Intel និង ម៉ូដែលរបស់វា។ ទោះបីម៉ូដែល ក្រុមហ៊ុនទាំងពីរ មានលក្ខណ:ប្រហាក់ ប្រហែល និងសណ្ឋានដូចគ្នា លោកអ្នកមិនអាចដំឡើង AMD processor ទៅក្នុង motherboard បានឡើយ។

ប្រភេទ Socket

លក្ខណ:ពិសេស processor ផ្សេងទៀតគឺ socket ដែលបានរចនា មិនត្រូវគ្នាឡើយ។ ប្រសិនបើលោក អ្នក កំពុងដោះដូរ processor ក្នុង Socket 478 motherboard លោកអ្នកជ្រើសរើសការផ្លាស់ប្តូរ processor ត្រូវបាន រចនា socket ដូចគ្នា។ ដូចបង្ហាញក្នុងតារាងបង្ហាញ ខាងក្រោមគឺជាពន្យល់ពី បញ្ហា processor socket។

តារាងលទ្ធភាពដំឡើងប្រភេទ processor socket
Socket លទ្ធភាព
ដំឡើង
Processor ដើម Processor
ដំឡើង
ការពិចារណា
Slot 1 មិនមាន Pentium II/III និង Celeron មិនមាន ប្រព័ន្ធ Slot 1 អាច ដំឡើងបាន។
Slot A មិនមាន Athlon មិនមាន Slot A system អាចដំឡើងបាន។
370 គ្មាន Celeron Pentium III Celeron Pentium III កំណត់អាចប្រើ Socket 370 processor។
423 មិនមាន Pentium 4 មិនមាន Socket 423 processor មិន អាចប្រើបានជាមួយ motherboard ថ្មី
462 សមល្មម Athlon, Athlon XP កំណត់ការជ្រើស រើស processor។ ដំឡើង BIOS upgrade ដែលត្រូវ ការនិង memory ត្រូវការផ្លាស់ប្តូរ Socket 462 (A) ចាស់មិនអាចផ្គត់ផ្គង់
478 សមល្មម Celeron, Celeron DPentium 4 Celeron D Pentium 4 processor ដែល កំណត់ជ្រើសរើស Socket 478 processor និង motherboard
754 ល្អ Sempron, Athlon 64 Sempron, Athlon 64 កំណត់ Processor ជ្រើសរើស។ ដំឡើង BIOS ដែលត្រូវការ និង memory ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរ។
775 ល្អប្រសើរ Celeron D, Pentium 4 Celeron D, Pentium 4, Pentium D បញ្ហាមួយចំនួននៃ ការដំឡើង BIOS ដែលត្រូវការ។
939 ល្អប្រសើរ Athlon 64, Athlon 64/FX Athlon 64, Athlon 64/FX, Athlon 64 X2 បញ្ហាមួយចំនួន នៃការដំឡើង BIOS ដែលត្រូវការ។
940 ល្អប្រសើរ Athlon 64 FX, Opteron Athlon 64 FX, Opteron បញ្ហាមួយចំនួន ដែលត្រូវការដំឡើង BIOS។

ល្បឿន Clock

ល្បឿន clock នៃ processor ដែលកំណត់លក្ខណ:គិតជា MHz ឬ GHz កំណត់ទំរង់របស់វា ប៉ុន្តែល្បឿន clock គ្មានឆ្លងកាត់បន្ទាត់ processor ឧទាហរណ៍ 3.2 GHz Prescott នៃ Pentium 4 គឺប្រហែល 6.7% លឿន ជាង 3.0 GHz Prescott Pentium 4 ដែលទាក់ទងល្បឿន clock។ ទោះបីល្បឿន 3.0 GHz Celeron processor យឺតជាង 2.8 GHz Pentium 4 ក៏ដោយ Celeron មាន L2 cache ពីរតូចហើយប្រើ សំរាប់រត់។

ដំណើរការជាមួយ host-bus ដែលមានល្បឿនយឺត។ Pentium 4 ត្រូវ បាន ណែនាំល្បឿន 1.3 GHz តាម ពិតវា យឺតជា 1 GHz Pentium III processor ដែលជាសេរីចាស់។

ល្បឿន Host-bus

ល្បឿន host-bus ដែលហៅថាល្បឿន front-side bus គឺជា FSB speed ឬហៅថា FSB លក្ខណ: តម្លៃ បញ្ជូនទិន្នន័យរវាង processor និង chipset។ ប្រភេទ AMD និង Intel បានអនុវត្ត memory និង cache ខុសគ្នា ប៉ុន្តែ FSB គឺជាចំនួនដែលឆ្លុះបញ្ជាំងអតិបរិមាបរិមាណនៃការបញ្ជូនទិន្នន័យ data block ក្នុងមួយវិនាទី។ ឧទាហរណ៍ Intel បានផលិត Pentium 4 processor ដែលប្រើមានល្បឿន host-bus គឺ 400, 533, 800 ឬ 1066 MHz។ ល្បឿន 2.8 GHz Pentium 4 ជាមួយល្បឿន host-bus គឺ 800 MHz ដែលលឿនជាង Pentium 4/2.8 ជាមួយល្បឿន 533 MHz host-bus។

គ្រប់ Socket 754 និង Socket 939 AMD processor ទាំងអស់ប្រើ ល្បឿន 800 MHz host-bus (តាមពិរ Intel និង AMD រត់ដំណើរការ host bus ក្នុងល្បឿន 200 MHz រហូតឡើងដល់ 800 MHz) ហើយ ប្រភេទ Socket A Sempron processor ប្រើល្បឿន 166 MHz host bus។

ទំហំ Cache

Processor ប្រើមានពីរប្រភេទ cache memory ដើម្បីបញ្ជួនបានល្អ ប្រសើររវាង processor និង memory យឺត។ ទំហំនៃ Layer 1 cache (L1 cache ដែលហៅថា Level 1 cache) គឺមាន លក្ខណ: សំរាប់ទំរង់ processor ដែលមិនអាចផ្លាស់ប្តូរបាន ដោយមិនអាចរចនាឡើងវិញ processor។ នៅលើ Layer 2 cache (Level 2 cache ឬ L2 cache) ឆ្លងកាត់ external ទៅ processor ដែលមានន័យថា processor ជាអ្នក បង្កើតអាចផលិត processor ដូចគ្នាជាមួយទំហំ L2 cache។ ឧទាហរណ៍ ម៉ូដែលនៃ Pentium 4 processor គឺមាន 512 KB, 1 MB ឬ 2 MB សំរាប់ L2 cache ហើយប្រភេទ ម៉ូដែល AMD Sempron គឺ មាន 128 KB, 256 KB ឬ 512 KB នៃ L2 cache។

ផ្គត់ផ្គង់ 64-bit

PC processor ទាំងអស់បានប្រត្តិបត្តិជាមួយ 32-bit internal data នៅឆ្នាំ 2004 ក្រុមហ៊ុន AMD បានផលិតផ្គត់ផ្គង់ 64bit ជាមួយ Athlon 64 processor របស់គេ។ AMD ហៅថាលក្ខណ: x86-64 តែ អ្នក ប្រើប្រាស់ហៅ ទូទៅថា AMD64។

3. ប្រភេទ Processor

ពីរបីឆ្នាំគន្លងមកនេះ ការជ្រើសរើស processor គឺងាយស្រួលជាង កាលណាពីមុន។ ក្រុមហ៊ុន AMD និង Intel បានផលិតសេរីនីមួយៗនៃ processor ដែលទំនើបហើយស្អាតជា processor socket។ ប្រសិនបើ លោក អ្នកចងបានប្រើ Intel processor លោកអ្នកអាចចំណាយប្រាក់ អស់ ច្រើន ជាងការជ្រើសរើសប្រើ AMD តែវាមានគុណភាព ខ្ពស់ ជាង។

សព្វថ្ងៃនេះ ការជ្រើសរើស processor ងាយបំផុរ ក្រុមហ៊ុន AMD និង Intel ឥឡូវនេះបានប្រកួតប្រជែង ពីម៉ូដែល processor model និងគុណភាព ទាំងផ្នែកល្បឿន clock speed, L2 cache ប្រភេទ socket ល្បឿន host-bus និងលក្ខណ:ពិសេសដែលផ្គត់ផ្គង់។

3.1  ប្រភេទ AMD Sempron

ម៉ូដែលនៃ AMD Sempron processor ដែលលក់ក្នុងតម្លៃប្រហែល $50 ទៅ $125។ Sempron អាច ដោះដាក់ក្នុង Socket A Duron processor បានផលិតនៅឆ្នាំ 2004 ហើយ Socket A Athlon XP processor នៅ ក្នុងឆ្នាំ 2005 គេលែងប្រើ ម៉ូដែល Sempron Socket A និង Socket 754 គេលេង និយមប្រើ។ប្រភេទ Socket A Sempron ដែលហៅថា K7 Sempron គឺមាន សញ្ញាសំគាល់ Athlon XP processor។ ប្រភេទ Socket 754 Sempron ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 4.1 គេហៅថា K8 Sempron តាមពិតគេយកចេញពី ម៉ូដែល Athlon 64 ដែលរត់មានល្បឿន clock ទាមជាមួយ L2 cache តូចពីរ និង channel memory ត្រូតពិនិត្យមានល្បឿនយឺតជា dual-channel memory របស់ Athlon 64។
Computer repair

រូបភាព 5.1.  AMD Sempron processor

ប្រសិនបើលោកអ្នកមាន Socket 462 (A) ឬ Socket 754 motherboard នៅក្នុងប្រព័ន្ធ system របស់លោកអ្នក ប្រភេទ Sempron ដំឡើងបានល្អប្រសើរ។ លោកអ្នកនឹងត្រូវការផ្ទៀងផ្ទាត់ motherboard របស់ អ្នកជាមួយលក្ខណ:នៃ Sempron លោកអ្នក ដំឡើង ហើយលោកអ្នកត្រូវការ ដំឡើង BIOS ដើម្បីរៀបចំ Sempron។

3.2  ប្រភេទ AMD Athlon 64

ប្រភេទ AMD Athlon 64 processor ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 5.2 គឺជា Socket 754 និង Socket 939 ដូចមានឈ្មោះបង្ហាញ Athlon 64 ផ្គត់ ផ្គង់ កម្មវិធីបាន 64bit ប្រភេទ Athlon 64 អាចរត់ដំណើរការបាន ជា មួយ 32bit operating system និងកម្មវិធីកម្ម software ប្រើប្រាស់ ដែល ត្រូវការប្រើ។

ម៉ូដែលនៃ Athlon 64 និង Sempron processor គឺមានភាពខុសគ្នា ឧទាហរណ៍ Socket 754 Sempron 3100+ រត់បានល្បឿន 1800 MHz និង មាន 256 KB នៃ cache ហើយ Socket 754 Athlon 64 2800+ រត់នៅ ល្បឿន clock ដូចគ្នា។ បើប្រៀបធៀបម៉ូដែល AMD Athlon 64 ជាមួយល្បឿន Pentium 4 clock ឃើញថា AMD មានល្បឿនយឺតជាង Pentium 4។

3.3  ប្រភេទ Intel Pentium i7

ជាប្រភេទ core i7 ជាបច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយ របស់ក្រុម ហ៊ុន intel ជា CPU ដែលទំនើបលឿន ដែលមាន cache 4MB និងមានល្បឿនដល់ 4GHz អាចប្រើជាមួយ Intel® Iris™ Pro Graphics 5200។
Computer repairរូបភាព 4.3. ប្រភេទ Intel Pentium i7 processor

3.4  ប្រភេទ AMD Athlon 64 X2

ប្រភេទ AMD Athlon 64 X2 ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 4.4 ដែលរួមមាន ទំរង់ខ្ពស់ថាមពលតម្រូវការទាប ហើយ មាន Socket 939 motherboard។ នៅចុងឆ្នាំ 2005 AMD បានចាប់ផ្តើម បញ្ចេញលក់ ប្រភេទម៉ូដែល នេះ។
Computer repairរូបភាព 4.4. ប្រភេទ AMD Athlon 64 X2 processor

3.5  ប្រភេទ Intel Pentium D

សេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រុមហ៊ុន AMD Athlon 64 X2 ថានិងប្រណាំង ប្រជែងជាមួយ processor ដែល មានឈ្មោះ Intel Pentium D របស់ក្រុមហ៊ុន Intel ដែលមានលក្ខណ:ប្រហែលនិង AMD Athlon 64 ហើយ មាន លក់លើទី ផ្សារមានតម្លៃថោកដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 4.5។
Computer repairរូបភាព 4.5. Intel Pentium D dual-core processor

4. ការសង្ខេប AMD និង Intel processor

បញ្ជីសារ:សំខាន់លក្ខណ:ពិសេសនៃ AMD processor ដែលរួមមាន ផ្គត់ផ្គង់លក្ខណ:របស់វា។

តារាងសង្ខេប AMD processor

Processor

Socket

កន្លែងផលិត

L2 cache

Process

Athlon XP/Sempron 462 (A) Thoroughbred 256 KB 130 nm
Athlon XP/Sempron 462 (A) Thorton 256 KB 130 nm
Athlon XP/Sempron 462 (A) Barton 512 KB 130 nm
Sempron 754 Paris 256 KB 130 nm
Sempron 754 Oakville 128 KB, 256 KB 90 nm
Sempron 754 Oakville 256 KB 90 nm
Sempron 754 Palermo 128 KB, 256 KB 90 nm
Sempron 754 Palermo 256 KB 90 nm
Athlon 64 754 Clawhammer 1024 KB 130 nm
Athlon 64 754 Newcastle 512 KB 130 nm
Athlon 64 939 Newcastle 512 KB 130 nm
Athlon 64 939 Winchester 512 KB 90 nm
Athlon 64 939 Venice 512 KB 90 nm
Athlon 64/FX 939 Sledgehammer 1024 KB 130 nm
Athlon 64/FX 939 San Diego 1024 KB 90 nm
Athlon 64 X2 939 Manchester 512 KB x 2
Athlon 64 X2 939 Toledo 1024 KB x 2 90 nm

បញ្ជីសារ:សំខាន់លក្ខណ:ពិសេសនៃ Intel processor ដែលរួមមាន ផ្គត់ផ្គង់លក្ខណ:របស់វា។

 តារាងសង្ខេប Intel processor

Processor

Socket

កន្លែផលិត

L2 cache

Process

Celeron 478 Northwood 128 KB 130 nm
Pentium 4 478 Northwood 512 KB 130 nm
Celeron D 478 Prescott 256 KB 90 nm
Pentium 4 478 Prescott 1024 KB 90 nm
Celeron D 775 Prescott 256 KB 90 nm
Pentium 4 (5XX) 775 Prescott 1024 KB 90 nm
Pentium 4 (6XX) 775 Iwindale 2048 KB 90 nm
Pentium 4 (6XX) 775 Cedar Mill 2048 KB 65 nm
Pentium 4 (8XX) 775 Smithfield 1024 KB x 2 90 nm
Pentium 4 (9XX) 775 Presler 2048 KB x 2 65 nm

 5. ដែកត្រជាក់ CPU

លើ CPU ត្រូវការដែកត្រជាក់និងកង្ហាដើម្បីបញ្ចុះកំដៅអោយ CPU ដំណើរបានស្រួល ព្រោះថាកាល ណា បើគ្មាន Cooling fan លើ CPU ទេនោះវាមិនអាចដំណើរការបាន ឡើយ ហើយវាបណ្តាលអោយឆេះ CPU ខូច។ សព្វថ្ងៃនេះគេ បានរចនាដែកត្រជាក់មាន ច្រើនប្រភេទសំ រាប់ជាជំនួយត្រជាក់ដល់ CPU និង Chipset។ ការ ដំណើរការ CPU កុំព្យូទ័រប្រសិនបើគ្មានដែកត្រជាក់និងកង្ហារ ដែលធ្វើអោយកាត់បន្ថែម កំដៅ ដែលកើនឡើង ក្តៅ ខ្លាំងជាហេតុបណ្តាលអោយឆេះខូច CPU របស់លោកអ្នកមិនអាចដំណើរការបានតទៀត។
Computer repairខាងក្រោមនេះជាប្រភេទ Intel Pentium i7 Radial Fin Cooler
Computer repairZalman CNPS5100-CU CPU Cooler

          Pentium 4 Socket 423 Processor វាធ្វើការដូចជា Xoen socket 603 និង AMD socket 462/Socket វាមានកង្ហាទំហំ 60mm និងមានល្បឿន 3GHz វាអាចទ្រទ្រងស៊ីតុណ្ហភាព បាន ចាប់ពី 70-75°C។
Computer repairសារ:សំខាន់: វាអាចដំឡើងបានជោគជ័យជាមួយ Cooler នេះហើយ ដំណើរការបានយ៉ាងស្រួល បំផុតជាមួយនិង Motherboard របស់អ្នក គ្រប់ពេលវេលាវាសំរាប់តែ CPU Socket អាចដាក់បាន ។
Computer repairរូបភាព 4.6. Intel stock CPU cooler (ឆ្វេងដៃ) និង Thermalright XP-120 CPU cooler និងថ្មពិល

5.1. អត្តសញ្ញាណ processor

ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណរបស់ CPU ឬមើលវាអោយបានពិស្តារដែល សរសេរនៅលើខ្នងរបស់វា។ ប្រសិនបើ CPU មិនទាន់បានដំឡើង លោកអ្នកអាច កំណត់ពីអត្តសញ្ញាណវា ដែលមានន័យច្បាស់លាស់ ដោយ កំណត់លើសញ្ញា នៅលើខ្នងរបស់វា។ ឧទាហរណ៍ដូច ក្នុង រូបភាព 5.7 បង្ហាញសញ្ញា processor ដែលក្រុមហ៊ុន Intel ប្រើដើម្បី កំណត់អត្តសញ្ញាណ Socket 775 Pentium D និង Pentium Extreme Edition processor។
Computer repairរូបភាព 5.7. សញ្ញា Intel Pentium D processor

ការកំណត់សញ្ញា Intel Pentium D processor ដែលបានដំឡើង processor។ មធ្យោបាយងាយ ស្រួលដើម្បីធ្វើនោះគឺប្រើកម្មវិធី Everest Home Edition ឬកម្មវិធី SiSoft Sandra ឬមានកម្មវិធីជា ច្រើន ទៀតដើម្បីវិនិច្ឆ័យរោគ។ រូបភាព 4.8 បង្ហាញកម្មវិធី Everest Home Edition ធ្វើអត្តសញ្ញាណដែលបាន ដំឡើង processor ដូចជា AMD Sempron 2800+។ ក្នុងការបន្ថែមឈ្មោះ និង ម៉ូដែល processor ទាំងនេះដែល បាន ផ្គត់ផ្គង់ព័ត៌មានមានអនុភាពសំខាន់ ដូច ឈ្មោះ CPU ទំហំ cache និងប្រភេទ package។
Computer repairComputer repairរូបភាព 4.9. ក្នុងប្រអប់មាន Intel Pentium 4 processor និងកង្ហារ ដែកត្រជាក់

ជំហានដំបូងគឺដើម្បី លើកអោយងើបដៃគំនាស់ ZIF (zero insertion force) socket ដូចបង្ហាញក្នុង រូបភាព 4.10 រហូតដល់ឈរឡើង ជាមួយដៃឈរ វាមិនអាចមានកំលាំងរឹតលើរន្ធ socket បានឡើយ ហើយ អនុញ្ញាត processor បញ្ចូលទៅក្នុងរន្ធ Socket ដែលបាន បើកចំហរ។
Computer repairរូបភាព 4.10. ទាញដៃគ្នាស់ socket ដើម្បីបញ្ចូល processor

សំរាប់ Socket 478 processor បានចំនៅលើជ្រុង socket មានរាង ជាសញ្ញាត្រីកោណតូច មើលក្នុងរូបភាព 4.11 នៅជិតដៃគ្នាស់ ZIF socket។ ជាមួយដៃគ្នាស់ socket បញ្ឈរ ត្រូវដាក់ processor អោយត្រង់ចូលក្នុង socket ដូចងបង្ហាញក្នុងរូបភាព 4.11។
Computer repairរូបភាព 4.11. ដាក់ processor អោយត្រង់ចូលក្នុង socket

ជាមួយ processor ដែលបានដាក់ដាំលើ socket រួចហើយទាញដៃ គ្នាស់ ដោយប្រើដៃចុះក្រោម ដូចបង្ហាញ ក្នុងរូបភាព 4.12។ លោកអ្នកនឹងសំអាត់អោយ ជ្រះអស់រួចហើយទាញដៃគ្នាស់ចាក់ សោរអោយជាប់ មាន សុវត្ថិភាព។
Computer repairរូបភាព 4.12. កាច់ដៃគ្នាស់ ZIF socket ដើម្បីបិទគន្លឹះ processor

ដើម្បីដំឡើងដែកត្រជាក់ CPU cooler ចាប់ផ្តើមជូតអោយរលងនៅខាង លើនៃ processor ដោយប្រើក្រដាស់ ឬក្រណាត់ទន់ ដូចបង្ហាញក្នុង រូបភាព 4.13។
Computer repairមានដែកត្រជាក់ខ្លះមានរាងការេឬចតុកោណកែង សំរាប់ជាទ្រនាប់ ដែល បង្កើតពីលោហ:អាលុយមីញ៉ូម ដែលជាលោហ:រឹងអាចចំលង កំដៅបាន លឿន ហើយស្រាល វាជួយកាត់បន្ថយកំដៅបានយ៉ាង ឆាប់រហ័ស។
Computer repairរូបភាព 4.14. មូលដ្ឋាននៃដែកត្រជាក់ Intel heatsinkក្រោយមកយើងលាប Silicon ពីលើ CPU ដើម្បីអោយវាជួយចំលង កំដៅទៅដែកត្រជាក់លឿនរហ័ស ប្រសិនបើលោកអ្នកមិនលាប silicon ទេនោះ នឹងអាចបណ្តាលអោយឆេះខូច CPU ព្រោះថា កំដៅបាន កើនឡើង យ៉ាងខ្លាំង ឡើងរហូតដល់ទៅ 80អង្សា។
Computer repairរូបភាព 4.15. ការបង្ហាញលាប Silicon លើ CPU

ជំហានបន្ទាប់ ចាប់ផ្តើមដំឡើងដែកត្រជាក់ CPU cooler ពីលើ processor ដូច បង្ហាញក្នុងរូបភាព 4.16 រួចហើយលោកអ្នក តម្រង់ ដែកត្រជាក់អោយចំពីលើ CPU និងជ្រុងរបស់វា បន្ទាប់មកទៀតរុញ គន្លឹះចុះក្រោម ដើម្បីសង្កត់អោយជាប់ជាមួយSocket របស់ CPU។
Computer repairរូបភាព 4.16. រុញអោយត្រង់ដែកត្រជាក់ CPU cooler លើ processor
Computer repair
រូបភាព 4.17. រុញដែកត្រជាក់ CPU cooler ចុះក្រោម

ក្រោយមកលោកអ្នកសង្កត់ដៃគ្នាស់ពណ៌សចុះក្រោមដើម្បីរឹតបណ្តឹងដែកត្រជាក់
Computer repairរូបភាព 4.18. ទាញគន្លឹះរួត CPU cooler អោយជាប់នៅមួយកន្លែង

នៅលើកង្ហាញ CPU បញ្ចូលភ្ជាប់ drive power connector ទៅលើ motherboard។ ការប្រើប្រាស់ កង្ហារ លើ motherboard ដែល ភ្ជាប់ថាមពល power connector អនុញ្ញាតអោយ motherboard ត្រួតពិនិត្យ មើលលើ CPU  ដើម្បីភ្ជាប់កង្ហារ CPU ទីតាំងដែលមានបី 3pin connector នៅ motherboard ដែលបាន ដាក់ ឈ្មោះថា “CPU fan” ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 5.19។
Computer repairរូបភាព 4.19. ភ្ជាប់កាបកង្ហារ CPU ទៅក្បាលភ្ជាប់ CPU fan connector

5.4  ការដំឡើង processor ថ្មី Socket 775

   ប្រភេទ Socket 775 ដែលកំពុងប្រើរបស់ក្រុមហ៊ុន Intel (ដែល ហៅថា Socket T) processor ទាមទារជំហានការ ដំឡើងខុស គ្នា ដែលមាន processor ជាច្រើនដែលប្រើ Socket 462 (A), 478, 754 ឬ 939។ ការ បង្ហាញមេរៀនខុសគ្នា មូលដ្ឋានខុសគ្នារវាង Socket 775 និង processor socket ដែលកំពុង ប្រើគឺ ជា Socket 775 ដែលមាន pin ជាច្រើនក្នុង socket រួចហើយបញ្ចូលរន្ធ processor។
Computer repairរូបភាព 4.20. បកចេញប្លាស្ទិចលើ Socket 775

ជាមួយសន្ទះខាងលើ socket អាចដោះចេញបានដែលបង្ហាញដូចក្នុង រូបភាព 4.21 លោកអ្នកអាចលើក ចេញ ក្រៅរួចហើយដាក់ CPU បញ្ចូលក្នុង Socket។
Computer repairរូបភាព 4.21. នៅលើ processor socket អាចលើកចេញសន្ទះ socket

សន្ទះសំរាប់បិទលើ processor អាចបង្វិលទៅមកបានបង្ហាញ ដូចរូប ភាព 4.22។
Computer repairរូបភាព 4.22. សន្ទះគ្របលើ CPU Socket អាចលើកឡើងបាន

រូបភាព 4.23 បង្ហាញគន្លឹះពីរដែលប្រើដោយ Socket 775 មុនពេល ដំឡើង CPU បញ្ចូលលោកអ្នកត្រូវ មើល លើសញ្ញារាងត្រីកោណ នៅជ្រុងខាងក្រោម ស្តាំដៃនៃ processor នៅជ្រុងខាងក្រោមធ្វេងដៃ និងស្តាំដៃនៃ processor គឺមានគន្លឹះពីរមានស្នាមចោះ។
Computer repairរូបភាព 4.23. តម្រង់ processor ចូលទៅក្នុង socket
Computer repair
រូបភាព 4.24. ពិនិត្យមើលគន្លឹះដៃគ្នាស់ឡើងវិញមុនពេលភ្ជាប់គន្លឹះ
Computer repair
រូបភាព 4.25. បន្ទាប់មករឹតវាអោយនៅជាប់នៅកន្លែងមានសុវត្ថិភាព

ប្រភេទ Socket 775 ប្រើដែកត្រជាក់ខុសគ្នា Socket 478 ដែលមាន រន្ធបួន នៅជ្រុងសងខាងនៃ socket។ រូបភាព 4.26 បង្ហាញ ប្រភេទ Socket 775 CPU។
Computer repairរូបភាព  4.26.  ស្តង់ដា Socket 775 CPU cooler

លោកអ្នកដាក់អោយត្រូវជាមួយ គន្លឺះមានពណ៌សខ្មៅ រួចហើយ រុញអោយជាប់ គ្នាជាមួយគន្លឹះនោះ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 4.27។
Computer repairរូបភាព  4.27. តំរង់ដែកត្រជាក់អោយត្រូវរន្ធទាំងអស់លើ Socketប្រើដៃសង្កត់លើគន្លឺះនោះដើម្បីអោយវាចូលស៊ុបជាប់គ្នាមានស្ថេរភាពលំនឹង។
Computer repairរូបភាព  4.28. ជាមួយគន្លឹះ HSF រុញវាចុះក្រោម

មេរៀនទី៥: ដំឡើង Memory RAM

មេរៀនទី៥: ដំឡើង Memory RAM

បង្រៀនដោយលោកគ្រូ: ទាវ ឈុនណន
ព្រឹទ្ធបរុស មហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកវិទ្យា
នៃ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា
Tel: 077778647-070778647-0977778647
Yahoo, Skype, google: chhunnan

បណ្តាកុំព្យូទប្រើ memory ឬហើយថា RAM (Random Access Memory) ដើម្បីផ្ទុកកម្មវិធីសកម្មភាព ដែលរួមទាំងមានប្រឆាំងវីរ៉ុស antivirus និងសេវាផ្សេងៗទៀតហើយទិន្នន័យប្រព័ន្ធ system កំពុងប្រើ បណ្តោះ អាសន្ន ទិន្នន័យអាចសរសេរកត់ត្រា ដើម្បីអានពី RAM បានយ៉ាងលឿន។ គេហៅថា RAM ថាគឺជាការចងចាំ ទិន្នន័យ បណ្តោះអាសន្ន នៅពេលដែលលោកអ្នកកំពុង ប្រើលើកម្មវិធី ពេល ដាច់ ភ្លើងទិន្នន័យដែល RAM បានចង ចាំ បាត់បង់អស់។

លក្ខណ:ពិសេសនៃ RAM និង hard disk សំរាប់ផ្ទុកបណ្តោះអាសន្ន hard drive សំរាប់ផ្ទុកកម្មវិធី និង ទិន្នន័យដែលកំពុងប្រើ សំរាប់ចំណុះ ធំដែល មានសារ:សំខាន់ ប៉ុន្តែល្បឿនមិនមែនស្ថិតនៅលើ RAM ឡើយ។ RAM ផ្ទុក សកម្មភាពកម្មវិធីនិងទិន្នន័យ។ ប្រព័ន្ធ Windows 8 system ផ្គត់ផ្គង់ជាមួយ 256 MB RAM តិចបំផុតគឺ 128 MB។ កម្មវិធី Windows 8 តម្រូវការអប្បបរិមា 256 MB RAM ដើម្បីរត់ ដំណើរការ កម្មវិធី ចាប់ពី មួយ ឬពីរ។ យើងណែនាំពីចំនួន RAM ដែលផ្គត់ផ្គង់ ប្រព័ន្ធ Windows 8 system គឺ:

  • លើកម្មវិធី Windows 8 system ប្រើ 256 MB ទៅ 512 MB (ឬអាច ប្រើបាន 384 MB បានដែរ)។
  • លើប្រព័ន្ធ system ជាចាប់ពី 512 MB ទៅ 1 GB។
  • បើសិនជាប្រើប្រព័ន្ធ game ចាប់ពី 1 GB ទៅ 2 GB។
  1. 1.  ស្វែងយល់ពី Memory

ជាទូទៅ memory ដែលហៅថា read-write memory ឬការចងចាំ បណ្តោះអាសន្ន Random Access Memory (RAM) មានលទ្ធភាព អាច អាន និងអាចកត់ត្រាបាន។ មានពីប្រភេទនៃ RAM ដែលប្រើជា មួយកុំព្យូទ័រ PC:

1.1. ប្រភេទ Memory

ថ្មីៗនេះប្រព័ន្ធ system ប្រើ memory ចម្បងប្រភេទដូចខាងក្រោមនេះ:

Synchronous DRAM

Synchronous DRAM ដែលហៅថា SDRAM បានចាប់ផ្តើមប្រើតាំង ពីឆ្នាំ 1996 ហើយប្រើជាមួយ កុំព្យូទ័រ PC រហូតដល់ឆ្នាំ 2001។ SDRAM បានចែក ចាយ clock រួមជាមួយ CPU។ CPU និង memory ធ្វើការ រួមគ្នាអនុញ្ញាតអោយ CPU បញ្ជួនទិន្នន័យទៅ memory ដែល ចង់ ចាំបណ្តោះអាសន្ន។ SDRAM មាន ល្បឿនគិតជា MHz។

ប្រភេទ JEDEC SDRAM

JEDEC SDRAM ឬ PC66 SDRAM មានរហូតដល់ PC100 SDRAM និង PC133 SDRAM។

ប្រភេទ PC100 SDRAM

PC100 SDRAM ដែលប្រើជាមួយ Pentium II និង Pentium III processor ដែលប្រើល្បឿន 100 MHz។

ប្រភេទ PC133 SDRAM

PC133 SDRAM មានល្បឿន 133 MHz FSB។ ចាំថាលោកអ្នកប្រើ PC133 memory មិនមាន សុវត្ថិភាព អាចប្រើដំឡើងប្រព័ន្ធ system ដែលមាន PC66 ឬ PC100 memory បានដំឡើង។

DDR-SDRAM

ទំនាក់ទំនងស្តង់ដា SDRAM និង Double Data Rate SDRAM (DDR-SDRAM) ចំនួនសរុបនៃការ បញ្ជូន ទិន្នន័យក្នុង clock cycle ពីរដងនិង memory bandwidth ពីរដង។ DDR-SDRAM គឺជាការ វិវត្តន៍នៃ ស្តងដា SDRAM ដែលជួនកាលគេហៅថា Single Data Rate SDRAM ឬ SDR-SDRAM។

លោកអ្នកអាចកំណត់អត្តសញ្ញាណល្បឿម speed និងលក្ខណ:ពិសេស នៃ DDR-SDRAM DIMM ដោយឆែកមើលលេខ លើដើម module លើវិបសាយ ក្រុមហ៊ុន។ DDR-SDRAM DIMM ប្រើ 184 pin និងពី 168pin SDR-SDRAM ហើយនិង 240pin DDR2-SDRAM memory ដោយកត់ចំណាំថាលេខនៃជើង pin និងទីតាំងនៃគន្លឹះស្នាមចោះ។ រូបភាព 5.1 បង្ហាញ DDR-SDRAM DIMM។
Computer repairរូបភាព  5.1 ប្រភេទ DDR-SDRAM DIMM

ប្រភេទ DDR2 SDRAM

នាឆ្នាំ 2003 បានបង្កើតបច្ចេកវិទ្យា DDR-SDRAM ដែលមានល្បឿន លឿន។ ក្រុមហ៊ុន AMD និង Intel បានបង្កើតល្បឿន FSB speed និង DDR-SDRAM។ Dual-channel DDR chipset (ដែលផ្ទុក bandwidth នៃគូរ memory) ដែលប្រើ PC3200 memory កំណត់ bandwidth គឺ 6,400 MB/s. bandwidth ត្រូវការ processor ជាមួយ 64bit (8-byte) ប្រត្តិបត្តិ 800 MHz FSB ដូចជាម៉ូដែល Pentium 4 model។

តារាងលក្ខណ:ពិសេស DDR2

Chip

Chip clock

I/O clock

ឈ្មោះ Module

Module bandwidth

DDR400 200 MHz 400 MHz PC3200 3,200 MB/s
DDR2-400 100 MHz 200 MHz PC2 3200 3,200 MB/s
DDR2-533 133 MHz 266 MHz PC2 4200 4,200 MB/s
DDR2-667 166 MHz 333 MHz PC2 5300 5,300 MB/s
DDR2-800 200 MHz 400 MHz PC2 6400 6,400 MB/s
DDR2-1000 250 MHz 500 MHz PC2 8000 8,000 MB/s

លោកអ្នកអាចវិនិច្ឆ័យប្រភេទនៃ memory ដើម្បីបង្ហាញ system ដែល ដឹងពីអាយុរបស់ប្រព័ន្ធ system។ រូបភាព 6.2 បង្ហាញប្រភេទនៃ memory ដែល បានដំឡើងក្នុងប្រព័ន្ធ system ថ្មីក្នុងរយ: ពេល ជាង ដប់ឆ្នាំ។
Computer repairរូបភាព  5.3. ប្រភេទនៃ memory ដែលបានប្រើប្រាស់ក្នុងប្រព័ន្ធ system ថ្មី

1.2  ការប្រត្តិបត្តិការ Dual-channel

Processor តម្រូវការ memory bandwidth មានទំហំច្រើនដែលផ្គត់ ផ្គង់ memory module ទោល។ ឧទាហរណ៍ Intel Pentium 4 processor ជាមួយល្បឿន 800 MHz FSB អាចប្រើ memory bandwidth ចាប់ពី 6.4 GB/s និងពីរដងដែលបានផ្គត់ផ្គងដោយ PC3200 DIMM ទោល។ កាលណា លោកអ្នកកំពុងដំឡើង module ពីរឬបីចំនួននៃ memory slot មានដូចខាង ក្រោម:
Channel ADIMM 0 (ឬ 1)
Channel ADIMM 1 (ឬ 2)
Channel BDIMM 0 (ឬ 1)
Channel BDIMM 1 (ឬ 2)
Channel A slot អាចបញ្ចូលក្រុមរួម ជាមួយ channel B slot ឬ DIMM 0 slot សំរាប់ channel ទាំងពីរ ប្រើរួម ជាមួយ DIMM 1 slot។ មាន ប្រភេទ motherboard ដែលមានកូដពណ៌ DIMM slot។ ឧទាហរណ៍ រូបភាព 5.4 បង្ហាញ memory slot បួនក្នុង Intel D945PVS motherboard។ មានពីរ Slot ពណ៌ខៀវនិងពណ៌ខ្មៅពីរ។ slot ពណ៌ ខៀវ DIMM 0 (ឬ DIMM 1) ឬ  slot ពណ៌ខៀវ Channel A (ឬ Channel B)។
Computer repairរូបភាព  5.4. Dual-channel DIMM slot ដែលបង្ហាញពណ៌ color

2.ការដំឡើង Memory

ការដំឡើង memory module គឺមានភាពមិនស្មុកស្មាញ។ មានប្រភេទ motherboard ជាច្រើន ដែល រាវរកការដំឡើង memory module ដោយស្វ័យ ប្រវត្តិ ប៉ុន្តែវាអនុវត្តបានល្អប្រសើរដើម្បីដំឡើង module ដែលមានលេខរៀង slot ដំបូង។ ឧទាហរណ៍ channel memory ទោលមានបួន memory slot  ដែលមាន លេខពី 0 ទៅ 3 (ឬ 1 ទៅ 4)។ ដាក់បញ្ចូល slot 0 (ឬ 1) ដំបូងនិង Slot ផ្សេងទៀត។ មានប្រភេទ motherboard ជាច្រើនដែលត្រូវការទាមទារ ទំហំខ្ពស់ដែលដំឡើង slot។ ឧទាហរណ៍ប្រសិនបើលោកអ្នក ដំឡើង ពីរ 256 MB DIMM ក្នុង dual-channel motherboard ដែលមានបួន DIMM socket ជាមួយ 128 MB DIMM បានដំឡើងរួចនៅក្នុង 0 slot សំរាប់ channel A និង channel B។

 2.1  ការដំឡើងនិងដោះចេញ DIMM

ដើម្បីដំឡើង DIMM ទីតាំង memory slot នៅទទេរ ហើយអាចទាញ ចេញដោយដៃលើជ្រុងនីមួយៗនៃ socket ដាក់បញ្ឈរ។ DIMM module ត្រូវ បានដាក់គន្លឹះភ្ជាប់ជាមួយដើមសន្លឹក RAM ក្នុង DIMM socket។ នៅលើ សន្លឹក DIMM ត្រូវដាក់អោយត្រង់ស្មើររួច សង្កត់ចុះ ក្រោម ទៅក្នុង socket។ ប្រើម្រាម ដៃសង្កត់ទៅក្នុង ទីតាំង DIMM ចុះក្រោមដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពខាងក្រោមនេះ។
Computer repairរូបភាព  5.5. លើ memory module សង្កត់ចុះក្រោមលើ Slot

សន្លឹក DIMM នៅក្នុង socket រុញដោយប្រើដៃអោយជាប់គន្លឹះលើ DIMM រហូតដល់បិទជិតលើទីតាំង បញ្ឈរ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 5.6 ហើយកត់ ចំណាំថា DIMM socket រូបវិទ្យា physical ប្រែប្រួល ប្រសិន បើ DIMM មិន ងាយស្រួលបញ្ចូលទៅក្នុង socket។
Computer repairរូបភាព  6.6. កាលណា memory module ត្រូវបានបិទគន្លឹះជាប់

2.2 បញ្ហាការដំឡើង Memory និងការប្រត្តិបត្តិការណ៍

ឧបករណ៍គ្រឿងអេឡិចត្រូនិចកាលណាយើងដោះចេញចូល memory module ចុះឡើងអាចបណ្តាល អោយជើងរបស់វាជាប់ដីធូលី។ ប្រសិន បើនៅ ពេលដែលយើងចាប់ផ្តើមបើកកុំព្យូទ័រដំបូង របស់យើងមានលឺ សំលេង beep ជាប់រហូត ឬមានលឺពីរឬបីដង វាបណ្តាលមកពី RAM ដោះចេញជូតអោយជ្រះ។
Computer repairរូបភាព  6.7. ប្រើក្រាដាសឬដុល្លារជូតលើ DIMM

 

មេរៀនទី៦: Hard Disk កុំព្យូទ័រ

មេរៀនទី ៦: Hard Disk កុំព្យូទ័រ

ការផ្លាស់ប្តូរ hard disk ដើម ឬបន្ថែម hard disk មួយទៀតក្នុងកុំព្យូទ័រ នៅក្នុងមេរៀននេះគឺយើង ពន្យល់ ពីអ្វីដែលលោកអ្នក ត្រូវការយល់ ដើម្បីជ្រើស រើសដំឡើង hard disk និង interface របស់វា។

1. ការដំឡើង Hard Disk Drive Interface

ការដំឡើង hard disk interface តាមលក្ខណ:រូបវិទ្យានិងតាមឡូស៊ីច logical ដែលភ្ជាប់ hard disk ទៅ កុំព្យូទ័រ PC។ កុំព្យូទ័រ PC មួយអាច ប្រើបាន មួយឬ ពីរ hard disk interface:

AT Attachment (ATA)

ការបញ្ចូល AT Attachment (ATA) ការប្រើប្រាស់ ATA សំរាប់ភ្ជាប់ ជាមួយ hard disk interface ប្រើក្នុង PC តាំងពីឆ្នាំ 1990 ដល់ឆ្នាំ 2003។ ATA គឺជួនកាលគេហៅថា Parallel ATA ឬ PATA គឺមាន ភាព ខុសគ្នាពី Serial ATA (SATA) interface។ ប្រភេទ ATA គឺនៅ តែប្រើ បានប្រើក្នុងប្រព័ន្ធ system ថ្មីមួយចំនួន ដែរ វាប្រើជំនួសអោយ SATA។ ATA គឺគេតែងតែហៅថា IDE (Integrated Drive Electronics)។ រូបភាព 6.1 បង្ហាញស្តង់ដា ATA interface ពីរដែល ស្ថិតនៅទីតាំងខាងលើ motherboard។ កត់ចំណាំថា interface connector នីមួយៗគឺត្រូវបានបិទជាប់គន្លឹះ ដែលមានជើង pin នៅ ជាប់  Slot តូចមួយលើ motherboar។ បច្ចេកវិទ្យាប្រើ hard drive គឺជា ATA device ប្រើប្រាស់ជាមួយ Optical drive ជាមួយ tape drive និង ឧបករណ៍ ប្រហាក់ប្រហែលដែលភ្ជាប់ទៅ ATA interface គេប្រើជំនួស version នេះគឺ ATA protocol ដែល ហៅថា ATAPI (ATA Packet Interface)។ លោកអ្នក អាចភ្ជាប់ឧបករណ៍ ATA hard drive និង ATAPI device បានទាំងពីរក្នុងពេល តែមួយ។
Computer repairរូបភាព  6.1. ស្តង់ដារ ATA interface

 Serial ATA (SATA)

ការប្រើប្រាស់ Serial ATA (SATA) គឺជាបច្ចេកវិទ្យាថ្មីបំផុតដែលបាន កែប្រែពី ATA។ ប្រភេទ SATA បំរើមានសារ:សំខាន់លើ ATA ដែល រួមមានកាប ដ៏តូចបំផុត cable ហើយនិង connector ជាច្រើនដែលមាន bandwidth ខ្ពស់ ទោះបី SATA និង ATA មានរាងរូបវិទ្យាខុសគ្នាក៏ ដោយ ក៏កំរិតចរន្តអគ្គីសនី ប្រហាក់ ប្រហែល គ្នាគឺចំណាយ ថាមពល ប៉ុនគ្នា SATA drive អាចភ្ជាប់ទៅ ATA interface បាន។ តាមធម្មតា SATA ដោយយល់ ព្រមស្រុះស្រួលគ្នាជាមួយ ATA ដែលបញ្ជាពីកម្មវិធី software ដែលមានន័យថា operating system ATA driver ធ្វើការ បានទាំងពីរ SATA ក៏បានឬ ATA interface និងជាមួយ hard drive។ ក្នុងរូបភាព 6.2 បង្ហាញ SATA interface ដែលមានល្បឿន clock crystal គឺ 32.768 kHz។ កត់ចំណាំថា interface connector នីមួយៗ ត្រូវ ជាប់គន្លឹះជាមួយ L-shaped ដែលការពារកាប SATA cable ចាប់ ផ្តើមភ្ជាប់។
Computer repairរូបភាព  6.2. SATA interface

1.1. ATA

មុន SATA interface និង drive ក្លាយជាការប្រើប្រាស់រួម ATA ដែល ប្រើប្រាស់ជាទូទៅដើម្បីភ្ជាប់ hard drive។ សព្វថ្ងៃនេះមានរាប់រយ លានកុំព្យូទ័រ PC ដែលនៅតែមានប្រើជាមួយ ATA hard drive។ ATA មានលក្ខណ: ពិសេស បានផ្តល់អោយ interface ទោលដែលផ្គត់ផ្គង់ បាន មួយឬពីរ ATA hard drive។ នៅក្នុងឆ្នាំ 1990 ប្រព័ន្ធទាំងអស់គឺ ប្រើ ATA interface ដែលអាចផ្គត់ផ្គង់បានតែ ATA hard drive ឬ ATAPI device។ មានប្រភេទ motherboard ជាច្រើននៅ តែផ្គត់ផ្គង់ SATA interface នៅប្រើនៅឡើយ។ ប្រសិនបើប្រព័ន្ធ system មាន ពីរ ATA interface មួយគឺបានផ្តល់ជា primary ATA interface និងមួយផ្សេង ទៀតគឺ secondary ATA interface។ បណ្តា interface ទាំងពីរគឺកំណត់ អត្តសញ្ញាណនិងមុខងាររបស់វា ប៉ុន្តែប្រព័ន្ធ system ផ្តល់អោយទៅ primary interface គឺជាអទិភាពខ្ពស់បំផុត គេតែង តែភ្ជាប់ Hard drive ទៅជាមួយ primary interface ជាមួយ secondary interface ប្រើសំរាប់ optical drive  ដូចជា CD-ROM ឬ DVD-ROM ដែលមានអទិភាពទាបជាង។

1.1.1. ការផ្តល់អោយ master និង slave

ATA interface នីមួយៗអាចមានសូន្យ មួយ ឬពីរ ATA ឬឧបករណ៍ ATAPI device ដែលភ្ជាប់ទៅ លើវា។ គ្រប់ឧបករណ៍ ATA និង ATAPI device ជាអ្នកត្រួតពិនិត្យ។ ហេតុដូច្នេះហើយ ប្រសិនបើឧបករណ៍ device មួយគឺត្រូវ បានបញ្ចូលទៅ interface មួយដែលឧបករណ៍ អាចមានលទ្ធភាពត្រួតពិនិត្យ។ ប្រសិនបើ ឧបករណ៍ទាំងពីរត្រូវបាន បញ្ចូលទៅ ATA interface មួយគឺជា ឧបករណ៍ ដែលត្រូវតែ មានវា ជាអ្នកត្រួត ពិនិត្យ ដោយផ្ទាល់។ ក្នុងបច្ចេកទេស ATA ឧបករណ៍មួយ ដែលជាអ្នកត្រួតពិនិត្យគឺ អាចមានលទ្ធភាពដែលហៅថា master ហើយមួយទៀតអ្នកត្រួតពិនិត្យត្រូវបាន disable គឺហៅថា slave។ ក្នុងកុំព្យូទ័រ PC ជាមួយ ATA interface ពីរ ក្នុងឧបករណ៍មួយ អាច ដំឡើងបាន បួនមធ្យោបាយគឺ: primary master, primary slave, secondary master, ឬ secondary slave។ ឧបករណ៍ ATA/ATAPI device ត្រូវបានផ្តល់ដូចជា master ឬ slave ដោយបង្កើត jumper លើឧបករណ៍ device ដូចបង្ហាញក្នុង រូបភាព 6.3។
Computer repairរូបភាព  6.3. ការបង្កើត master/slave jumper លើ ATA drive

ឧបករណ៍ ATA មានការជ្រើសរើស jumper ដូចខាងក្រោមនេះ:

Master

ការភ្ជាប់ jumper មួយក្នុងទីតាំង master នៅលើ board controller។ ទាំងឧបករណ៍ ATA និង API គឺមាន option ដូចនេះ។ ជ្រើសរើសទី តាំង jumper ប្រសិនបើមានឧបករណ៍ភ្ជាប់តែមួយគត់ទៅ interface ឬប្រសិនបើវា គឺជាឧបករណ៍ទីមួយក្នុងចំណោមឧបករណ៍ពីរទៅ interface។

Slave

ការភ្ជាប់ jumper មួយក្នុងទីតាំង slave មិនអាចប្រើនៅលើ board controller បាន។ ទាំងឧបករណ៍ ATA និង ATAPI អាចបង្កើតជា slave។ ជ្រើសរើសទីតាំង jumper នេះប្រសិនបើវាគឺជាឧបករណ៍ ទីពីរដែលភ្ជាប់ទៅ  interface ដែលមានឧបករណ៍ទីមួយគឺជា master device បានភ្ជាប់។

Cable Select

មានឧបករណ៍ ATA/ATAPI ទីតាំង jumper ទីបីដែលមានឈ្មោះ Cable Select, CS ឬ CSEL។ ការភ្ជាប់ jumper មួយក្នុងទីតាំង CSEL ដែល បង្រៀនឧបករណ៍ដើម្បីដំឡើងដោយខ្លួនវាផ្ទាល់ដូចជា master ឬ slave ដែលមានមូលដ្ឋានលើទីតាំងវាលើកាប ATA cable។ ប្រសិន បើ CSEL jumper ត្រូវបានភ្ជាប់ មិនមាន jumper ផ្សេងទៀតត្រូវបាន ភ្ជាប់ទៅ។

Sole/Only

កាលណាមុខងារដូចជា master ឧបករណ៍ពីរឬបី ATA/ATAPI ប្រភេទ ចាស់ត្រូវការដឹងថាតើវាគឺជា ឧបករណ៍ device លើ channel ឬប្រសិនបើ ឧបករណ៍ slave device ត្រូវបានភ្ជាប់ទៅជាមួយវា ផង ដែរ។ ដូច្នេះបណ្តា ឧបករណ៍ជាច្រើនអាចមានទីតាំង jumper បន្ថែម ដែល មានឈ្មោះថា Sole ឬ Only។ ដូច្នេះ ឧបករណ៍ jumper វាគឺជា master ប្រសិនបើវាគឺជាឧបករណ៍ master លើ  interface ហើយ រើស រើស  slave ប្រសិនបើវាគឺជាឧបករណ៍ slave លើ interface និង sole/only ប្រសិនបើវាគឺជាឧបករណ៍តែមួយគត់ ដែលភ្ជាប់ទៅលើ interface។

Slave Present

គឺជា drive ចាស់មាន jumper មួយដែលបានរចនាជា Slave Present ឬ SP។ ទំរង់ jumper មានមុខងារ ជា sole/only jumper ដោយ កំណត់ device jumper ដូចជា master ដែលមាន slave device លើផង ដែរ។ ដូច្នេះឧបករណ៍ jumper វាដូចជា master ប្រសិនបើ វាគឺជាឧបករណ៍ លើ interface ឬ slave ប្រសិនបើវាគឺជា ឧបករណ៍ ទីពីរនៃឧបករណ៍ទីពីរលើ interface។ ប្រសិនបើវាគឺជា master លើ channel មួយដែល មាន slave បានដំឡើង ភ្ជាប់ទាំង master និង slave present jumper។

1.1.2. កាប ATA cable

កាប ATA មានបី connector និង 40pin: មួយភ្ជាប់ទៅ ATA interface និង ពីរភ្ជាប់ទៅ ATA/ATAPI drive។

Standard

ស្តង់ដា ATA ប្រើ 40ខ្សែកាប ribbon cable និង 40pin connector ក្នុងទៅទីតាំងទាំងអស់។ ទាំង 40 conductor ភ្ជាប់ទៅបី connector។ ឧបករណ៍ connector ទាំងពីរនៅលើស្តង់ដាកាប ATA មានទីតាំងស្ថិត នៅចុង កាបនៃ cable។ drive ណាមួយអាចភ្ជាប់ទៅ drive connector ស្តង់ដា ATA ដែលប្រើជាមួយ ATA/ATAPI device ឆ្លង តាម UltraATA-33 (UDMA Mode 2)។ ប្រសិនបើស្តង់ដាកាប ATA ត្រូវបាន ភ្ជាប់ទៅ UltraATA-66 (UDMA Mode 4) ឬឧបករណ៍ លឿន ជាង។

Standard/CSEL

ស្តង់ដាកាប CSEL ATA គឺកំណត់អត្តសញ្ញាណទៅស្តង់ដាកាប ATA លើកលែង pin 28 មិនត្រូវបានភ្ជាប់ រវាង drive connector កណ្តាលហើយ ចុង drive connector។ ស្តង់ដាកាប CSEL ATA ផ្គត់ផ្គង់។

master/slave ឬ CSEL jumper ណាមួយសំរាប់ភ្ជាប់ទៅបណ្តា ឧបករណ៍។ ទីតាំង Connector នៅលើ ស្តង់ដាកាប standard/CSEL។

UltraDMA (80-wire)

កាប UltraDMA (UDMA) ប្រើ 80ខ្សែ wire ribbon និង 40pin connector ក្នុងទីតាំងទាំងបី។ ការ បន្ថែម 40ខ្សែ wires ត្រូវបាន បង្ហាញខ្សែដី ground ដែលបានផ្តល់ស្តង់ដា 40 ATA pin។ កាប UDMA អាច ប្រើជាមួយ ឧបករណ៍ ATA/ATAPI។

ពណ៌ខៀវ Blue

ចុង connector មួយគឺមានពណ៌ខៀវ ដែលបង្ហាញថាសំរាប់បញ្ចូលទៅ លើ motherboard ATA interface។

ពណ៌ខ្មៅ Black

ចុង connector ប្រឈមមុខគឺមានពណ៌ខ្មៅ black ហើយត្រូវប្រើ បញ្ចូលទៅ master drive (Device 0) ឬ drive ទោល។ ប្រសិនបើ CSEL ត្រូវបានប្រើ connector ពណ៌ខ្មៅសំរាប់ដំឡើង drive ដូចជា master។ ប្រសិនបើស្តង់ដា master/slave jumper ត្រូវបានប្រើ master drive ត្រូវតែ បញ្ចូល connector ពណ៌ខ្មៅ ពីព្រោះ ATA-66, ATA-100 និង ATA-133 មិន អាចប្រើជាមួយ drive ទោល ដើម្បីភ្ជាប់ ទៅ connector កណ្តាល។

ពណ៌ប្រផះ Gray

Connector កណ្តាលគឺមានពណ៌ប្រផះ ត្រូវបានប្រើដើម្បីបញ្ចូលទៅ slave drive (Device 1) ប្រសិនបើមាន។ កាប UltraDMA ទាមទារ ត្រូវការប្រើជាមួយ UltraATA-66 ឬការប្រត្តិបត្តិការ លឿនជាង ប្រព័ន្ធ system ត្រូវមានមធ្យោបាយមួយដើម្បីរាវរកកាបដែលបាន ដំឡើង។ មាន pin 34 ក្នុង connector ពណ៌ខៀវដែលបញ្ចូលទៅ interface។ ពីព្រោះ 40ខ្សែកាប ATA មិនមាន ground pin 34 ប្រព័ន្ធ system អាចរាវ រក boot កាលណា 40ខ្សែឬ 80ខ្សែកាបត្រូវបានដំឡើង។ ដូច បង្ហាញ ក្នុងរូបភាព 6.4 បង្ហាញ 80ខ្សែកាប UltraDMA (ខាងលើ)និង 40ខ្សែកាបស្តង់ដា standard ATA សំរាប់ប្រៀបធៀបគ្នា។
Computer repairរូបភាព 6.4. កាប UltraDMA 80ខ្សែ ATA និងស្តង់ដា 40ខ្សែ ATA

1.2  កាប Serial ATA

កាប Serial ATA (ឬហៅថា SATA ឬ S-ATA) គឺទទួលបានជោគជ័យ ពីស្តង់ដា ATA/ATAPI។ កាប SATA គឺជាអនាគតសំរាប់ប្រើជាមួយ hard drive interface ដែលប្រើបានជាមួយ optical drives, tape drives, និងឧបករណ៍ដែលប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ SATA drive និង interface ដែល បានរកឃើញចាប់តាំងពីឆ្នាំ 2001 ប៉ុន្តែពេលនោះ ការប្រើប្រាស់បានជួបប្រទះនូវ បញ្ហាមួយចំនួន នៅពេលដែល ប្រើ ប្រាស់វា។ នៅចុងឆ្នាំ 2002 ប្រភេទ SATA ដែលមាននៅលើ motherboard និង drive ដែលអាចប្រើប្រាស់បានងាយ ស្រួល នៅពាក់កណ្តាល ឆ្នាំ 2003 ដែល SATA drive និង motherboard បានក្លាយជាពេញនិយមប្រើប្រាស់ នាពេលថ្មីៗនេះគេ បាន ផលិត SATA drive ជំហានទីពីរនៅឆ្នាំ 2005 ងាយស្រួលប្រើប្រាស់ មាន ល្បឿនលឿនបំផុត។ គេចែក ចេញ version របស់ SATA ជាពីរគឺ:

SATA/150

SATA/150 (ដែលគេហៅថា SATA150) បានផ្តល់អោយលើក ដំបូង នៃ SATA interface និងបណ្តា ឧបករណ៍។ ប្រភេទ SATA/150 បានប្រត្តិបត្តិការ បញ្ជូនទិន្នន័យ 1.5 GB/s ប៉ុន្តែលទ្ធផលដែលទិន្នន័យ ទទួល បាន ត្រឹមតែ 1.2 GB/s ឬ 150 MB/s។

SATA/300

ប្រភេទ SATA/300 ឬ SATA300 (ដែលហៅថា SATA II) ដែលបាន ផ្តល់កំណើតលើកទីពីរ SATA interface និងបណ្តាឧបករណ៍ ប្រត្តិបត្តិ ការ SATA/300 ល្បឿនបាន 3.0 GB/s ហើយលទ្ធផលភាពពិតគឺ បាន តែ 2.4 GB/sឬ 300 MB/s។ បណ្តា Motherboard ដែលប្រើ NVIDIA nForce4 chipset ផលិតនៅឆ្នាំ 2005 ហើយបានបញ្ចេញ ឧបករណ៍ SATA/300 លើក ដំបូង SATA/300 hard drives បានចាប់ផ្តើមនៅពាក់កណ្តាល ឆ្នាំ 2005។ SATA/300 interface និង drives ប្រើ physical connector ដូចគ្នា ដូចជាសមាសភាព SATA/150 ដែរ។
Computer repairរូបភាព 6.5. កាប SATA data (ឆ្វេងដៃ)និងកាប UltraDMA data

2. ការជ្រើសរើស Hard Disk Drive

ការជ្រើសរើស Hard Disk គឺជាការចាំបាច់ តើត្រូវជ្រើសរើស ទំហំប៉ុន ណា ជ្រើសរើសម៉ាកអ្វីជាពិសេស ជ្រើសរើសកាប Connector ដែលត្រូវប្រើ។

ជ្រើសរើសយក interface ត្រឹមត្រូវ។

ជ្រើសរើស PATA drive ប្រសិនបើលោកអ្នកកំពុងជួសជុល ឬដំឡើង ប្រព័ន្ធ system ចាស់ដែលមិន អាច ប្រើបានជាមួយ SATA interface។ ជ្រើស រើស SATA drive ប្រសិនបើលោកអ្នកកំពុងប្រើ ប្រាស់ ឬដំឡើង ប្រព័ន្ធ system ដែលអាចប្រើជាមួយ SATA interface។ មានប្រភេទ hard drive ជាច្រើន លោកអ្នក អាចជ្រើស រើស PATA ឬ SATA interface តែងតែកំណត់ អត្តសញ្ញាណលេខ ម៉ូដែល។ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 6.6។
Computer repairរូបភាព 6.6. ប្រភេទ Seagate hard drives ប្រើបានជាមួយ PATA និង SATA interface

3. ការដំឡើង Hard Disk Drive

វិធីទូទៅសំរាប់ការដំឡើង hard drive គឺមានលក្ខណ:ដូចគ្នាទោះបីជា ប្រភេទ ណាក៏ដោយ ដែលមាន ជំហានជាច្រើនបង្ហាញការ ដំឡើង ប្រភេទ drive ដែលលោកអ្នកកំពុងដំឡើង PATA ឬ SATA និង លក្ខណ: ពិសេស របស់វា។ មូលដ្ឋានជំហានទាមទាដើម្បីដំឡើង hard drive គឺ:

  1. ដំឡើង drive ដូចជាឧបករណ៍ master ឬ slave device (PATA)
  2. ដាក់ drive លើប្រអប់ថតសំរាប់ដាក់ Hard Disk ក្នុង Case។
  3. ភ្ជាប់កាបទិន្នន័យ data cable ទៅ drive រួចហើយ PATA ឬ SATA interface។
  4. ភ្ជាប់កាបថាមពល power cable ទៅ drive។
  5. Restart ប្រព័ន្ធ system និងរត់ដំណើរការ BIOS Setup ឡើងវិញ កត់ចំណាំថា កាដំឡើងដែល ATA និង SATA port គឺជានៅក្នុង and ការអធិប្បាយពី ឧបករណ៍ ដែលត្រូវបានភ្ជាប់ទៅវា។ ប្រើកម្មវិធីដើម្បី វិនិច្ឆ័យរោគសញ្ញា ដូចជាកម្មវិធី Everest Home Edition ដើម្បីកំណត់ ការដំឡើង drive និង interface របស់លោកអ្នក។

ប្រសិនបើលោកអ្នកដំឡើង PATA ឬ SATA interface card ឬ RAID adapter ដំឡើង card រួចហើយភ្ជាប់កាបទៅលើវា។ ប្រសិនបើ card នឹងត្រូវដកចេញ ឬ PATA ឬ SATA interface ខូច ប្រើ CMOS Setup ដើម្បី disable បណ្តា interface ទាំងនោះ។
Computer repairរូបភាព  6.7. ដោះចេញថាស internal drive

យើងអាចដោះចេញប្រអប់ថាស drive ចេញក្រៅដើម្បីមើលទីតាំង ដែលត្រូវមូលភ្ជាប់វីស អោយ មាន សុវត្ថិភាពជាប់រឹងមាំ នៅលើប្រអប់ ថាស drive អាចមូលភ្ជាប់វីសបួនដែលបញ្ចូលទៅលើថាសនោះ។ ដូចបង្ហាញ ក្នុងរូបភាព 6.8 ។
Computer repairរូបភាព  6.8. មូលភ្ជាប់វីស hard drive ក្នុងប្រអប់ថាស drive

