បង្កើតកែឆ្នៃ-​ប្រភព​​អាច​​យក​បាន N P K

​ប្រភព​ដែល​អាច​ទាញ​យក​បាន N P K
1ប្រភព​ដែល​អាច​ទាញ​យក​បាន N P K មាន​

អក្សរ​កាត់ (N)​

អក្សរ​កាត់ (P)

អក្សរ​កាត់ (K)

នៅក្នុង​ដី​ សំបក​ផ្លែ​គរ​
នៅ​ក្នុង​ដើម​រុក្ខជាតិ និង​ស្លឹក​ នៅក្នុង​រុក្ខជាតិ​ ​ ​ កំពុក​ដើម​ចេក​
នៅក្នុង​ឫស ឧ​. ពពួក​សណ្តែក ផេះ​ឆ្អឹង ផេះ​ឈើ​ ផេះ​ឈើ ជាពិសេស​ផេះ​ដើមឈើ​ខ្ចីៗ​
ក្នុង​ជាលិការ​សត្វ​ ម្សៅ​ត្រី​ ​ ផេះ​អង្កាម​ក្នុង​ដី​
រុក្ខជាតិ​មាន​ជាតិ​អាសូត​ច្រើន​ដូចជា​
– អង្កា​ដី អង្កា​ញ់ ស្នោរ
– សណ្តែកបាយ​
– សណ្តែក​ខ្មោច​
– ទន្ទ្រាំ​ង​ខែ​ត​
ជាតិ​អាសូត​ក៏​មាន​នៅក្នុង​
– ទឹកនោម​
– ​អាចម៍​ប្រចៀវ​ អាចម៍​ប្រចៀវ​ អាចម៍​ប្រចៀវ​
– ​កាក​សណ្តែក​ កាក​សណ្តែក​
– លាមក​គោ ក្របី ជ្រូក មាន់ ទា … អាចម៍គោ ក្របី ជ្រូក មាន់ ទា​ ​ លាមក​គោ ក្របី ជ្រូក មាន់​-​ទា​ ​
– កាកសំណល់​សល់​ពី​ផ្ទះបាយ កាកសំណល់​សល់​ពី​ផ្ទះបាយ កាកសំណល់​សល់​ពី​ផ្ទះបាយ​

​​​ការ​គិត​ជា​ភាគរយ​នៃ​អា​សូត ផូស្វ័​រ ប៉ូ​តា​ស្យូម ដែល​មាន​នៅក្នុង​សារជាតិ​ផ្សេងