មេរៀនទី១: ដំឡើងប្រត្តិបត្តិការ OS

 មេរៀនទី១: ដំឡើង Operating System

បង្រៀនដោយលោកគ្រូ: ទាវ ឈុនណន
ព្រឹទ្ធបរុស មហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្រ្ត និង បច្ចេកវិទ្យា
នៃ សាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា
Tel: 077778647-070778647-0977778647

អត្ថន័យនៃពាក្យគន្លឹះសំខាន់ៗក្នុងបណ្តាញ Network

  • Active Directory : គឺជា Service មួយនៅក្នុង Microsoft Windows Server 2003 ឬ 2008 ដែលវាមាន តួនាទីសំរាប់ផ្ទុកនូវព័ត៌មានអំពី Resource នៅលើ Network ទាំង មូល ហើយវាមានលក្ខណៈងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រង ទៅលើ Users, Printer, Computer, Group User, ហើយនិង OU (Organizational Unit) ។
  • Build-In User Account :គឺជាប្រភេទ User Account ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង ដោយស្វ័យប្រវត្តិខណៈពេល ដែលអ្នកតំឡើង Microsoft Windows Server 2003 ឬ OS ដទៃទៀត ។
  • Client : ជាម៉ាស៊ីនកូនដែលមានតួនាទីធ្វើការស្នើរសុំទៅកាន់ម៉ាស៊ីនមេ ហើយទទួល ការឆ្លើយតបពីម៉ាស៊ីនមេវិញ ។ វាក៏ដូចជាម៉ាស៊ីនកុំព្យូទ័រធម្មតាដែរ គ្រាន់តែវាស្ថិត ក្នុងការគ្រប់គ្រងនៃម៉ាស៊ីនមេ (Server) ។
  • Caching: គឺជាសេវាកម្មមួយដែលអាចជួយអោយការងារបានលឿនដោយសារវាផ្ទុកទុកនូវ Objects ដែលបាន  បើករួច ហើយនៅពេលបើកមកប្រើម្តងទៀត វាទាញយកពី Cached Memory ។
  • Direct Attack Storage : គឺជាប្រព័ន្ធ Disk ទាំងឡាយណាដែលភ្ជាប់ទៅនឹង ម៉ាស៊ីនមេ។ វារួមបញ្ចូលទាំង Hard Disk នៅក្នុងម៉ាស៊ីនមេ ឬក៏ការតភ្ជាប់ ទាំងឡាយណា ដែលប្រើ External ដែលជាការបន្ថែមធម្មតារបស់ SCSI Bus  ដោយគ្មាន  Additional Features ។
  • Domain : គឺជាការភ្ជាប់រវាង Domain Controller ជាមួយនឹងម៉ាស៊ីនកូន ដែលបង្កើត បានជា Domain ហើយការ ដាក់ឈ្មោះអោយ Domain ហៅថា Domain Name លើសពីនេះទៅទៀត Domain មានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុង Active Directory ដែលមានក្នុងបណ្តាញ Network របស់យើង ។
  • Disk Quota :ជាសេវាកម្មមួយដែលប្រើសំរាប់ធ្វើការកំនត់ទំហំជាក់លាក់មួយ ដែល អនុញ្ញាតអោយអ្នកប្រើប្រាស់ អាចរក្សាទុកទិន្នន័យនៅលើ Hard Disk បាន ។
  • Hard Disk Fault Tolerance :គឺមានន័យថាយើងមាន Hard Disk ច្រើន ហើយ Hard Disk ចែកការងារ ធ្វើដូចៗគ្នា ប្រសិនបើ Hard Diskណាមួយខូច ឬបាត់បង់ Data គឺយើងអាចហៅវាយកមកវិញបាន ។
  • Internet : គឺមកពីពាក្យ International Network គឺជា Global Network Computer ដែលទាក់ទងគ្នាដោយ ប្រើភាសាកុំព្យូទ័ររួមគ្នាក្នុងការភ្ជាប់ម៉ាស៊ីនកុំព្យូទ័រជាច្រើនចូលគ្នា ដែលស្ថិតនៅចំងាយ ឆ្ងាយពីគ្នា រវាងទីក្រុងទៅបណ្តាខេត្ត និងពីប្រទេស មួយទៅកាន់ ប្រទេសមួយទៀត ដែលបង្កើតបានជាបណ្តាញកុំព្យូទ័រដ៏ធំមួយ ។
  • IIS (Internet Information Service) :គឺជាសេវាកម្មមួយដែលមានតួនាទីជួយ លោកអ្នកក្នុងការគ្រប់គ្រង Website ដែលបានបង្ហោះដោយអាចអោយអ្នកបង្កើតជា FTP Server និង Web Server ។
  • ISA (Internet Security and Acceleration) : ជាប្រភេទ Software ដែលធ្វើ អោយប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ មានសុវត្ថិភាពពីការវាយប្រហារពីមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅតាមរយៈ Public Network (Internet) ។
  • ISP (Internet Service Provider) :គឺជាអ្នកផ្តល់សេវាកម្មអ៊ីនធឺនែតដល់ អ្នកប្រើប្រាស់ ហើយមុខងាររបស់ ISP គឺផ្តល់នូវសេវាសព្វបែបយ៉ាងនៅលើអ៊ីនធឺនែត ដែលខ្លួនបានគ្រប់គ្រងរាល់ Connection ទាំងអស់ និងថែរក្សាទុកនូវរាល់ ឯកសាររបស់ អ្នកប្រើប្រាស់ ។
  • LAN (Local Area Network) :គឺជាការតភ្ជាប់បណ្តាញគ្នារវាងកុំព្យូទ័រនៅក្នុងតំបន់ តូចល្មមមួយ ឧទាហរណ៍ដូចជា នៅក្នុងអាគារមួយ ឬសាកលវិទ្យាល័យមួយ ជាដើម ។
  • MAN (Metropolitan Area Network) :គឺជាបង្គុំរវាង LAN និង LAN ដែលមានទីតាំងនៅក្នុងរដ្ឋ ឬនៅក្នុងខេត្ត រួមគ្នា ដើមី្បធ្វើការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានអោយគ្នា ទៅវិញទៅមក ដែលលក្ខណៈរបស់វាដូច WAN ដែរតែមានសណ្ឋានតូចជាង WAN ។
  • NOS (Network Operating System) :មិនដូចគ្នានឹង Operating System ដូចជា DOS និង Windows ដែលត្រូវបានគេ Designed ឡើងសំរាប់ Single User ដើម្បីធ្វើការ គ្រប់គ្រងទៅលើកុំព្យូទ័រមួយ ។NOS ធ្វើការ Coordinate នូវ Activities នៃ Multiple Computers ឆ្លងកាត់តាមរយៈ Networkហើយម្យ៉ាងវិញទៀត NOS ដើរតួយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការថែរក្សានូវដំណើរការ Networking អោយកាន់តែល្អប្រសើរ ។
  • Network Topologies : គឺជាទំរង់រូបសណ្ឋានដោយធ្វើការតភ្ជាប់រវាឧបករណ៍ពីរ រឺច្រើននៅក្នុង LAN ជាមួយគ្នា ។ រូបសណ្ឋាននេះមាន ៧ យ៉ាងគឺ Bus, Ring, Star, Tree, Mesh, Hybrid, Wireless ។
  • NIC (Network Interface Card) :NIC ផ្ទុកនូវធាតុផ្សំអេឡិចត្រូនិច (Electronic Component) ទាំងឡាយ ដែលបង្កើត និងត្រួតពិនិត្យបណ្តាញទំនាក់ទំនង (Network Communication) ។
  • Protocol:ជាសំនុំក្បួនច្បាប់ដែលកំនត់អោយប្រព័ន្ធពីរអាចទំនាក់ទំនងគ្នា ឬបញ្ជូន​ពត៌មាន​ទៅវិញទៅមកបានដោយ ពុំគិតពីលក្ខណៈនៃ Hardware ។
  • Port :ជាច្រកសំរាប់ចរាចរណ៍ទិន្នន័យ តាមរយៈ Protocol នីមួយៗ ។
  • Public IP : ជា IP Address ដែលផ្តល់ដោយ ISP ហើយមិនមានភាពស្ទួន​សំរាប់ប្រើប្រាស់លក្ខណៈជាសាកល ។
  • Private IP :ជា IP ដែលកំនត់ដោយ Administrator របស់ម៉ាស៊ីន Local ។

ការ install window គឺចាំបាច់សំរាប់Computer ដើំម្បីគ្រប់គ្រងនិងបញ្ជាcomputer។ ការ install window យើងអាច install តាម CD.ROM or DVD and Flash ក៏បានប៉ុន្តែយើងជ្រើសរើសយកការ install តាម CD.ROM

1. Install window 7 លើ Client

CD.ROM ចូលក្នុង CD.Drive​​
-ផ្ទាំងជ្រើសរើសភាសា
network-ផ្ទាំងបន្ទាប់
network-ផ្ទាំងជ្រើសរើសភាសាសំរាប់បញ្ចូល
-ចុច Next Button
-ផ្តាំងបន្ទាប់
network-ចុច Install now
-ផ្ទាំងបន្ទាប់​ជាផ្ទាំងសំរាប់ជ្រើសរើសខ្នាត window
network-ជ្រើសខ្នាតwindow ណាមួយ
-ចុចNext Button
network-គូសសញ្ញា​ I accep the license terms
-ចុច​ Next Button
ផ្ទាំងបន្ទាប់
networkចុច Costomer(Advanced)
បើសិនធ្លាប់ Install រួច ជ្រើស​ upgrade
Windowចាប់ផ្តើម copy file បន្ទាប់​ setup auto
networkដំឡើងណែតវឺក Peer to peer in window 7

1 – កំណត់នូវ network properties នៅលើកុំព្យូទ័រទាំងពីរ (នៅក្នុង Control Panel -> Network) ជ្រើសរើសនូវ Properties ដោយ Right Click
network2 – ជ្រើសរើសនូវ Internet Protocol (TCP/IP) ហើយចុចនូវ Properties button ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរនូវ IP Address ទៅជា 192.168.1.1 នៅកុំព្យូទ័រទី១ និង 192.168.1.2 នៅកុំព្យទ័រទី២។ ហើយសូមវាយនូវលេខ 255.255.255.0 នៅក្នុងប្រអប់ subnet mask (ចំពោះកុំព្យូទ័រទាំង២)។
network3 – បង្កើតនូវ Workgroup អោយ Local Network។ សូមធ្វើការ Right click នៅ My Computer -> ជ្រើសរើសនូវ Properties ហើយសូមចុចលើ Computer Name tab ។ សូមកំណត់នូវឈ្មោះរបស់ computer និង workgroup នៅក្នុងប្រអប់រៀងៗខ្លួន។

ចំណាំ៖ ឈ្មោះរបស់ computer (computer name) គឺចាំបាច់ត្រូវកំណត់មិនអោយដូចគ្នា តែឈ្មោះរបស់ workgroup គឺចាំបាច់អោយដូចគ្នា
networknetwork4 – ចុចនូវ button OK បន្ទាប់មក Reboot នូវកុំព្យូទ័ររបស់អ្នក។
5- បន្ទាប់ពី Restart កុំព្យូទ័ររបស់អ្នក នោះលោកអ្នកនឹងអាចភ្ជាប់កុំព្យូទ័រទាំង២អោយស្គាល់គ្នាបាន។

2.ការInstall Window server 2008 លើ​​​ មាសីនមេ

​ដាក់DVD or CD.ROM ចូលក្នុង​ CD Drive
networkផ្ទាំងបន្ទាប់សូមជ្រើសភាសាដើម្បី Install
ចុច​Next Button
ផ្ទាំង​បន្ទាប់
networkចុច Install
networkផ្ទាំងបន្ទាប់
networkជ្រើសរើសប្រភេទ​ window
ចុច​ Next Button
ផ្ទាំងបន្ទាប់
networkគូស​ I accept the license terms បន្ទាប់ចុច Next Button
networkចុច Costomer(Advanced)
បើសិនធ្លាប់ Install រួច ជ្រើស​ upgrade
Windowចាប់ផ្តើម copy file បន្ទាប់​ setup auto
networkចុច Next Button
networkWindowចាប់ផ្តើម copy file បន្ទាប់​ setup automatic
ពេលInstallបញ្ចប់វានិងចេញផ្ទាំងសំរាប់ដាក់password
networkចុចButton Ok
networkបំពេញឈ្មោះនិងលេខកូដ​ រួចចុចសញ្ញាព្រួញ
networkចុច ok
បើសិនជាផ្ទាំងបន្ទាប់ចេញមក
networkចុច Ctrl+Alt+Delete បំពេញname and password OK