ជំហានបន្ទាប់មកទៀតយើងត្រូវភ្ជាប់កាប SATA ទៅលើ Hard Disk ដែលយើង ទើបតែដំឡើងរួចរាល់ ដូច បង្ហាញ ក្នុងរូបភាព ខាង ក្រោមនេះ:
Computer repairរូបភាព  6.9. ភ្ជាប់កាបទិន្នន័យទៅ hard drive

ក្រោយមកទៀតលោកអ្នកភ្ជាប់ចុងក្បាលកាប SATA លើ motherboard ដែល មានពីរ Slot មួយណាក៏បានដែរ ការភ្ជាប់រុញ វាអោយចូកក្នុងគន្លឹះស៊ុប។
Computer repairរូបភាព 6.10. ភ្ជាប់កាបទិន្នន័យ ទៅលើ motherboard interface

ភ្ជាប់កាបថាមពល power cable ទៅ drive ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 7.11។ បញ្ចូលក្បាល Connector អោយចូលជាប់គន្លឹះតែម្តង។
Computer repairរូបភាព  6.11. ភ្ជាប់កាបថាមពល power ទៅលើ drive

4. លទ្ធភាពការបញ្ជួនតាម DMA Mode (PATA)

ដោយពឹងផ្អែកលើ DMA នៃ hard disk និងផ្គត់ផ្គង់ interface របស់ លោកអ្នកលទ្ធភាពការបញ្ជួន DMA អាចឬមិនអាចបង្កើនទំរង់ disk ប៉ុន្តែ DMA គឺអាចមានលទ្ធភាពអាចជួយក្នុង ពេលហេតុការណ៍ អាក្រក់ ណា មួយដែលកើត មានឡើង។ ប្រសិនបើកុំព្យូទ័រដំណើរការ 75% CPU ដែលប្រើការបញ្ជួនដោយ PIO transfer កុំព្យូទ័រដូចគ្នាដែល ប្រើការ បញ្ជួន DMA transfer អាចផ្គត់ផ្គង់ disk performance បានល្អប្រសើរបន្ថែមពីលើ 1.5% CPU។ ដើម្បីប្រើ ការបញ្ជួន DMA transfer លើ hard drive, BIOS និង chipset ត្រូវតែកំណត់ អោយ ច្បាស់លាស់ផ្គត់ផ្គង់ DMA ឬយ៉ាងណាហើយ operating system ត្រូវ តែមាន DMA driver ដែលបាន ដំឡើង និង បញ្ចូលហើយអាចមាន លទ្ធភាព។ All គ្រប់ version ថ្មីរបស់ Windows បានផ្គត់ផ្គង់ការបញ្ជួន តាម DMA transfer ប៉ុន្តែ DMA គឺប្រើដោយ default បង្ហាញដូចខាងក្រោមនេះ:

  • ដំឡើង Windows ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ហើយដំឡើង ទំហំ DMA-capable driver រួចហើយធ្វើតែស BIOS, interface និង hard drive សំរាប់ DMA។ ប្រសិនបើ ធ្វើតែសបរាជ័យ DMA ត្រូវបាន disable។ ប្រសិនបើ ទទួល បានជោគជ័យទាំងបី DMA ដើរដោយស្វ័យ ប្រវត្តិ លឿន ឆាប់រហ័សបំផុតទៅ drive និង interface។
  • ការដំឡើងក្នុងប្រព័ន្ធ system លើ Windows XP ដោយស្វ័យប្រវត្តិ អាចមានលទ្ធភាពប្រើ DMA តែមួយ គត់។ ប្រសិនបើ DMA ត្រឡប់ទៅ ជា disable លោកអ្នកនឹងធ្វើវាអោយទៅជា enable ឡើងវិញ។

កាលណាលោកអ្នកដំឡើង hard drive ទីពីររួចហើយ restart ប្រព័ន្ធ system ឡើងវិញហើយឆែកមើលភ្លាមៗ DMA status របស់ drive និង លទ្ធភាព DMA ប្រសិនបើមិនអាច enable បាន យើងអាច ធ្វើដូច ជំហាន ខាងក្រោមនេះ:

  1. ចុចស្តាំលើ My Computer រួចហើយជ្រើសរើស Properties ដើម្បីបង្ហាញប្រអប់ System Properties។
  2. ចុចលើ Hardware ចូលក្នុងប៊ូតុង Device Manager ដើម្បីបង្ហាញ Device Manager។
  3. ពង្រីកមើលក្នុងទីតាំ IDE ATA/ATAPI controllers នៅលើស្តង់ដា ប្រព័ន្ធដែលមានពីរគឺ ATA controllers បាន Enable ក្នុងចំណោមបី អធិប្បាយ ដំបូងគឺជា ATA controller និងពីរផ្សេងទៀតគឺជា Primary IDE Channel និង Secondary IDE Channel។
  4. ចុចស្តាំលើ channel ទៅក្នុងឧបករណ៍ device ដែលលោកអ្នកត្រូវការ enable DMA ត្រូវបានភ្ជាប់ រួចហើយជ្រើសរើស Properties ហើយចុច លើ Advanced Settings ដើម្បីបង្ហាញប្រអប់ខាងក្រោម:

Computer repairរូបភាព  6.13. Windows 8 បង្ហាញ hard drive ប្រើ UDMA-5

ប្រអប់បង្ហាញនេះ ប្រភេទ Device Type និង Current Transfer Mode សំរាប់ Device 0 (master) និង Device 1 (slave) ដែលបានជ្រើស រើស លើ ATA channel។

មេរៀនទី៧: ដំឡើង Optical Drive

មេរៀនទី ៧: ដំឡើង Optical Drive

បង្រៀនដោយលោកគ្រូ: ទាវ ឈុនណន
ព្រឹទ្ធបរុស មហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកវិទ្យា
នៃ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា
Tel: 077778647-070778647-0977778647
Yahoo, Skype, google: chhunnan

ការដោះដូរ optical drive របស់លោកអ្នកធ្វើបានលឿនបំផុត ហើយ ងាយស្រួល ការដំឡើងអស់ តម្លៃ ថោក ប្រសិនបើលោកអ្នកប្រើ optical drive របស់លោកអ្នកពីរឬបីឆ្នាំចាស់ខូចពិបាកអាន CD មើល មិនឃើញឬ មិនអាចអាន បាន លោកអ្នកចង់ដោះដូរម៉ូដែល សេរីថ្មីគឺ អាច ធ្វើតែក្នុងរយ:ពេលប៉ុន្មាននាទីតែ ប៉ុណ្ណោះអាចសំរេច បាន លទ្ធផល។ ការដំឡើង optical drive របស់លោកអ្នក អាចទទួលបាន លក្ខណ: ពិសេសរួម មានដូចខាង ក្រោម នេះ:

  • អាចមើលវីដេអូ DVD-Video លើកុំព្យូទ័រ PC របស់អ្នក បាន។
  • បង្កើតចំលង audio CD  ឬរក្សាទុក Hard disk កុំព្យូទ័រ។
  • បង្កើត audio CD ដែលមាន mix លោកអ្នកជ្រើស រើសពី ប្រភព ដើម។
  • Back up សំបុត្រ email របស់លោកអ្នក និងបណ្តា ឯកសារ document ជាច្រើន មានទាំងរូបភាព និង ទិន្នន័យ ផ្សេងៗ ដែលផ្ទុកក្នុង optical disk បញ្ចូលក្នុង ម៉ាស៊ីន កុំព្យូទ័ររបស់លោកអ្នកបាន។
  • បង្កើត backup ចំលងចូល DVD-Video disc។
  • បង្កើត DVD-Video ឬ Video CD disc ពីក្នុងវីដេអូ files លោកអ្នករក ឃើញលើ Internet។
  • បង្កើត video CD ឬ DVD ពីព្រឹត្តិការណ៍ដែល លោក អ្នកបានថត។

 1. ប្រភេទ Optical Drive

មានប្រភេទ optical drive ជាច្រើនដែលប្រើប្រាស់ អាចប្រើបាន ជាមួយ CD ដែលជាប្រភេទផ្ទុកបាន 700 MB នៃទិន្នន័យ។ ប្រភេទ optical drive ផ្សេងទៀតអាចប្រើបានជាមួយ DVD ដែលជា ប្រភេទអាចផ្ទុកបាន 4,700 MB ទៅ 8,500 MB នៃទិន្នន័យ។ CD-ROM drive និង DVD-ROM drive គឺអាចអានបានតែមួយគត់ read-only។ CD writer និង DVD writer (អាចថតចំលងជាអ្នក  Burner និង recorder) អាចសរសេរកត់ត្រាលើ optical disc បានល្អប្រសើរ។

CD-ROM drive

ការដំឡើង CD-ROM drive ផ្តល់អោយមូលដ្ឋានដែល មានមុខងារ ច្រើន CD-ROM drive គ្រាន់តែសំរាប់ អានតែប៉ុណ្ណោះ CD-DA (audio) disc និង CD-ROM (data) disc ហើយនិង CD-R/CD-RW សំរាចំលង disc។

DVD-ROM drive

DVD-ROM drive មានតម្លៃថ្លៃជាង CD-ROM drive ប្រហែលជា $20 ឬខ្ពស់ជាង DVD-ROM drive អាចអាន CD-DA, CD-ROM និង CD-R/RW disc បានផងដែរ។

CD-RW drive

CD-RW drive ដែលគេហៅថា CD writer ឬ CD burner ឬហៅថា CD recorder លក់ក្នុង តម្លៃ ប្រហែល $25 ឬច្រើនជាង។ CD writer សំរាប់អាន format ដូចគ្នាដូចជា CD-ROM drives CD-DA, CD-ROM និង CD-R/RW អាចសរសេរកត់ត្រាទិន្នន័យ CD-R និង CD-RW (អាចចំលងបានម្តងទៀត)។

 2. ការដំឡើង Optical Drive

ការដំឡើង External optical drive ខាងក្រៅគឺជាការងាយស្រួល ដោយភ្ជាប់វាទៅ USB ឬ FireWire port រួចហើយភ្ជាប់ថាមពល power។ optical drive ខាងក្នុងគឺមានប្រវែង 5.25″ ហើយតម្រូវ ការដំឡើង តាមលក្ខណ: រូបវិទ្យា។ មេរៀនខាងក្រោមនេះ បង្ហាញ ជំហានដំឡើង ATAPI (IDE) optical drive។ ប្រភេទ Serial ATA (SATA) optical drive ទាមទារមូលដ្ឋានជំហាន ការដំឡើងដូច ជា ស្តង់ដា ATA/ATAPI optical drive លើកលែងតែ SATA drive មិន ទាម ទារ បង្កើត Master/Slave jumper។ យើងមិនណែនាំប្រើប្រាស់ SATA optical drive ប្រសិនបើសំរេចចិត្តប្រើ SATA optical drive ត្រូវបង្កើត អោយច្បាស់លាស់ drive មាននៅលើ motherboard របស់ លោកអ្នកហើយ ឬនៅ ហើយ driver អាចប្រត្តិបត្តិការណ៍ជាមួយ operating system របស់ លោកអ្នកឬយ៉ាងណា ប្រសិនបើនឹងប្រើ drive ដូចជា boot device។

2.1. ការជ្រើសរើសដំឡើង interface

ការសំរេចចិត្តដំឡើងដំបូង ថាតើដំឡើង drive ដោយរបៀបណា លើ Primary ឬ Secondary ATA interface ហើយតើដំឡើង drive ជា master ឬ slave device។ ប្រសិនបើលោកអ្នក កំពុងដំឡើងដែល មាន drive រួចស្រេច ឬផ្លាស់ប្តូរ drive ដែលខូច។ ដើម្បីដំឡើង drive ថ្មីធ្វើតាមការណែនាំដូចខាង ក្រោមនេះ:

ការណែនាំ ដំឡើង drive របស់លោកអ្នក:

  • ប្រសិនបើប្រព័ន្ធ system ប្រើ SATA hard drive ឬ drives ហើយ មិនមានឧបករណ៍ ATAPI device ផ្សេង ទៀត ដំឡើងជាមួយ optical drive ការដំឡើង optical drive គឺជាឧបករណ៍ master device លើ secondary ATA channel ចាកចេញពី primary ATA channel មិនប្រើប្រាស់វា។
  • ប្រសិនបើប្រព័ន្ធ system មានមួយគឺជា PATA hard drive ដែលនឹង ប្រើ primary master និងមិន មាន ឧបករណ៍ ATAPI device ផ្សេង ទៀត optical drive លោកអ្នកកំពុងដំឡើង optical drive ជា secondary master។
  • ប្រសិនបើប្រព័ន្ធមានពីរ PATA hard drive វានឹងដំឡើងជា primary master និង secondary master។ ដំឡើង optical drive ជា secondary slave។
  • ប្រសិនបើប្រព័ន្ធមានមួយគឺជា PATA hard drive ដែលដំឡើងជា primary master ហើយពីរ ATAPI optical drive ឧទាហរណ៍ DVD-ROM drive និង DVD writer។
  • ប្រសិនបើប្រព័ន្ធ system មានពីរ PATA hard drive ដែលដំឡើងជា primary និង secondary master ហើយពីរ ATAPI optical drive ដំឡើង read-only drive គឺជា primary slave និង optical writer គឺជា secondary slave។
  • ប្រសិនបើប្រព័ន្ធ system មានមួយឬពីរ PATA hard drive មួយជា ATAPI optical drive និងឧបករណ៍ផ្សេងទៀតគឺ ATAPI device ដូចជា tape drive មើលការណែនាំដូចខាងក្រោមនេះ:
  • ប្រសិនបើអាចមានលទ្ធភាព ដំឡើងឧបករណ៍ ATAPI លើ បណ្តា channel។
  • ប្រសិនបើប្រព័ន្ធ system មានពីរ PATA hard drive ដំឡើង ATAPI drive ទាំងពីរជា slave device។
  • ប្រសិនបើលោកអ្នកត្រូវការដំឡើងមួយជា ATAPI drive ជា secondary master ជ្រើសរើស ATAPI drive សំរាប់ channel។
  • ប្រសិនបើលោកអ្នកត្រូវដំឡើងពីរ ATAPI drive លើ secondary channel បង្កើត ឧបករណ៍ ថ្មីទៀតជា master ហើយឧបករណ៍ចាស់ជា slave។

  2.2. ការដំឡើង optical drive

ការដំឡើង optical drive លោកអ្នកគ្រាន់តែចំណាយពេលប្រហែល 10 នាទីឬតិចជាអាចរួចស្រេច ប្រសិន បើលោកអ្នកធ្លាប់ បានធ្វើការ ជាមួយកុំព្យូទ័រ PC គ្រាន់តែចំណាយពេលប្រហែល ប្រាំនាទីតែ ប៉ុណ្ណោះ។ ដើម្បីដំឡើង optical drive ធ្វើដូចជំហានខាងក្រោមនេះ:

  1. ផ្តាច់ចេញកាប external cable ពីកុំព្យូទ័រ PC ហើយ ដោះ វាចេញពី កន្លែងធ្វើការ។
  2. ដោះចេញ panel ខាងលើនិងខាងក្រោយក្នុង case របស់ លោកអ្នក។
  3. ប្រសិនបើលោកអ្នកកំពុងដោះចេញ optical drive ដែល មានរួចត្រូវ ផ្តាច់ចេញកាបទិន្នន័យនិង កាប ថាមពល power ពីវារួចហើយដោះចេញ drive ពីក្នុងប្រអប់។
  4. ប្រសិនបើលោកអ្នកកំពុងដំឡើង optical drive ទីពីរដោះចេញ optical drive មានរួចស្រេចខាង ក្រៅពី ទីតាំង ប្រអប់ រួចហើយលោក អ្នកបញ្ចូល drive ថ្មីចូល។ លោកអ្នកអាចកាច់ចេញ បន្ទះ លោកហ:RF នៅខាងមុខ case ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 7.1។

Computer repairរូបភាព  7.1. ដោះចេញបន្ទះ RF មុនពេលដំឡើង drive
Computer repair
រូបភាព  7.2. ចាប់កំណល់ទាញសងខាងលើ optical drive

5. ផ្ទៀងផ្ទាត់មើលថាតើ drive ត្រូវបានដំឡើងជា Master, Slave ឬ Cable Select។ ការដំឡើង jumper ស្ថិតនៅខាងមុខនៃ drive ដូចបង្ហាញក្នុង រូបភាព 7.3។ មានប្រភេទ drive ជាច្រើនត្រូវបាន ដំឡើងដោយ default ដូចជា ឧបករណ៍ Master។ ការផ្លាស់ប្តូរទីតាំង jumper ប្រសិនបើចាំបាច់ដំឡើង drive ជា Slave ឬ Cable Select។
Computer repairរូបភាព  7.4. ការដំឡើងកាបទិន្នន័យ ATA ទៅលើ optical drive

6     បណ្តា ATA interface ជាច្រើនត្រូវបានស្ថិតនៅជិតខាងស្តាំដៃ motherboard។ ទីតាំងដែល motherboard ATA interface connector លោកអ្នកចង់ប្រើប្រាស់ (តាមធម្មតាប្រើ Secondary ATA interface)។ ទីតាំង pin 1 នៅលើ interface ជួរ ATA cable ដែល មានពណ៌ក្រហម លើ pin 1 នៅលើ interface រួចហើយចុចលើ connector ទៅក្នុងដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 7.5។
Computer repairរូបភាព  7.5.  ការភ្ជាប់កាប optical drive ទៅ motherboard

7    ជំហានចុងក្រោយ ជ្រើសរើសកាបថាមពល power ពីក្នុង power supply និង Molex connector នៅលើ drive power connector ដូច បង្ហាញរូបភាព 7.6។
Computer repairរូបភាព  7.6.  ភ្ជាប់ថាមពល power ទៅ optical drive

2.3  ការផ្គត់ផ្គង់ DMA

ប្រភេទ ATAPI optical drive ចាស់ប្រត្តិបត្តិការក្នុងកម្មវិធី I/O (PIO) បង្កើតជា Direct Memory Access (DMA) ដែលគេហៅថា Bus Mastering mode។ ប្រភេទ ATAPI optical drive ធ្វើការក្នុង PIO

mode រហូតដល់ 50% ទៅ 80% CPU។ ដើម្បីឆែកមើល DMA លើក ម្មវិធី Windows XP system និង តាមជំហានដូចខាងក្រោមនេះ:

  1. ចុចស្តាំដៃលើ My Computer à Properties ដើម្បី បង្ហាញ ប្រអប់ System Properties។
  2. ចុចលើ Hardware រូចហើយចូលក្នុងប៊ូតុង Device Manager ដើម្បី បង្ហាញ Device Manager។
  3. ចូលក្នុងទីតាំង IDE ATA/ATAPI Controllers រួច ហើយ ចុចលើសញ្ញា + icon ដើម្បីពង្រីកមើល។

ចុចពីរដងលើ channel ទៅ optical drive របស់លោកអ្នកគឺជា Secondary IDE Channel ដើម្បី បង្ហាញ ប្រអប់ Properties សំរាប់ជា channel។​ រួចហើយចុចលើ Advanced Settings ដើម្បី បង្ហាញ ប្រអប់ ប្រអប់មានពីរមេរៀន មួយជា Device 0 (Master) ហើយសំរាប់មួយ ទៀតគឺជា Device 1 (Slave)។ បញ្ជី optical drive នឹងបង្ហាញ Current Transfer Mode ដូចជា DMA ឬ Ultra DMA។ ហើយលោក អ្នកអាច បញ្ចប់ប្រអប់។ ឧទាហរណ៍ រូបភាព 7.7 បង្ហាញថា DVD-ROM drive បានដំឡើង ជាឧបករណ៍ master device លើ secondary ATA channel កំពុងប្រើ Ultra DMA Mode 2 ដែលលឿនជាង DMA mode។
Computer repair

មេរៀនទី៨: External និង Storage

មេរៀនទី ៨:  External និងឧបករណ៍ Removable Storage

បង្រៀនដោយលោកគ្រូ: ទាវ ឈុនណន
ព្រឹទ្ធបរុស មហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកវិទ្យា
នៃ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា
Tel: 077778647-070778647-0977778647
Yahoo, Skype, google: chhunnan

ការបន្ថែមឧបករណ៍ external ឬ removable storage គឺជាការងារ ងាយបំផុត ហើយអស់តម្លៃថោក ពេលដែលដំឡើងជាមួយកំព្យូទ័រ PC របស់ លោកអ្នក ប្រភេទឧបករណ៍នេះមិនត្រូវការដំឡើង ហើយក៏មិន ត្រូវ ការដំឡើង device driver ឬកម្មវិធី software ផ្សេងទៀត។

1. Hard Drive ខាងក្រៅ

hard drive ខាងក្រៅគឺជាឧបករណ៍ peripheral ខាងក្រៅដែលមាន ស្តង់ដា standard desktop ឬ notebook hard drive ដែលផ្ទុកក្នុង portable ដែលផ្គត់ផ្គង់មួយឬច្រើនប្រភេទនៃ interface connector ដើម្បី ភ្ជាប់ ទៅ hard drive ខាងក្រៅទៅ desktop ឬកុំព្យូទ័រ notebook ។ មាន hard drive ខាងក្រៅជា ច្រើន រួមមានកម្មវិធី backup software ដែលមានលក្ខណ: ពិសេសសំរាប់ back up ទិន្នន័យ ពីក្នុង hard drive ខាងក្នុង។បណ្តា hard drive អាចប្រើ មានបីប្រភេទ interface:

USB 2.0

USB 2.0 គឺជាប្រភេទដែលប្រើរួម interface ដែលផ្គត់ផ្គង់ hard drives ខាងក្រៅ។ USB 2.0 ផ្គត់ផ្គង់ មានល្បឿន 60 MB/s bandwidth ប៉ុន្តែ ប្រភេទនេះបានបន្ថយល្បឿននៅសល់ប្រហែល 25 MB/s ទៅ 30 MB/s។ ពីព្រោះស្តង់ដា hard drive អាចប្រើ 50 MB/s ឬ bandwidth។ អត្តប្រយោជន៏នៃ USB 2.0 គឺអាចប្រើ port របស់ USB 2.0 ជាមួយ hard drive ខាងក្រៅត្រូវបានភ្ជាប់ notebook ឬប្រព័ន្ធ desktop system។

 FireWire

FireWire (IEEE-1394a ឬ IEEE-1394b) គឺមានមុខងារប្រហាក់ ប្រហែល USB 2.0 ប៉ុន្តែវាមាន ល្បឿនលឿនជាង។ មានប្រភេទ FireWire hard drives ខាងក្រៅជាច្រើនប្រើជាមួយ IEEE-1394a S400 ដែលផ្គត់ផ្គង់ bandwidth ប្រហែល 400 Mb/s ឬ 50 MB/s។ ហើយមានប្រភេទមួយទៀត IEEE-1394b hard drive ខាងក្រៅ ផ្គត់ផ្គង់ល្បឿនទិន្នន័យលឿនបំផុត S800 វាអាចប្រើបានតែជាមួយ ប្រព័ន្ធ System របស់ notebook ឬ desktop មាន ផ្គត់ផ្គង់ S400 FireWire interface port។

External SATA

ប្រភេទ External SATA (eSATA) យ៉ាងហោចណាស់ក៏មាន interface ដែលបានផ្គត់ផ្គង់ដោយ hard drive ខាងក្រៅ។ eSATA ផ្គត់ផ្គង់បាន ល្បឿន 150 MB/s ឬ 300 MB/s bandwidth ដែលប្រើ ជាមួយ eSATA protocol ប្រភេទ eSATA external hard drive មាន ទំរង់ដូច drive ដែល ប្រើខាងក្នុងដែរ។
Computer repairរូបភាព  8.1.  ប្រភេទ Seagate 500 GB ដែលជា hard drive ខាងក្រៅ

ប្រភេទ hard drive ខាងក្រៅគឺមានទំហំតូចជាងសៀវភៅទៅទៀត ហើយមានកំរាស់ប្រហែលមួយអីង  វាប្រើ 4200 RPM 2.5″ សំរាប់ hard drive របស់ notebook ដែល drive ទាំងនេះមានទំហំ 40 GB ទៅ 120 GB។
Computer repairរូបភាព  8.2. ប្រភេទ Seagate 120 GB portable external hard drive

ប្រភេទ hard drive ខាងក្រៅដាក់ហោប៉ៅ

ប្រភេទ hard drive ខាងក្រៅដាក់ហៅប៉ៅគឺសំរាប់ដោះ ស្រាយក្នុង ពេល មានបញ្ហានៅពេលដែល ដើរ ឆ្ងាយ ដាក់វាយកតាមខ្លួន។ វាប្រើ 3600 RPM 1″ hard drive ដែលម៉ូដែលទាំងនេះមានទំហំ 5 GB ឬតិចជាង គេប្រើវាដូចជា USB flash drive ដែលបានអធិប្បាយ ក្នុង មេរៀននេះ វាមានទំហំតូច តែមាន ល្បឿនលឿន មាន តម្លៃថោកអាច កាន់ដៃបាន។ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 9.2 បង្ហាញតែទំហំ 5 GB ប្រភេទ Seagate ជា hard drive ខាងក្រៅអាចទុកក្នុង ហោប៉ៅបាន។ ប្រភេទ ម៉ូដែលនេះមានទំហំប្រហែល 1.8″ ដែលមានទំហំខ្ពស់ បំផុត តែបើ ប្រៀបជាមួយ USB flash drive វាមានទំហំធំជាងហើយមានល្បឿន លឿនច្រើនដងជាង។
Computer repairរូបភាព  8.3.  ប្រភេទ Seagate ទំហំ 5 GB ដាក់ក្នុងហោប៉ៅបាន

2. ប្រភេទ Removable Hard Drive មានប្រអប់

        ប្រភេទ Hard Disk នេះគេនិយមប្រើជាមួយ ម៉ាស៊ីន Server ធំៗ ដែល ផ្គត់ផ្គង់រត់ដំណើរការ RAID នៅ លើវា ប្រភេទកុំព្យូទ័រធម្មតា ក៏ អាចប្រើប្រាស់ជា មួយប្រអប់ Hard disk នេះបានដែរ។ ថាមពលប្រើ ភ្ជាប់ ជាមួយ ATA ឬ SATA interface។
Computer repairរូបភាព  8.4.  ប្រអប់ដាក់ Hard disk ប្រភេទ Express DE-100

3. ប្រភេទ USB Flash Memory

ប្រភេទ USB flash memory សព្វថ្ងៃនេះ USB 2.0 flash drive មាន ទំហំចាប់ពី 128 MB ទៅដល់ 16 GB។ ហើយប្រភេទ USB 1.1 drive ដែលមាន លើកដំបូងមានទំហំពី 16 MB ទៅ 128 MB តែ ប៉ុណ្ណោះ។អាចដាក់ តាមហៅ ប៉ៅតាមខ្លួន របស់លោកអ្នកបាន នៅលើទីផ្សារមាន លក់ ច្រើន ប្រភេទ USB Flash។
Computer repairរូបភាព  8.5. ប្រភេទ USB flash drive

4. ប្រភេទ Tape Drive

          ប្រភេទ tape drive ដែលគេនិយមប្រើមានតាំងពីរមុនមក រហូត មក ដល់  ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គេមិននិយម ប្រើប្រាស់ទេ ដោយ មូល ហេតុ មកពីពិបាក រក Drive របស់ហើយមិនអាចរក្សាទុក វាអោយ បានយូរ។ វាមាន ម៉ូដែល Travan 40 model ផ្ទុកបានរហូតដល់ទៅ 20 GB និងមានប្រភេទខ្លះទៀតអាចផ្ទុកបាន 40 GB សំរាប់ បំណែន ទិន្នន័យ។ ប្រភេទ tape drive ប្រើ ATA ឬ USB 2.0 interface ដែល អាច ភ្ជាប់ទៅ internal model ដោយងាយបំផុត ដំឡើងដូចជា optical drive ហើយវាមានតម្លៃប្រហែល  $30 ទៅ $40 ដូចបង្ហាញ រូបភាព 8.6 និងរូបភាព 8.7 បង្ហាញពីប្រភេទ Certance Travan 40 tape drive សំរាប់ដំឡើងខាងក្នុង និងម៉ូដែលដំឡើងខាងក្រៅ។
Computer repairរូបភាព  8.6. ប្រភេទ Certance Travan 40 tape drive ខាងក្នុង
Computer repair
រូបភាព  8.7.  ប្រភេទ Certance Travan 40 tape drive ខាងក្រៅ

˜˜˜™™™™™

មេរៀនទី៩: កាត Video Adapter

មេរៀនទី ៩: កាតវីដេអូ Video Adapter

បង្រៀនដោយលោកគ្រូ: ទាវ ឈុនណន
ព្រឹទ្ធបរុស មហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកវិទ្យា
នៃ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា
Tel: 077778647-070778647-0977778647
Yahoo, Skype, google: chhunnan

ប្រភេទ video adapter ដែលគេហៅថាកាតក្រាហ្វិច សំរាប់បញ្ជូន ទិន្នន័យ វីដេអូ video data ដែល ផ្គត់ផ្គង់ដោយ processor មាននៅ លើកាត នោះ ហើយវាភ្ជាប់ទៅអេក្រង់ monitor សំរាប់បង្ហាញ។ មានប្រភេទ motherboard ជាច្រើនដែលផ្គត់ផ្គង់ video adapter មាននៅលើវា។ នៅលើ motherboard មានផ្ទុក video slot ដែល អនុញ្ញាតអោយលោកអ្នកដំឡើង កាត video adapter។ មានហេតុផល នៃការដំឡើងកាតវីដេអូរួមមាន:

  • អោយដឹងពីកាតវីដេអូ video card ខូចបរាជ័យ។
  • លោកអ្នកត្រូវបានដំឡើង display ទំហំធំនិងទាមទារ resolution ខ្ពស់ បំផុតគឺខ្ពស់ជាង adapter ដែលផ្គត់ផ្គង់ចាស់។
  • លោកអ្នកត្រូវការ digital video (DVI) connector ទៅ LCD display។
  • លោកអ្នកអាចថតកម្មវិធីទូរទស្សន៍ឬប្រភពដើមវីដេអូទៅ hard drive។
  • លោកអ្នកចង់មើល DVD-Video disc ឬប្រភពដើម video។
  • លោកអ្នកអាចប្រើ video adapter ដើម្បីលែង game។

ក្រុមហ៊ុន Microsoft បានបង្កើតស្តង់ដាក្រាហ្វិច DirectX (DX) សំរាប់ លេងជាមួយ gamer។ មាន ប្រភេទ video card ចាស់បំផុត ដែលបាន ផលិត ផ្គត់ផ្គង់គឺ DX7។ សព្វថ្ងៃនេះគេបានប្រើវីដេអូ video adapter ដែលផ្គត់ផ្គង់ DX9.0a, DX9.0b, DX9.0c ឬ DX9.0L។​ ដែល DX10 គេហៅថាក្រាហិ្វច Windows Graphics Foundation និង DX11 និងប្រើជាមួយ Windows Vista ថ្មីបំផុត។

1. ការបង្ហាញ Video Adapter Interface

គ្រប់ video adapter ទាំងអស់ដែលមាន interface ពីរ:

  • Interface មួយរវាងកំព្យូទ័រ PC និង video adapter។
  • យ៉ាងហោចណាស់ក៏មាន interface មួយរវាង video adapter ហើយ បង្ហាញ display(s)។

ប្រភេទ video adapter មួយចំនួនផ្គត់ផ្គង់ផ្ទុក interface ពីរឬច្រើន កុំព្យូទ័រ display (ប្រភេទ analog និង digital) បង្ហាញ TV-Video RF ខាងក្នុង TV-Video RF ខាងក្រៅ S-Video (Y/C) ក្នុង និង S-Video (Y/C) ក្រៅឬមានផ្សេងៗទៀត។

1.1. បង្ហាញ  PC adapter interface

ការពិចារណាក្នុងការដំឡើងវីដេអូគឺជាប្រភេទនៃកុំព្យូទ័រ PC ទៅ video adapter interface ដែលបាន ផ្គត់ផ្គង់ ដោយ motherboard របស់ លោក អ្នក។ វានឹងផ្តល់អោយមួយឬច្រើន interface ដូចខាងក្រោម:

PCI Express

PCI Express (PCIe) គឺប្រើជាមួយស្តង់ដា video interface។ រូបភាពខាងក្រោមនេះបង្ហាញពី កាត វីដេអូដែលផ្គត់ផ្គង់ជាប់លើ motherboard  អាចប្រើក្រាហិ្វច 3D ដែលមានផ្គត់ផ្គង់ DX9 មាននៅលើវា។
Computer repairរូបភាព  9.1. ប្រភេទវីដេអូកាត ផ្គត់ផ្គង់ជាមួយ DX9

AGP 3.0 (8X/4X)

AGP 3.0 (មានន័យថា Accelerated Graphics Port ឬ Advanced Graphics Port) ដែលហៅថា AGP 8X/4X ដំឡើងបានភ្លាមនៅ លើស្តង់ដា PCIe និង AGP 3.0 មាននៅលើ motherboard ហើយ និងកាត វីដេអូ video card។ មានប្រភេទ AGP 3.0 video adapter ផ្គត់ផ្កង់ជាមួយ DX9 ប៉ុន្តែវាគឺជា ម៉ូដែលចាស់ ដែលអាចផ្គត់ផ្គង់បានតែ ជាមួយ DX8 ឬ DX7។ ដូចបង្ហាញក្នុង រូបភាព 9.2 បង្ហាញពីស្តង់ដា AGP 3.0 video expansion slot មានពណ៌ ត្នោតទីតាំងរវាង PCI slot ពណ៌សនិងដែកត្រជាក់របស់ chipset នៅខាងលើ នៃរូបភាព។
Computer repairរូបភាព  9.2. ការបង្ហាញ AGP 3.0 video expansion slot

AGP 2.0 (4X/2X)

AGP 2.0 ដែលហៅថា AGP 4X/2X ឬ AGP 1.5V មានផ្គត់ផ្គង់លើ AGP 2.0 motherboard រាប់លាន គ្រឿនហើយ AGP 2.0 video adapter បានផ្គត់ ផ្គង់ DX8 ឬ DX7 ហើយប្រើជាមួយ chipset សេរី ចាស់បំផុត មិនអាចរត់ដំណើរ ការជាមួយ 3D graphic បានល្អ ប្រសើរឡើយ។

AGP 1.0 (1X)

AGP 1.0 ដែលហៅថា 3.3V ប្រើនៅលើ motherboard ជាច្រើន។ ប្រភេទនេះចាស់ដែលគេ ពុំសូវ និយម ប្រើប្រាស់វាឡើយ។ ប្រសិនបើ លោក អ្នក មាន AGP 1.0 motherboard វាមិនអាចផ្គត់ផ្គង់ជាមួយ ប្រភេទ ថ្មីដែលមានទំហំ ធំផ្គត់ផ្គង់ប្រើបានជាមួយ 3D ក្រាហ្វិច។
Computer repair1.2  សមាសភាព AGP

AGP card និង slot អាចរត់ដំណើរការលើ 8X, 4X, 2X ឬ 1X មានល្បឿន 266 MB/s។ គ្រប់ AGP card ទាំងអស់មាន slot នៅខាង ក្រោយ ឧទាហរណ៍ 8X AGP card អាចរត់ដំណើរការលើ 4X, 2X និង 1X។ ប្រភេទ AGP card មានតុងស្យុង 3.3V, 1.5V ឬ 0.8V។ ល្បឿន និង តុងស្យុងមានទំនាក់ ទំនងដូចខាងក្រោមនេះ:

  • ឧបករណ៍ AGP 8X ប្រើជាមួយ 0.8V។
  • ឧបករណ៍ AGP 4X ប្រើជាមួយតុងស្យុង 1.5V or 0.8V។
  • AGP 2X ឬ 1X ដែលប្រើតុងស្យុង 3.3V or 1.5V។
សមាសភាព Motherboard AGP
ប្រភេទ Motherboard ល្បឿន តុងស្យុង
AGP 3.3V (AGP 1.0) 2X, 1X 3.3V
AGP 1.5V (AGP 2.0) 4X, 2X, 1X 1.5V
Universal AGP 4X, 2X, 1X 3.3V, 1.5V
AGP 3.0 8X, 4X 0.8V
Universal 1.5V AGP 3.0 8X, 4X, 2X, 1X 1.5V, 0.8V
Universal AGP 3.0 8X, 4X, 2X, 1X 3.3V, 1.5V, 0.8V
តារាងកាតវីដេអូ Video Adapter AGP
Video adapter ល្បឿន Key slot(s) តុងស្យុង
AGP 3.3V (AGP 1.0) 2X, 1X 3.3V 3.3V
AGP 1.5V (AGP 2.0) 4X, 2X, 1X 1.5V 1.5V
Universal AGP 4X, 2X, 1X 3.3V, 1.5V 3.3V, 1.5V

Universal AGP

មាន AGP slot និង card ផ្គត់ផ្គង់ស្តង់ដា 1.0, AGP 2.0 ឬ AGP សង្ខេបដូចខាងក្រោមនេះ:

  • Universal 1.5V AGP 3.0 (U1.5VAGP3.0) slot និង card ផ្គត់ផ្គង់ 1X, 2X, 4X ឬ 8X ប្រត្តិបត្តិ ការណ៍តង់ស្យុង 1.5V ឬ 0.8V ដែលប្រើ universal connector។
  • Universal AGP 3.0 (UAGP3.0) slot និងកាត card ផ្គត់ផ្គង់ 1X, 2X, 4X ឬ​ 8X ប្រត្តិបត្តិការណ៍ តុងស្យុង 3.3V, 1.5V ឬ 0.8V ដែលប្រើ universal connector។ ការដំឡើង Universal AGP 3.0 card នៅលើ AGP slot ដែលមាន នៅលើ motherboard។

Computer repairរូបភាព  9.4.  កាតក្រាហ្វិច Universal AGP card

2. ការបង្ហាញ display interface

        វីដេអូ adapter ដើម្បីបង្ហាញ display លើអេក្រង់របស់កុំព្យូទ័រ គ្រប់ វីដេអូ adapter ទាំងអស់រួមមាន យ៉ាងហោចណាស់ primary video output និងផ្ទុក secondary video output មួយទៀត។ ដែល output ទាំងនេះមាន ពីរប្រភេទដូចខាងក្រោមនេះ:

DB-15 Analog

ជាប្រភេទវីដេអូ adapter ដែលផ្គត់ផ្គង់ប្រហាក់ប្រហែល DB-15 analog video connector តាម ធម្មតា គេហៅថា VGA connector។ ប្រើបាន ជាមួយ CRT monitor និងប្រភេទ digital display ត្រូវបាន ភ្ជាប់ទៅ VGA connector។

DVI Digital

មានប្រភេទវីដេអូ adapter ជាច្រើនផ្គត់ផ្គង់ DVI (Digital Visual Interface) connector។ ហើយ DVI មានបីប្រភេទ connector គឺ:

DVI-Analog

DVI-Analog (DVI-A) connector ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 9.5 ផ្គត់ផ្គង់ analog display ទៅជា digital (DVI-D) display cable ភ្ជាប់ជាមួយ
Computer repairរូបភាព  9.5. ប្រភេទ DVI-A analog connector

DVI-Digital

DVI-Digital (DVI-D) connector បង្ហាញក្នុងរូបភាព 9.6 ផ្គត់បាន តែជាមួយ digital display មួយគត់។
Computer repairរូបភាព  9.6. ប្រភេទ DVI-D digital-only connector

DVI-Integrated

ប្រភេទ DVI-Integrated (DVI-I) បង្ហាញក្នុងរូបភាព 9.7។ ប្រភេទ DVI-D digital-only connector ផ្គត់ផ្គង់ពី analog និង digital display និងអាចប្រើបានជាមួយកាប DVI-A ឬ DVI-D។
Computer repairរូបភាព  9.7. ប្រភេទ DVI-I hybrid analog/digital connector

ការភ្ជាប់ DB-15 analog display ទៅ DVI-A or DVI-I interface តម្រូវការ adapter ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 9.8។
Computer repairរូបភាព  9.8.  ឧបករណ៍សំរាប់ភ្ជាប់ពី DB-15 ទៅ DVI-A/I adapter

3. ការដំឡើង Video Card

ដើម្បីដំឡើង video card លោកអ្នកធ្វើតាមការណែនាំដូចខាងក្រោម នេះ:

  1. ផ្តាច់ display និងកាបខាងក្រៅផ្សេងទៀតចេញ ពី ប្រព័ន្ធ system។ ដោះចេញពី case
  2. ប្រសិនបើលោកអ្នកកំពុងដោះចេញ video card ដែល មាន រួចស្រេច ត្រូវដោះចេញវីសសុវត្ថិភាពលើ video card ចេញពី case។ បន្ទាប់មករុញ video card ថ្មីលើ motherboard video slot រួច ហើយ មូលវីស ភ្ជាប់ លើវា។

Computer repairរូបភាព  9.10.  បញ្ចូល video card រួចហើយរុញសង្កត់ចុះក្រោម

  1. បន្ទាប់មកយើងចាប់ផ្តើមមូលខ្ចៅវីស video adapter អោយជាប់ជា មួយធុង Case ការពារកុំអោយ វារលុងនិងមានសុវត្ថិភាព។

Computer repairរូបភាព  9.11. មូលវីសសុវត្ថិភាពលើ video card

 ជំហានបន្ទាប់មកទៀតលោកបើកកុំព្យូទ័រ មើលពីសកម្មភាពដំណើរ ការ របស់ វីដេអូកាតដែលបានដំលើងរួចមក ពិនិត្យមើលលើ Windows នៅលើចុចលើ à Properties ត្រង់កន្លែងណាមួយលើ Destop រួចហើយចូលà Settings មើលលើគុណភាពនៃពណ៌ Color Qualty ដោយជ្រើសរើសយក Highest 32bit ជាទំហំ ដែល ធំជាងគេមាន Pixel ច្បាស់បំផុត។ បន្ទាបើមកទៀតលោក អ្នកចូលដំឡើងលើប្រេកង់របស់ ដោយចូលក្នុង Advancedà Monitor បន្ទាប់ មកជ្រើសរើសលើ Screen fresh rate តាមធម្មតា គេតែងតែ ជ្រើសរើសយក 75 Hertz។
Computer repairរូបភាព  9.12. ប្រើក្នុងទំព័រ Display Properties Settings ដើម្បីដំឡើង hardware សំរាប់ video adapter និង monitor
Computer repair

មេរៀនទី១០: អេក្រង់កុំព្យូទ័រ

មេរៀនទី ១០: អេក្រង់កុំព្យូទ័រ

បង្រៀនដោយលោកគ្រូ: ទាវ ឈុនណន
ព្រឹទ្ធបរុស មហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកវិទ្យា
នៃ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា
Tel: 077778647-070778647-0977778647
Yahoo, Skype, google: chhunnan

បច្ចេកវិទ្យាអេក្រង់កុំព្យូទ័រមានពីរប្រភេទគឺប្រភេទ CRT (Cathode Ray Tube) ដែលផលិតឡើង ពី អំពូល ដុតបំភ្លឺកាំរស្មីកាតូត នេះគឺ បច្ចេកវិទ្យា ចាស់ ដែលគេរកឃើញតាំងពីរយូរយាមកហើយ តែវាមាន តម្លៃថោក ដែលមានលក់​ ចែកចាយលើទីផ្សារ។ ប្រភេទទីពីរគឺ LCD (Liquid Crystal Diode) ដែលជា ប្រភេទអេក្រង់ ដែល ផលិតពីកញ្ចក់ ក្រីស្តាល់ ស៊ីអស់ថាមពលតិចជាងប្រភេទ CRT ច្រើនដង សព្វថ្ងៃនេះ គេពេញនិយម ប្រើ ប្រភេទ អេក្រង់ LCD បំផុតពីព្រោះវា មានផា សុខភាពមិនស្រវាំងភ្នែកហើយគេបាន ផលិតឡើងមាន ស្រទាប់ ការពារ កាំ រស្មីពន្លឺដែលបណ្តាលអោយជះឥទ្ធិពលដល់ភ្នែករបស់លោកអ្នកកំពុងប្រើប្រាស់។

1. CRT Display

ប្រភេទ CRT display ប្រើដូចជាបច្ចេកទេស picture tube ដែលមាន ពណ៌ដូចទូរទស្សន៍បានបង្កើត ឡើងកន្លះសត្សវត្តន៍កន្លងមកហើយ។ នាពេល ឥឡូវនេះគេបានបង្កើតអេក្រង់កុំព្យូទ័រ CRT ដែលមាន ពណ៌ភ្លឺច្បាស់ ច្រើនពណ៌ ដូចជាប្រភេទ Samsung 997DF 19″ បង្ហាញរូបភាព 10.1.
Computer repairរូបភាព  10.1. អេក្រង់ Samsung 997DF 19″ CRT

2. អេក្រង់ LCD

អេក្រង់ LCD ដែលជាបច្ចេកវិទ្យាទំនើបថ្មី បានរកឃើញក្នុងរយះពេល ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ វាមានពន្លឺ ភ្លឺពណ៌ច្បាស់ហើយប្រើ អស់ថាមពល តិចបំផុត កាលពីមុនគេច្រើនប្រើវាសំរាប់ធ្វើជា អេក្រង់កុំព្យូទ័រកាន់ដៃ laptop តែបច្ចុប្បន្ន នេះគេបានផលិត ធ្វើជាអេក្រង់កុំព្យូទ័រលើតុ និងអេក្រង់របស់ទូរទស្សន៍ដែល មានទំហំធំនិង មានតម្លៃថ្លៃជាង អេក្រង់ CRT។ ខាងក្រោមនេះជាប្រភេទម៉ូដែល ViewSonic VP191 19″ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 10.2 រូបភាព image មានគុណ ភាពខ្ពស់ ច្បាស់។ នាពេលអនាគតខាងមុខនេះគេនឹង ប្រើប្រភេទ អេក្រង់ប្រភេទ នេះច្រើន មូលហេតុមកពីវាជួយកាត់បន្ថយថាមពលអគ្គីសនីហើយងាយស្រួល ប្រើប្រាស់ទៀតផង។
Computer repair

មេរៀនទី១១: កាតសំលេង Audio

មេរៀនទី១១: កាតសំលេង Audio

បង្រៀនដោយលោកគ្រូ: ទាវ ឈុនណន
ព្រឹទ្ធបរុស មហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកវិទ្យា
នៃ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា
Tel: 077778647-070778647-0977778647
Yahoo, Skype, google: chhunnan

 

អស់រយ:ពេលប្រាំឆ្នាំហើយដែលក្រុមហ៊ុន IBM បានផលិតកុំព្យូទ័រព្រម ទាំងមានកាតសំលេង ដែល លឺពិរោះ។ សំលេង Audio ពិរោះគឺ អាស្រ័យដោយ កាតសំលេង sound card ទំនើប សព្វថ្ងៃនេះក្រុមហ៊ុន ជាច្រើនបានសហការណ៍ ជាមួយក្រុមហ៊ុន Microsoft បានបង្កើត ទទួល ស្គាល់កាតសំលេងដោយផ្ទាល់តែ ម្តងជាមួយ Windows ប្រភេទ ថ្មីៗនេះគេមិនបាច់ដំឡើង Driver ថែមទៀត ឡើយ។ កាត Audio មាន ពីរ ប្រភេទ គឺប្រភេទមានជាប់ស្រេចលើ motherboard ប្រភេទនេះ មិន សូវពិរោះស្តាប់ ដូចប្រភេទទីពីរ ដែលនៅដាច់ពី motherboard លោក អ្នកអាចទិញដំឡើងបន្ថែមទៀត វាអាចផ្គត់ផ្គង់បានក្រាហ្វិច 3D មាន សំលេងពិរោះ។ ផលិតផលដែលមានគុណភាពល្អ ហើយមាន តម្លៃថ្លៃ ជាងគេ នោះមានឈ្មោះថា Creative។

1. Audio Adapter

ប្រភេទ audio មានលក្ខណ:ពិសេសក្នុងកាតសំលេង sound card គឺ មាន ដូចជា Creative Labs, M-AUDIO និង Voyetra/Turtle Beach មាន លក់លើទីផ្សារសព្វថ្ងៃនេះ។
Computer repairរូបភាព  11.1. ប្រភេទ M-AUDIO Revolution

រូបភាព 11.2 បង្ហាញ audio connector នៅលើ M-AUDIO Revolution 7.1 ដែលជាប្រភេទ premium sound card។ ពីខាង ឆ្វេងដៃទៅស្តាំដៃគឺជា coax S/PDIF jack, Microphone-in និង Line-in ដែលមានបួន Line-out រន្ធ សំរាប់ភ្ជាប់ ទៅ speaker ដែលបានផ្គត់ផ្គង់ card នេះ។
Computer repairរូបភាព  11.2. ប្រភេទ M-AUDIO Revolution 7.1 audio connector

1.1  ការដំឡើង Audio Adapter Card លើ Windows

ដើម្បីដំឡើង audio adapter លើ Windows លោកអ្នកធ្វើតាមជំហាន ដូចខាងក្រោមនេះ:

1. មុនដំបូងលោកអ្នកដំឡើង adapter ថ្មី ដោយដោះ ចេញ remove audio adapter និង driver ដែលមានរួចស្រេច។ រួចហើយដំឡើង sound card មួយថ្មីរួចហើយ restart ប្រព័ន្ធ system ឡើងវិញ។
2. កម្មវិធី Windows នឹងរៀបចំ audio adapter ថ្មីត្រូវ បានបង្ហាញលើ Add New Hardware Wizard។ ទោះបីជាកម្មវិធី Windows រួមមាន driver សំរាប់ audio adapter លោកអ្នកតែងតែប្រើវាបានល្អ ប្រសើរ ដើម្បីធ្វើដូច្នោះ ជ្រើសរើសលើសញ្ញាប៊ូតុង Search for… option រួចហើយចុចលើ Next។

Computer repairរូបភាព  11.3. សំលេង Sound និងប្រអប់ឧបករណ៍ Audio Device Properties

3. កាលណា Windows បង្ហាញប្រអប់បន្ទាប់ ទីតាំង លក្ខណ: ពិសេសនៃ បណ្តា drivers ឬវាស្រាវជ្រាវរក Dive ដោយខ្លួនឯង រួចហើយចុចលើ Next ដើម្បី បន្ត។
4. Windows នឹងកំណត់លក្ខណ: driver ហើយបញ្ចូលវា។ កាលណា ដំណើរការបញ្ចប់ reboot ប្រព័ន្ធ system ឡើងវិញ។ ពេល audio adapter បានដំឡើងដំណើរការដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ វាតែងតែ autorun ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីប្រព័ន្ធ system restart ឡើងវិញ បន្ទាប់មកបង្ហាញផ្តល់ ព័ត៌មានចាំបាច់ បញ្ចប់ ការដំឡើង។
5. ចុចស្តាំដៃលើ My Computerជ្រើសរើស àProperties ចុចលើ à Hardware រួចហើយចុចលើប៊ូតុង Device Manager។ ពង្រីកមើល “Sound, video and game controllers” ផ្ទៀងផ្ទាត់មើល sound card ត្រូវបានដំឡើងលក្ខណ:របស់វាហើយឬនៅ ហើយគ្មានប្រឆាំង conflict ដែរឬទេ។
6. ពីក្នុង Control Panel ចុចពីរដងលើ Multimedia ដើម្បីបង្ហាញទំព័រ Volume នៃប្រអប់ Sounds and Audio Devices Properties ដូច បង្ហាញក្នុងរូបភាព 11.3។ បង្កើត volume ឧបករណ៍ខ្ពស់បំផុត ហើយ បង្កើត Speaker settings section ដើម្បីដំឡើងបន្តការបង្កើត setup audio។
7. ចុចលើ Audio ដើម្បីបង្ហាញទំព័រ Audio នៃប្រអប់ Sounds and Audio Devices Properties។ ប្រសិនបើលោកអ្នកមានឧបករណ៍ ច្រើន audio device ជាងមួយក្នុងប្រព័ន្ធ system របស់លោកអ្នក ជ្រើស រើសលើ list ក្នុង Playback និង Recording ដើម្បីជ្រើសរើស ដំឡើង មួយនៃឧបករណ៍ audio device ដូចជាប្រើ default ។ រួចចុច លើប៊ូតុង Advanced Properties ក្នុង Playback និង Recording។
8. ចុចស្តាំដៃលើ My Computer រួចហើយជ្រើសរើស Properties ដើម្បី បង្ហាញប្រអប់ System Properties រួចហើយចុចលើ Hardware និង លើប៊ូតុង Device Manager ដើម្បីបង្ហាញ Device Manager។ ពង្រីក មើលលើ DVD/CD-ROM drive រួចហើយចុចពីរដងលើ optical drive នីមួយៗ ដើម្បីបង្ហាញប្រអប់ Properties dialog សំរាប់ optical drive ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 11.4។ នៅលើ ទំព័រ Properties ផ្ទៀងផ្ទាត់មើល “Enable digital CD audio for this CD-ROM device” ជ្រើស រើស សញ្ញា checkbox។

1.2  ដោះស្រាយបញ្ហា Audio

សំលេង audio ជួបបញ្ហាមួយចំនួន ដួចជាបញ្ហាដំឡើងខុសភ្លាត់ ឬ កំហុសការភ្ជាប់ខ្សែកាប ដំឡើង driver មិនត្រឹមត្រូវ ឬប្រឆាំង ជាមួយ ប្រភពដើម បញ្ហា Audio កើតមាន ឡើងកាលណាលោកអ្នកបានបង្កើត រួចហើយតែមិនផ្លាស់ ប្តូរប្រព័ន្ធ system ដែលបណ្តាលមកពីមូលហេតុ ខ្សែកាប ឬកំហុស operator error (ដូច្នេះឧប្បត្តិហេតុធ្វើអោយ volume control ចុះខ្សោយ)។ បញ្ហា Audio ដែលកើតមានឡើង កាល ណា លោក អ្នក ដំឡើង audio adapter ថ្មី (ឬ កាលណាលោកអ្នក បន្ថែម ឬដំឡើងឡើងវិញ សមាសភាពប្រព័ន្ធ system ផ្សេង ទៀត) តាមធម្មតាតែងតែបណ្តាលមកពី conflict ប្រភពដើមឬបញ្ហា driver។

ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា audio ធ្វើដូចជំហានខាងក្រោមនេះ:

  1. បិទ Shut down ហើយ restart ប្រព័ន្ធ system កុំព្យូទ័រឡើងវិញ នេះគឺជាដំណោះស្រាយមួយ។
  2. មើលផ្ទៀងផ្ទាត់កាប cable ទាំងអស់ឡើងវិញត្រូវបានភ្ជាប់ហើយឬនៅ ដែល speaker មានថាមពល power ហើយត្រូវ បាន បិទ បើកកុងតាក់ ឬនៅ ត្រួតពិនិត្យមើល volume control បានបង្កើតរួចហើយ ឬអត់ ឬមួយលោកអ្នក បានបិទ សំលេង muted audio ក្នុង Windows។
  3. ប្រសិនបើបញ្ហាកើតឡើងជាមួយកម្មវិធីណាមួយ យើងអាចចូលមើល ក្នុងវិបសាយ web site របស់ក្រុម ហ៊ុន Microsoft ក្រុមហ៊ុន software និងក្រុមហ៊ុន អ្នក បង្កើត audio adapter។ ប្រសិនបើគ្មាន កើតឡើង យើងបន្តជាមួយជំហានបន្ទាប់ទៀត។
  4. ផ្ទៀងផ្ទាត់មើលលើ audio adapter ត្រូវបាន ជ្រើស រើសដូចជា ឧបករណ៍ default playback។ ប្រសិន បើលោក អ្នកមាន audio adapter ច្រើនបានដំឡើង យើងមើលលើឧបករណ៍ default playback គឺជា audio adapter ដើម្បីចូល speaker ត្រូវបានភ្ជាប់។
  5. ប្រសិនបើ audio adapter របស់លោក អ្នករួមការ ធ្វើ តែស រត់ដំណើរ ការលើសមាសភាពទាំងអស់នៃ audio adapter កំពុងប្រត្តិបត្តិការណ៍
  6. ប្រសិនបើលោកអ្នកបានបង្កើត speaker ឬកាប audio cable ដែល បញ្ចេញទៅ speaker។ ប្រសិនបើ លោក អ្នក បង្កើត headphone ភ្ជាប់ ដោយផ្ទាល់ទៅ Line-out នៅលើ audio adapter។

ប្រសិនបើបញ្ហាកំពុងកើតមានឡើងលើប្រព័ន្ធ system ថ្មីឬបណ្តាលមក ពីបន្ថែមឬដោះដូរ audio adapter លោកអ្នកធ្វើដូចខាងក្រោមនេះ:

  1. ផ្ទៀងផ្ទាត់មើលថាតើត speaker ត្រូវបានភ្ជាប់ ចូល ក្នុង រន្ធត្រឹមត្រូវហើយ ឬនៅ។ ភ្ជាប់ speaker ចូលខុសរន្ធ jack បណ្តាលអោយ sound មាន បញ្ហា។
  2. ឆែកមើលបញ្ហានៃវិបសាយ Microsoft និងវិបសាយ ក្រុមហ៊ុនដែលបាន ផលិត motherboard និង audio adapter។ មានប្រភេទ audio adapter មួយចំនួន មាន បញ្ហាជាមួយ motherboard ដូចជា chipset មិនអាច ដំឡើងលើ motherboard ហើយនិងមាន ប្រភេទ audio adapter ដែលមានបញ្ហា កាលណា ប្រើជាមួយ AGP video card គឺវា​ប្រឆាំងគ្នា។
  3. ដោះចេញ driver រួចហើយ restart ប្រព័ន្ធ system ឡើងវិញរួច ហើយដំឡើង driver ឡើងវិញ។

 

  1. ដោះចេញ driver រួចហើយបិទ shut down ប្រព័ន្ធ system កុំព្យូទ័រ ពិនិត្យមើលលើ audio adapter ទៅក្នុង PCI slot។ កាលណាប្រព័ន្ធ system restart ឡើងវិញ ដំឡើង driver ឡើងវិញ។

មេរៀនទី១២: ឧបករណ៍បញ្ចូល Input

មេរៀនទី ១២: ឧបករណ៍បញ្ចូល Input

បង្រៀនដោយលោកគ្រូ: ទាវ ឈុនណន
ព្រឹទ្ធបរុស មហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកវិទ្យា
នៃ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា
Tel: 077778647-070778647-0977778647
Yahoo, Skype, google: chhunnan

ឧបករណ៍បញ្ចូល Input មានដូចជា keyboard និង Mouse ដែល ឧបករណ៍ទាំងពីរនេះ មានសារ: សំខាន់បំផុត keyboard មាន តួនាទី សំរាប់ បញ្ចូលកូដអក្សរ Character ហើយ mouse មាន តួនាទីសំរាប់ ចង្អុល បង្ហាញលើ Cursor ប្រសិនបើលោកអ្នកមិន ចង់ ប្រើប្រាស់តាម keyboard សព្វថ្ងៃនេះគេ បានផលិត mouse ដែល មាន port USB ជាប្រភេទ mouse ទំនើបដែលប្រើ កាំរស្មី laser ប្រើ មិនងាយខូចដូច mouse ប្រភេទ ពីមុន។

1. ណែនាំពី Keyboard

Keyboard មានច្រើនស្ទាយ យើងណែនាំតែពីស្ទាយបង្ហាញដូចក្នុងរូប ខាងក្រោម។ តាមធម្មតាប្រភេទ keyboard ដែលគេនិយមប្រើ មាន ដូច ជាប្រភេទ Mitsumi ប្រភេទ Acer និងប្រភេទច្រើនទៀតវាមាន រាង ចតុកោណកែងវែង។ រួមមានស្តង់ដា (19″x8″) ទំហំពាក់កណ្តាល mid-size (18″x7″) និង space-saver (17″ x6.5″)។
Computer repairរូបភាព  12.1.  ប្រភេទ Microsoft MultiMedia Keyboard
Computer repair
រូបភាព  12.2. ប្រភេទ Microsoft Natural MultiMedia Keyboard

1.1.ការដំឡើង keyboard

​​​          កម្មវីធី Windows អនុញ្ញាតអោយលោកអ្នកបញ្ជា keyboard ដូចជា ដំឡើងល្បឿន គន្លឹះមើលផែនទី និងមាន ផ្សេងទៀត។ ដើម្បី ដំឡើង keyboard របស់អ្នក បើកក្នុង Control Panel រួចហើយចុចពីរ ដងលើ Keyboard applet ដើម្បីបង្ហាញ Keyboard Properties។ ដើម្បីដំឡើងកម្មវិធី keyboard និង driver អាច ដំឡើង ការរៀបចំការ ប្រើប្រាស់ជាច្រើន ឬបន្ថែមទំព័រ options ទៅ ប្រអប់ស្តង់ដា standard Keyboard Properties។ ឧទាហរណ៍ រូបភាព 12.3 បង្ហាញការបន្ថែម ទំព័រនៃប្រអប់ Keyboard Properties ដែលទទួល លទ្ធផល ពីការ ដំឡើង Microsoft driver។ ប្រសិនបើលោកអ្នកដំឡើងកម្មវិធីអោយ keyboard បង្កើតទីតាំងនិង options ដែល driver ផ្តល់អោយ។ ការ ដំឡើង ដោយប្រើ default driver សំរាប់កម្មវិធីមួយចំនួន keyboard នឹងមិនអាចប្រើ options disabled ឬបង្កើតតម្លៃណាមួយ។
Computer repairរូបភាព  12.3.  ប្រអប់ Windows 8 Keyboard Properties បានផ្តល់អោយ ពេលដំឡើង Microsoft IntelliType Pro driver

1.2  ដោះស្រាយបញ្ហានិងការជួសជុល keyboard

 Keyboard គឺមានតម្លៃថោកក្នុងចំណោមឧបករណ៍ទាំងអស់របស់ កុំព្យូទ័រ ក្នុង keyboard គ្មានសៀគ្វីអ្វីសំខាន់ទេ គឺមានតែសៀគ្វី បន្ទះ តូចមួយ សំរាប់ភ្ជាប់ពីតួអក្សរនៅលើ board ភ្ជាប់ទៅ port ចេញក្រៅ។ លោកអ្នកប្រើ ប្រាស់អស់រយ:ពេលជាច្រើនឆ្នាំទើប keyboard អាចខូច ដែលបណ្តាលមកពី ដីចូលកកស្ទះច្រើន ឬបណ្តាលមកពី ទឹក ចូល លោក អ្នកអាចជួសជុលបាន ដោយដោះចេញអោយអស់មក ខាងក្រៅ រួចហើយលាងវាចេញដីអស់ ហាល អោយស្ងួតទើបដំឡើងវិញ ប្រសិន បើជួបបញ្ហាលោកអ្នកអាចធ្វើតាមជំហានដូច ខាងក្រោមនេះ:

  1. Reboot ប្រព័ន្ធ system កុំព្យូទ័រឡើងវិញ(ជំហាននេះ អាចដោះស្រាយ បញ្ហាបាន)។
  2. ឆែកមើល និងបង្កើតកាបរបស់វាអោយ បានច្បាស់ លាស់ បានភ្ជាប់ ហើយឬនៅ។
  3. ប្រសិនបើវាគឺជា USB keyboard ព្យាយាមដក ចេញ រួច ហើយដាក់ បញ្ចូលទៅក្នុង USB port វិញធ្វើឡើង វិញ ពីរបីដង។
  4. ព្យាយាមមើលបញ្ហា keyboard នៅលើប្រព័ន្ធ system ផ្សេងទៀតឬ ប្រសិនបញ្ហាមកពី keyboard ដោះ ចេញ keyboard យកមកជួសជុល

លើសៀគ្វីតូចរបស់ ប្រសិនបើអាចដោះដូចបានត្រូវតែដូរថ្មី។

  1. ប្រសិនបើបញ្ហាគឺបណ្តាមកពី PS/2 keyboard connector លើប្រព័ន្ធ system យើងដោះដូរ keyboard ចាស់ប្រើជាមួយម៉ូដែល USB វិញ។

2. កណ្តុរ mouse របស់កុំព្យូទ័រ

កណ្តុរ Mouse កុំព្យូទ័រមានតួនាទីសំរាប់ធ្វើចលនាលើ cursor (ឬចំនុច pointer) នៅជុំវិញអេក្រង់ screen ហើយសំរាប់ចុចជ្រើសរើសលើ item ជា ច្រើននិងមានមុខងារជាច្រើនផ្សេងទៀត។ គេបានសង់ បង្កើត ឧបករណ៍ point មានជាប់ជាមួយកុំព្យូទ័រ notebook តែម្តង ប៉ុន្តែគ្រប់ ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ desktop ទាំងអស់ត្រូវ តែប្រើកណ្តុរ ប្រភេទ Trackball ត្រូវបានបង្កើតឡើងដែលមានពីរ ស្ទាយ។ ជាប្រភេទរបស់ Microsoft Trackball Explorer បង្ហាញក្នុងរូបភាព 12.5 បង្ហាញស្ទាយទីមួយ ដែលប្រើម្រាមដៃវែងសំរាប់ប្រត្តិបត្តិ trackball និងមេដៃសំរាប់ ប្រត្តិបត្តិ កង់របស់កណ្តុរនិងប៊ូតុង។ ប្រភេទ Microsoft Trackball Optical ដូចបង្ហាញ ក្នុងរូបភាព 12.6 ចង្អុលបង្ហាញស្ទាយទីពីរនៃ trackball ដែលប្រើម្រាមដៃប្រត្តិបត្តិលើកង់កណ្តុរ mouse និងប៊ូតុង ហើយនិង  មេដៃ trackball។

Computer repairរូបភាព  12.5. ប្រភេទ Microsoft Trackball Explorer mouse
Computer repair
រូបភាព  12.7. ប្រអប់ Windows Mouse Properties ដែលដំឡើងដោយ Microsoft IntelliPoint mouse driver

3. ការដំឡើងកណ្តុរ mouse ឬ trackball

កម្មវិធី Windows អនុញ្ញាតអោយលោកអ្នកបញ្ជាពីរបៀបប្រព្រឹត្តិលើ mouse របស់លោកអ្នក ដែលរួម មានការបង្កើត scrol setting បង្កើត ល្បឿន point speed ការបង្កើនល្បឿន ពីប្រភេទ ប៊ូតុង map និងមានជា ច្រើនទៀត។ ដើម្បីដំឡើង mouse របស់លោកអ្នកបើកលើ Control Panel រួចហើយចុចពីរ លើ Mouse applet ដើម្បីបង្ហាញប្រអប់ Mouse Properties។ ការដំឡើង កណ្តុរ mouse ថ្មីឬដំឡើង driver អាចដំឡើង ការគ្រប់គ្រងប្រើប្រាស់ឬអាច បន្ថែមទំព័រ options ទៅប្រអប់ស្តង់ដា standard Mouse Properties ដូច បង្ហាញក្នុងរូបភាព 12.7។

 

 

 

មេរៀនទី១៣: Network មិនប្រើខ្សែ

មេរៀនទី ១៣: ប្រព័ន្ធ  network មិនប្រើខ្សែ

បង្រៀនដោយលោកគ្រូ: ទាវ ឈុនណន
ព្រឹទ្ធបរុស មហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកវិទ្យា
នៃ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា
Tel: 077778647-070778647-0977778647
Yahoo, Skype, google: chhunnan

ប្រព័ន្ធ network ប្រើគឺមានភាពសាំមញ្ញាំបំផុតប្រសិនបើទំហំប្រព័ន្ធ network មានទំហំធំធ្វើអោយ ការដំឡើងបណ្តាញខ្សែ ចំណាយ អស់ ច្រើននិង ស្មុកស្មាញបំផុត កាលពីឆ្នាំ 1985 គឺបានរកឃើញប្រព័ន្ធ ARCNet លើ RG-62 កាបលួសដែលអាចទំនាក់ ទំនងគ្នាបានប្រវែង មួយ mile ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃនេះគេមិន ប្រើខ្សែកាប លួស ដូចពីមុនទៀត ទេ គឺគេប្រើខ្សែទូរស័ព្ទពីរសរសៃ ឬប្រើដោយខ្សែ កាបអុបទិចដែលអាច ភ្ជាប់ ពី កន្លែង ផ្គត់ផ្គង់ទៅ modem ឬ​ router ប្រើប្រាស់។  ឥឡូវនេះជា សម័យទំនើបគេបាន ដំឡើងប្រព័ន្ធ network ដែលមិនប្រើខ្សែ អាចធ្វើសកម្មភាពបានគ្រប់ទីកន្លែង។

1. ស្តង់ដាប្រព័ន្ធ network មិនប្រើខ្សែ

ប្រព័ន្ធ network មិនប្រើខ្សែមានសមាសភាព ជាច្រើនប្រើ មួយ ឬច្រើន ស្តង់ដាខាងក្រោម:

ស្តង់ដា 802.11b

ស្តង់ដា 802.11b ដែលប្រើតាំងពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ 1999 និង បណ្តា ឧបករណ៍ដែលផ្គត់ផ្គង់ 802.11b អាចបញ្ជួនទិន្នន័យ data rate បាន 11 Mb/s  ធៀបនឹង 10BaseT Ethernet ដែលប្រើ បញ្ជូន ទិន្នន័យ បានតែ 5 Mb/s។ ប្រភេទ 802.11b ប្រើប្រាស់ប្រេកង់ unlicensed 2.4 GHz។

ស្តង់ដា 802.11a

ស្តង់ដា 802.11a standard ដែលជាស្តង់ដាចុង ក្រោយបំផុត មាន ទាំង 802.11b តែ 802.11a មាន ល្បឿន យឺតជាងស្តង់ដា 802.11b។ វាបង្កើតពីចេញ ពីស្តង់ដា 802.11a ។

ស្តង់ដា 802.11g

ស្តង់ដាមិនប្រើខ្សែ 802.11g ដែលមានលក្ខណ:ប្រសើរជាង 802.11a និង 802.11b។ ស្តង់ដា 802.11b ដូចនិង 802.11g ធ្វើការក្នុងប្រេកង់ 2.4 GHz។ ពីព្រោះវាមានប្រេកង់សមាសភាព 802.11b អាចទំនាក់ទំនង ជា មួយសមាសភាព 802.11g ផ្គត់ផ្គង់ ល្បឿនអតិបរិមាបាន 54 Mb/s។ រូបភាពខាងក្រោមនេះជា ប្រភេទ Channel ដំណើរការជាមួយប្រព័ន្ធ network មិនប្រើខ្សែ។
Computer repair

រូបភាព  13.1. 802.11g channel

1.1 សមាសភាពប្រព័ន្ធ network មិនប្រើខ្សែ

ប្រព័ន្ធ network មិនប្រើខ្សែប្រើជាមួយ access point (AP) ដែល គេ និយមហៅថា wireless access point (WAP) ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ ធ្វើជា gateway ភ្ជាប់ទៅប្រព័ន្ធ network ដែលប្រើខ្សែនិងប្រព័ន្ធ តំបន់ មិនប្រើខ្សែ (ហៅថា WLAN) ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ភ្ជាប់រវាងប្រព័ន្ធ client PC មិនប្រើខ្សែនិង AP។ តាមធម្មតា គេប្រើ cable/DSL modem ដែលមាន USB ដោតបញ្ចូល តែវា ពិបាកក្នុងការភ្ជាប់ទៅ WAP/router។ លោក អ្នកអាចត្រូវការទិញ modem ដែលផ្គត់ផ្គង់មានរន្ធ Ethernet។ មាន ប្រភេទ ផ្គត់ផ្គង់កាប cable/DSL ជ្រើស រើសប្រើជាមួយ modem។ ប្រសិន បើអ្នកផ្គត់ផ្គង់ របស់លោកអ្នក ទាមទារអោយ ប្រើ រន្ធ Ethernet ភ្ជាប់ជាមួយ modem យើងមិនអាចប្រើខ្សែផ្សេងទៀតបាន។

1.2  Access point

          ប្រភេទ AP ភ្ជាប់ជាមួយប្រព័ន្ធ network ប្រើខ្សែ wired network( ឬ តភ្ជាប់ពីកាបទៅ cable/DSL modem) ហើយអាចផ្ គត់ផ្គង់ប្រព័ន្ធមិនប្រើខ្សែទៅ ក្នុង wireless adapter។ ប្រភេទ AP អនុញ្ញាតអោយប្រើ 32 ឬ 64 wireless adapter ត្រូវបានភ្ជាប់ទៅវា។ គ្រប់ wireless adapter ទាំងអស់ដែលភ្ជាប់ទៅ AP បានចែក ចាយ ប្រព័ន្ធ wireless bandwidth ដែលបានផ្គត់ផ្គង់ដោយ AP។ ឧទាហរណ៍ AP ផ្គត់ផ្គង់បានល្បឿន 54 Mb/s នៃ wireless bandwidth គ្រប់ ទាំងអស់បានភ្ជាប់ទៅ wireless adapters ចែកចាយ 54 Mb/s ឆ្លងកាត់ adapter នីមួយៗអាចមានតម្លៃអតិបរិមានៃ 54 Mb/s ឬច្រើនជាង។ រូបភាព 13.2 បង្ហាញ AP ប្រភេទម៉ូដែល D-Link DWL-2100AP ប្រើអង់តែនមានទិស ដៅតែមួយគត់ ធ្វើអំពីជ័រ។
Computer repairរូបភាព  13.2. ប្រភេទម៉ូដែល D-Link DWL-2100AP

1.3  Wireless adapter

            គ្រប់ Client ទាំងអស់ភ្ជាប់ទៅប្រព័ន្ធ network មិនប្រើខ្សែប្រើ ជាមួយ wireless adapter ដែលមាន មុខងារដូចជាស្តង់ដា Ethernet adapter ប្រើជាមួយប្រព័ន្ធ network ដែរ។ Wireless adapter មាន interface ផ្សេងៗគ្នា ដែលរួមមាន PCI (សំរាប់ប្រព័ន្ធ desktop) និង កាត CardBus (សំរាប់កុំព្យូទ័រ notebook) ហើយនិង PCMCIA (សំរាប់ ប្រើជាមួយ កុំព្យូទ័រ laptop) ហើយមានប្រើ USB (សំរាប់ប្រព័ន្ធ system ផ្សេងទៀត)។ ប្រភេទ PCI និង USB wireless adapter តាមធម្មតា គេតែងតែប្រើ ជាមួយ អង់តែន ដែល មានទិសដៅ តែ មួយធ្វើអំពីជ័រ។
Computer repairរូបភាព  13.3.  ប្រភេទ PCI wireless adapter
Computer repair
រូបភាព  13.4. ប្រភេទ CardBus wireless card

2. អង់តែនរបស់ AP

            សមាសភាពឧបករណ៍ប្រព័ន្ធ wireless ជាច្រើនដែលអនុវត្តប្រើ ស្តង់ដាអង់តែន antenna ដែលធ្វើពី ជ័រ ហើយមានទិសដៅតែ មួយ គត់។ ឧទាហរណ៍ ជាមួយអង់តែន antenna នេះអាចបញ្ឈរបានមុំ 90° ហើយ អាច ផ្តេកបានរាបស្មើ) ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 13.5 គេអាច បង្វិល បានផ្តេកបញ្ឈរក្នុង គ្រប់ទិសដៅទាំងអស់។ គេ ច្រើន ដំឡើង AP សំរាប់បំរើអោយប្រព័ន្ធ LAN ក្នុងផ្ទះ ឬការិយាល័យ ឬតាម សាកលវិទ្យាល័យ ឬអាចដំឡើងក្នុង ហាងកាហេ្វ Internet។
Computer repairរូបភាព  13.5. លើបញ្ឈរអង់តែន ក្នុងមុំ 90°
Computer repair
រូបភាព  13.6. អង់តែនបង្វិលបញ្ឆិតមុំ 45°

អង់តែនរបស់ AP ផ្គត់ផ្គង់អាចទាញអោយត្រង់លើផ្ទៃរាបស្មើបាន ដូចបង្ហាញក្នុង រូបភាព 13.7 ។
Computer repairរូបភាព  13.7. ទាញអង់តែនលើផ្ទៃរាបស្មើ

 

 

 

មេរៀនទី១៤: ដំឡើងធុង Case

មេរៀនទី ១៤:​ ដំឡើងធុង Case

បង្រៀនដោយលោកគ្រូ: ទាវ ឈុនណន
ព្រឹទ្ធបរុស មហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកវិទ្យា
នៃ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា
Tel: 077778647-070778647-0977778647
Yahoo, Skype, google: chhunnan

     ធុង Case មានសារ:សំខាន់និងមានមុខងារសំរាប់ផ្ទុកសមាសធាតុ គ្រឿងកុំព្យូទ័រទាំងអស់នៅក្នុងវា ដែលប្រៀបបានទៅនឹងសំបក ខ្លួន មនុស្សជាមួយ គ្រឿងខាងក្នុង។ គេមិនអាចដំឡើងសមាសធាតុរបស់ កុំព្យូទ័រ ដោយ មិនប្រើ case បានឡើយ ហើយ Case ចែកចេញជាពីរ ប្រភេទគឺ ប្រភេទ AT និង ATX ដែល ជាប្រភេទ ទំនើប កំពុងប្រើប្រាស់ សព្វថ្ងៃនេះ។

1. លក្ខណ:ពិសេស Case

មានលក្ខណ:ពិសេស Case ពីរយ៉ាង cases:ប្រភេទ Form factor ប្រភេទ Form factor គឺជាប្រភេទ Case ដែលមានសារ:សំខាន់ពី ព្រោះអាច ប្រើជាមួយ motherboard និងផ្គត់ផ្គង់ power supply ដែល មាន នៅលើ case។ ប្រភេទ case បីយ៉ាងដែលប្រើសព្វថ្ងៃនេះគឺ ATX និង microATX និង Extended ATX form factor ប្រភេទ ATX (ជួនកាលគេហៅ ថា Full ATX) ជាប្រភេទ case ដែលអនុញ្ញាតអោយ ប្រើទំហំធំ ATX ឬទំហំ តូច microATX motherboards និងទំហំពេញ ATX ឬ SFX power supply។
Computer repairរូបភាព  14.1. ប្រភេទ Antec Aria SFF case

ប្រភេទ TAC (Thermally-Advantaged Chassis) case អាចជួយកាត់ បន្ថយកំដៅដែលបណ្តាលមកពី processor ដំណើរការយូរធ្វើអោយ ក្តៅ CPU ហើយអាចបញ្ជួនចេញទៅក្រៅ case។ ប្រភេទ TAC case នេះ គំរបមានកង្ហារ ជួយបក់ខ្សល់ក្តៅចេញពី processor និង ដែក ត្រជាក់ CPU។ លោកអ្នកគួរតែ ជ្រើសរើសប្រើ ប្រភេទបែបនេះ ដើម្បី ដំណើរការងារបានយូរ។ ប្រើ processor ដែលមានស្តង់ដា ATX សំរាប់ប្រើជាមួយ motherboard។
Computer repairរូបភាព  14.2. ប្រភេទ Antec SLK2650BQE case

រូបភាព 14.3 បង្ហាញជញ្ជាំ TAC ដែលមានកង្ហារបឺតខ្យល់ក្តៅ ចេញ ពីក្នុង Antec SLK2650BQE case។ ការប្រើ ប្រាស់ ប្រភេទ case អាចជួយកាត់បន្ថយកំដៅ នៅខាងក្នុងបានច្រើន ប៉ុន្តែវាធ្វើអោយ សំលេងលឺខ្លាំងដែល បណ្តាល មកពី កង្ហារ វិល បើសិនជាលោកអ្នក មិនចង់អោយកង្ហារវិលអាចដកចេញក្បាល connector ដែល ភ្ជាប់ជាមួយ​ថាមពលអគ្គីសនី។
Computer repairរូបភាព  14.3. ការបង្ហាញពីឧបករណ៍កង្ហារសំរាប់បូមខ្សល់ចេញពីក្នុង Case

ទិដ្ឋភាពមើលពីខាងក្នុង Case ដែលមានទាន់មានដំឡើងសមាស ធាតុ ណាមួយ នៅឡើយ។ ពេលដែលលោកអ្នក ជាវ ធុង case កុំព្យូទ័រគឺ មានតែខ្សែ Connector ប៉ុន្មាននេះ មានប្រភេទ case មានជាប់ជាមួយ power supply។
Computer repairរូបភាព  14.4. មើលទិដ្ឋភាពខាងក្នុងរបស់ Antec Sonata case

ក្នុងរូបភាព 14.5 គឺមិនមែនជាប្រភេទ TAC-compliant គឺជាប្រភេទ P180 រៀបចំដាក់បញ្ចូល power supply នៅផ្នែកខាងក្រោម ខុសពី case ដែលមានបានជួបប្រទះប្រើប្រាស់តែងតែមាននៅខាងលើ។ គេរចនា power supply ត្រូវបានទុកនៅជិតកង្ហារត្រជាក់ ដើម្បីរក្សា កំដៅមិនអោយកើន ឡើងដែលបណ្តាលមកពី power supply។
Computer repairរូបភាព  14.5. មើលទិដ្ឋភាពខាងក្នុងរបស់ Antec P180 tower case
Computer repair
រូបភាព  14.6. ប្រភេទ Antec Super LANBOY LAN party case

ប្រភេទ PC case ខាងលើត្រូវបានបង្កើតឡើងពីដែកថែបដែលមាន កំរាស់ ស្តើង បំផុត ហើយមានក្រូមមេ ភ្លឺថ្លា ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ គេពេញនិយម ប្រើប្រភេទនេះ។

2. ការដំឡើង Case

មុនពេលដែលលោកអ្នកដំឡើង Case ត្រូវតែដោះចេញជញ្ជាំង ខាង ឆ្វេង ដៃដើម្បីដំឡើង motherboard ពីព្រោះនៅខាងស្តាំវា មានបន្ទះ ដែកបិទជិតមិន អាចដំឡើង motherboard នៅលើវាបានឡើយ។
Computer repair

រូបភាព  14.7: ប្រភេទ ATX case

បន្ទះ I/O

បន្ទះ I/O shield គឺជាបន្ទះលោហ:ស្តើងដែលមានរន្ធជាច្រើនសំរាប់ កាច់ចេញក្រៅ ហើយដំឡើង motherboard ដែលមាន port ជាច្រើន ដាក់ លានចេញមកខាងក្រៅ បង្ហាញដូចក្នុងរូបភាព 14.8 វាត្រូវ បានប្រើ សំរាប់បញ្ចេញ  port មកខាងក្រៅពី radio frequency interference (RFI) ហើយផ្គយ់ផ្គង់ ក្នុង case និងភ្ជាប់ទៅ ឧបករណ៍ ផ្សេងៗទៀត។
Computer repairរូបភាព  14.9: ទំលុះបន្ទះ I/O shield

ក្រោយពេលលោកអ្នកដំឡើងសមាសភាពក្នុង case រួចហើយលោក អ្នកបិទ គំរប់ទីមួយដែល នៅខាងឆ្វេង ដៃជាមុនសិន បង្ហាញដូច ក្នុងរូបភាព 14.10។
Computer repairរូបភាព  14.10: បិទគំរប់ case

ជំហានបន្ទាប់មកទៀតបិទគំរប់ទីពីរខាងស្តាំដៃ រួចហើយមូលវីស ភ្ជាប់លើបន្ទះទ្វា ទាំងពីនេះដើម្បីអោយ មាន សុវត្ថិភាព។
Computer repair

រូបភាព  14.11: បិទគំរប់ទាំងពីររបស់ case


មេរៀនទី១៥: អនុភាព Power Supply

មេរៀនទី ១៥: អនុភាព Power Supply

បង្រៀនដោយលោកគ្រូ: ទាវ ឈុនណន
ព្រឹទ្ធបរុស មហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកវិទ្យា
នៃ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា
Tel: 077778647-070778647-0977778647
Yahoo, Skype, google: chhunnan

ថាមពល power supply មានតួនាទីសំខាន់សំរាប់ផ្គត់ផ្គង់ចែកចាយ ប្រភពថាមពលទៅ អោយ សរីរាង្គ របស់កុំព្យូទ័រ មានដូចជា Hard disk, CD-ROM DVD-ROM, Floppy drive និង motherboard ហើយ នៅលើ motherboard មានសមាសភាពដូចជា RAM, CPU និងកង្ហារ ទាំងអស់នេះសុទ្ធតែបានមកពីការ ចិញ្ចឹមបីបាច់ពី ថាមពលរបស់ power supply ទាំងនេះ វាអាចផ្គត់ផ្គង់បាន​ តុងស្យុងពី 1,5V, 3V និង 12V តុងស្យុងធំបំផុត។ Power Supply មានពីរ ប្រភេទគឺ AT និង ប្រភេទ ទំនើបប្រសព្វថ្ងៃនេះគឺប្រភេទ ATX អាច បិទផ្តាច់ចរន្ត ដោយ ស្វ័យប្រវត្តិបានពីលើ motherboard ដែលជាប្រភេទ ATX ដូចគ្នា។

1. លក្ខណ:ពិសេសរបស់ Power supply

មានលក្ខណ:ពិសេសជាច្រើននៃថាមពល power supply គឺ form factor ដែលកំណត់ខ្នាត ទំហំ រូបវិទ្យា ប្រភេទ connector និង pinout។ គ្រប់ ថាមពល power supply ទំនើបទាំងអស់ មាន form factor ដែលបែង ចែក ATX form factor។ ថាមពល power supply មានតួនាទី សំរាប់ផ្គត់ផ្គត់លើ សមាសភាព ទាំងអស់ របស់កុំព្យូទ័រ បើសិនជា ឆេះនោះ ប្រព័ន្ធ system ទាំងមូល មិនអា​ចដំណើរការ កុំព្យទ័របានឡើយ។ មានបីប្រភេទថាមពល power supply form factor រួមមានដូចជា:

ប្រភេទ ATX12V

គឺជាប្រភេទដែលមានអនុភាពតម្លៃធំបំផុត ដែលផ្គត់ផ្គង់ទៅ អោយ ប្រព័ន្ធ System ទាំងអស់។ គេបង្កើត ឡើង សំរាប់ប្រព័ន្ធ desktop system ប្រើ ថាមពល ATX12V power supply ជាមួយ mini case ក៏បាន ហើយ និង tower system ក៏បានដែរ។ បង្ហាញក្នុងរូបភាព 15.1 ជា Antec TruePower 2.0 power supply ដែលជា ប្រភេទ ATX12V។
Computer repairរូបភាព 15.1. ប្រភេទ Antec TruePower 2.0 ATX12V power supply

ប្រភេទ SFX12V

គឺជាប្រភេទថាមពល power supply ប្រើ SFX12V ប្រើប្រហាក់ ប្រហែល ដូចជាប្រភេទ ATX12V power supply ហើយត្រូវបាន ប្រើចម្បងក្នុង form factor microATX និងប្រព័ន្ធ FlexATX system។ ថាមពល SFX12V power supply មានកាប៉ាស៊ីតេទាបជាងថាមពល ATX12V power មាន អនុភាពចាប់ពី 130W ទៅ 270W សំរាប់ SFX12V អាចឡើងដល់ 600W ឬ ច្រើនជាងសំរាប់ ATX12V។ ប្រព័ន្ធ System ដែលបានបង្កើតជាមួយថាមពល SFX12V។

ប្រភេទ TFX12V

ថាមពល TFX12V power supply មានដូចជា(ATX12V និង SFX12V) វាប្រើជាមួយ form factor (SFF) system តូចបំផុត ជាមួយ ប្រព័ន្ធសរុប។  គេប្រើថាមពល power supply ប្រភេទនេះ ជាមួយ ម៉ាស៊ីន Server ដូចជាមួយ នឹង CFX12V power supply (ដែលប្រើ ក្នុងប្រព័ន្ធ microBTX) ឬ ថាមពល LFX12V power supply (ដែល ប្រើក្នុងប្រព័ន្ធ picoBTX system)។ លោកអ្នក  អាចពិគ្រោះ downloaded ពីក្នុង វិបសាយ http://www.formfactors.org

1.1. Power supply connector

អស់រយ:ពេល 25 ឆ្នាំដែលគេបានផលិតថាមពលកុំព្យូទ័រ PC power supply បានផ្គត់ផ្គង់ស្តង់ដា standard Molex (សំរាប់ hard drive) និង Berg (សំរាប់ floppy drive) ក្បាលភ្ជាប់ថាមពល power connector។ ដែលត្រូវ បានប្រើសំរាប់ថាមពល drive និងឧបករណ៍ ដែលនៅខាងក្រៅ peripheral។ លក្ខណ: ពិសេសរបស់ ATX បានផ្តល់ អោយ 20pin ATX សំរាប់ក្បាលភ្ជាប់ power connector ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 15.2 ក្បាល connector នេះត្រូវ បានប្រើសំរាប់ គ្រប់ថាមពល ATX power supply ទាំងអស់ដូចជា ATX12V។
Computer repairកាប 20pin ATX power connector ត្រូវបានរចនា កាលណា processor និង memory បានប្រើ +3.3V និង +5V ដូច្នេះចំនួនតុង ស្យុង +3.3V និង +5V បានផ្តល់អោយ connector នេះ។ connector អាចនាំ ចរន្ត បាន 6 អំពែរ មានន័យថាបីខ្សែបន្ទាត់ +3.3V អាចនាំបាន អនុភាព 59.4W (3.3V x 6A x 3 line) មាន +5V line អាចនាំបាន អនុភាព 120W និង +12V line អាចទទួលបានអនុភាព 72W តម្លៃសរុបគឺ 250W។
Computer repairរូបភាព 15.3. ប្រភេទ 6pin ATX/ATX12V auxiliary power connector

ក្រុមហ៊ុន Intel បានផលិត auxiliary power connector from ដែលជា version ចុងក្រោយបង្អស់ នៃលក្ខណ: ATX12V ពីព្រោះវា អាចផ្គត់ផ្គង់ សំរាប់ Pentium 4 processor ដែលប្រើថាមពល ដែល មាន តុងស្យុង +12V និងផ្តល់អោយ +3.3V និង +5V ទៅអោយ processor និង RAM និងមាន សមាសភាព ផ្សេងទៀត។ មានថាមពល power supply ជាច្រើនដែលបាន បង្កើតផ្គត់ផ្គង់ auxiliary power connector សំរាប់ Pentium 4។ ក្រុមហ៊ុន

Intel បានអភិវឌ្ឈន៍ ATX រួមមាន 4pin 12V connector ដែលគេហៅ ថា +12V Power Connector (ឬហៅ ថា P4 connector អាចប្រើបាន ជាមួយ AMD processor គ៏បានដែរ)។ រូបភាពបង្ហាញ 15.4 មានពីរ +12V pin ដែលនីមួយៗ មានចរន្ត 8 អំពែរសំរាប់ចំនួនសរុបនៃ 192W នៃ +12V power។  ground
Computer repairរូបភាព 15.4. 4-pin +12V power connector

លក្ខណ:ពិសេសថាមពល power supply ក្នុងប្រព័ន្ធ system ចាស់ អាចមាន ការដំឡើង configuration បួនដូចខាងក្រោមនេះ:

  • 20pin ជាកាបថាមពល power connector ចម្បង
  • 20pin ជាកាបថាមពល power connector ចម្បងនិង មាន 6pin កាប ថាមពល auxiliary power connector។
  • 20pin power connector កាបថាមពល 6pinកាប ថាមពល auxiliary power connector និងមាន 4pin +12V កាបconnector
  • 20pin កាបថាមពល power connector និង 4-pin +12V កាប connector។ នៅលើ motherboard ទាមទារតម្រូវការ 6pin auxiliary កាប connector លោកអ្នកអាចប្រើថាមពល ATX12V power supply ដើម្បីជំនួស ការដំឡើង configuration ទាំងនេះ។ ក្រុមហ៊ុន Intel នឹងបានណែនាំប្រើ ប្រាស់ power connector ប៉ុន្តែប្រើបានតែជាមួយ 20pin ថាមពល ចម្បង power connector ជាមួយកាប power connector ចម្បងដែលនឹងមាន អនុភាពច្រើនគឺ +12V ទៅអោយ motherboard។ ប្រភេទ 24pin ATX12V 2.0 ថ្មីដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 15.5។

Computer repair24pin ថាមពលចម្បងកាប power connector បន្ថែមខ្សែលួសបួន សរសៃនៃ 20pin ថាមពលចម្បង កាប power connector ដែលមាន មួយជា ដី ground (COM) ហើយបន្ថែមខ្សែមួយទៀតគឺខ្សែសំរាប់ +3.3V, +5V និង +12V។ 24pin connector អាចប្រើបានចរន្ត 6 អំពែរ ដែលមានន័យថា បួនបន្ទាត់ +3.3V line អាច មានអនុភាព 79.2W (3.3V x 6A x 4 line) ប្រាំ បន្ទាត់ +5V line ទទួលបាន អនុភាព 150W និងពីរ +12V line អាចទទួលបាន 144W អនុភាពសរុបគឺ 373W។
Computer repairកាត PCI Express ក្រាហ្វិចថាមពល power connector ប្រើគឺ +12V power connector ដែល មានតម្លៃចរន្ត 8 អំពែរ។ ជាមួយបី +12V line គឺមានចរន្ត 8 អំពែរ ហើយកាត PCI Express ក្រាហ្វិចមាន ថាមពល power connector អាចផ្គត់ផ្គង់បានអនុភាព 288W (12 x 8 x 3) នៃ +12V ចរន្ត។ ពីព្រោះមាន ប្រភេទ PCI Express motherboard មួយ ចំនួនអាចផ្គត់ផ្គង់ dual PCI Express video card បានហើយ ថាមពល power supply ឥឡូវរួមមាន ពី PCI Express ក្រាហ្វិច នៃថាមពល power connector មាន ថាមពល សរុប គឺ +12V power ផ្គត់ផ្គង់ ក្រាហ្វិច កាត graphic card អនុភាព 576W។ Added ថាមពល ATX12V 2.0 power supply អាចបង្កើតកាប៉ាស៊ីតេសរុបគឺ 1,141W តាមធម្មតាថាមពលដែល ប្រើប្រាស់ក្នុង កុំព្យូទ័រសរុបទាំងអស់ មាន អនុភាព ប្រហែល 1000W ដែលបានចែកចាយទៅលើ គ្រប់ សមាសភាព ទាំងអស់។
Computer repairរូបភាព 15.7. ATX12V 2.0 Serial ATA power connector

   រូបភាព 15.8 បង្ហាញការដំឡើងភ្ជាប់ប្រភពថាមពល 20pin ប្រភេទ ចាស់ជាមួយ motherboard ដែល មាន 24pin គឺមិនអាចត្រូវជាមួយ គ្នាបាន។
Computer repairរូបភាព 15.8. ប្រភេទ 20pin ATX power connector ភ្ជាប់សាកលើ 24pin motherboard

តាមពិតថាមពលដែលផ្តល់ពី power supply មាន 20pin មិនអាចភ្ជាប់ បាន ជាមួយ motherboard ដែលមាន 24pin បានឡើយ ហើយ ច្រាស មកវិញ ថាមពលដែលបានផ្គត់ផ្គង់ពី power supply ATX ដែល មាន 24pin ក៏មិន អាច ភ្ជាប់ប្រើប្រាស់បាននៅលើ motherboard 20pin បានដែរ។
Computer repairរូបភាព 15.9. កាប់ 24pin ATX power connector ដែលភ្ជាប់សាកលើ 20pin motherboard

​     ប្រសិនបើ motherboard របស់លោកអ្នកទទួលអនុភាព ដែល មានតម្លៃស្មើ ថាមពល ដែលបានផ្គត់ផ្គង់ពី power supply នោះយើង អាចប្រើ Connector បន្ថែមអាចប្តូរពី pin20 ទៅ 24pin បាន។
Computer repairរូបភាព  15.10. កាប adapter ប្រើប្តូរពី 24pin ATX power connector ទៅ 20pin motherboard

1.2  ការដំឡើង power supply

មុនពេលលោកអ្នកដំឡើងថាមពល power supply ថ្មីគឺត្រូវពិនិត្យ មើលលើអនុភាពរបស់វាមានប៉ន្មានវ៉ាត និងពិនិត្យមើលតុងស្យុង ដែលបញ្ចូលពី ខាងក្រៅ input voltage មានប៉ុន្មានវ៉ុល មានប្រភេទ ខ្លះស៊ី តែ 100,110V ប្រសិន បើភ្ជាប់ជាមួយតុងស្យុង 220V គ្មានប្រើ Adapter បំលែងទេនោះ នឹងបណ្តាល អោយឆេះខូចប្រភេទដែលស៊ី តុងស្យុង តិចច្រើនតែជាផលិតផលពីប្រភេទជប៉ុន ដែល ច្រើន ប្រើ សំរាប់ថាមពល power supply ទូរទស្សន៍ CD, DVD និងម៉ាញ៉េ ជា ដើម។ សព្វថ្ងៃនេះគេបានផលិត ថាមពល power supply ដែលមាន សៀគ្វី នៅខាងក្នុងឈ្លាសវៃ កាលណាលោកអ្នកដោតបញ្ចូលចរន្ត input voltage អគ្គីសនីច្រលំ ឬចរន្តឡើងខ្ពស់ហួសកំរិតវា អាចផ្តាច់ ចរន្តអគ្គីសនីដោយស្វ័យ ប្រវត្តិ គ្មានគ្រោះថ្នាក់ដល់ ប្រព័ន្ធ System ទាំងមូល។ Power supply គឺបណ្តុំ សៀគ្វីដែលទទួលរងចរន្តអគ្គីសនី ដំបូងគេពីចរន្តឆ្លាស់ AC បានប្តូរទៅចរន្តជាប់ DC ហើយមានតួនាទី សំខាន់ក្នុងការ ផ្គត់ផ្គង់ចំណីទៅអោយ សមាសភាពរបស់ កុំព្យូទ័រ ទាំង អស់ បានរស់ធ្វើដំណើរការ។ កាលណាលោកអ្នកប្រើវាក្នុងរយ:ពេល យូរច្រើនម៉ោងបណ្តាលអោយមាន កំដៅ ឡើង គេច្រើនសង្កេតឃើញ ថា ថាមពល power supply ច្រើនតែខូច វាមិនអាចធុនទ្រាំកំដៅឡើង រហូតដល់ 80អង្សា។
Computer repairរូបភាព 15.11. ពិនិត្យមើលតុងស្យុងបញ្ចូល power supply

មុនពេលលោកអ្នកដំឡើងថាមពល power supply ត្រូវពិនិត្យមើល ការណែនាំដែលបិទលើ power supply ពីរបៀបភ្ជាប់និងបិទបើកគន្លឹះ កុងតាក់ ប្រភេទខ្លះអាចកាច់ប្តូរបាន 110V ផងនិង 220Vផង និងមាន បង្រៀន លក្ខណ: ពិសេសរបស់វាផ្េសងជាច្រើនទៀត។
Computer repairរូបភាព 15.12. មើលការណែនាំនៅលើ power supply

បន្ទាប់មក លោក អ្នកបញ្ចូល power supply ទៅក្នុងប្រអប់ក្នុង case បន្ទាប់មក ចាប់វីសបួននៅខាង ក្រោយ អោយ ជាប់ជាមួយ case។
Computer repairរូបភាព 15.13. មូលវីសបួនសុវត្ថិភាព power supply

គ្រប់ប្រព័ន្ធ Intel system និង AMD system ជាច្រើនទាមទារប្រើ ATX12V +12V power connector ហើយ motherboard ជាច្រើន ដែល ផ្គត់ផ្គង់ +12V power connector មានទីតាំងស្ថិតនៅជា processor socket ភ្ជាប់កាប connector ត្រូវរុញវាអោយជាប់ជាមួយ motherboard connector  រហូតដល់ ជាប់កន្លឹះ lock បិទជាប់ដូច បង្ហាញក្នុងរូបភាព 15.14។
Computer repairរូបភាព  15.14. ភ្ជាប់ Main ATX Power Connector
Computer repair
រូបភាព 15.15. ភ្ជាប់ ATX12V Power Connector

បន្ទាប់ពីលោកអ្នកភ្ជាប់កាបថាមពល motherboard power connector ជា មួយកាបថាមពល power connector នៅសល់ Connector ជា ច្រើន ទៀត ផ្គត់ផ្គង់អោយសមាសភាពផ្សេងទៀត:

  • បង្ហាញកាបថាមពល power connector ដូចជាMolex connector លើ motherboard ថាមពល សំរាប់ PCI Express graphics power connectorផ្គត់ផ្គង់អោយ ទៅ fan ឬ power connector លើ AGP video card របស់លោកអ្នកនិងមានច្រើនផ្សេងទៀត។
  • ផ្គត់ផ្គង់អោយគ្រប់ hard drive ទាំងអស់និង optical drive និង tape drives ហើយនិង floppy drive និងមានច្រើប្រភេទទៀត។

1.3  ថាមពលការពារខាងក្រៅ Power Protect

  ថាមពលខាងក្រៅដែលភ្ជាប់ពីចរន្តជាប់ AC យើងអាចប្រើដុយប្រី ដែលមានកុងតាក់ និងហ្វុយសីប អាច ផ្តាច់ចរន្តបាន នៅពេលមាន ចរន្តកើនឡើង ខ្ពស់ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព 15.16 ខាងក្រោមនេះ។
Computer repairរូបភាព 15.16. ដុយសំរាប់ដោតការពារនៅខាងក្រៅ

ប្រសិនបើលោកអ្នកចង់ទុបចរន្ត ឬទាញចរន្តអគ្គីសនីផ្ទុកសំរាប់ប្រើ ការពារ នៅ ពេលដែលដាច់ភ្លឺង លោកអ្នកអាច ជ្រើសរើស ប្រើ ឧបករណ៍ ដែលហៅថា UPS  នៅក្នុងឧបករណ៍ UPS មានអាគុយ ស្ងួតសំរាប់បញ្ចូល ផ្ទុកចរន្ត អគ្គីសនីប្រើប្រាស់ អាចប្រើបានរយ:ពេល វែងឬខ្លីអាស្រ័យតាម ទំហំគីឡូអំពែរ KVA របស់វា។ រូប ភាព 15.17 គឺជាប្រភេទ Falcon Electric 2 kVA SG-series UPS អាចការ ពារប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ desktop system។
Computer repairរូបភាព  15.17. ប្រភេទ Falcon Electric SG មានចរន្តផ្ទុក 2 kVA

 

មេរៀនទី១៦: ការដំឡើង Win7 & 8

មេរៀនទី ១៦: ការដំឡើង  Windows 7 និង 8

1.  ប្រើកម្មវិធី Partition Magic ដើម្បីចែក PartitionPartition Magic: ឧបករណ៍ប្រើក្នុង Partition MagicComputer repairចាប់ផ្តើមជ្រើសរើសយកDrive
Computer repairជ្រើសរើសយក “Copy a partition”
Computer repairបន្ទាប់មកចុចលើ next
Computer repairឥឡូវជ្រើសរើស drive ជាមួយនិងប្រភព partition
Computer repairឥឡូវអ្នកត្រូវការជ្រើសរើស hard drive ដែលអ្នកកពង់ copy ទៅ
Computer repairអ្នកនឹងត្រូវការដើម្បីជ្រើសរើសប្រសិនបើវាជា Primary ឬ Logical partition
Computer repairបន្ទាប់មកជ្រើសរើសទំហំនៃ partition
Computer repairអ្នកនិងត្រូវការជ្រើសរើសប្រសិនបើ Partition នឹងចាប់ផ្តើម ឬបញ្ចប់នៃ Unallocated spaceComputer repairបន្ទាប់មកជ្រើសរើសបន្តទៀតតាមអ្នកចង់បានComputer repairឥឡូវនេះចុចលើ Apply ដើម្បីប្តូរអ្វីដែលមានComputer repairចុងបញ្ចប់អ្នកកំពុង Copy ទៅឬមកភ្លាមៗដំណើរការលើ Operating System drive អ្នកនឹងមិនត្រូវការដើម្បី Reboot ឡើងវិញទេ ។

ធ្វើ Window 7 & 8 អាច​​ដំឡើង​​តាម USB Flash

ធ្វើដូច មេរៀនទី៧: Win7 & 8 Boot USB រៀន ដំឡើង PC

មើលការអនុវត្តបង្កើត USB Boot លើ Windows 7 

 មើលការអនុវត្តបង្កើត USB Boot លើ Windows 8

  របៀប ដំឡើង Windows 7 ពី USB
ធ្វើដូច មេរៀនទី៩: ដំឡើង Windows 7 រៀន ដំឡើង PC

  របៀប ដំឡើង Windows 7 ពី USB

ធ្វើដូច មេរៀនទី១០: ចាប់ផ្តើមដំឡើង Windows 8 រៀន ដំឡើង PC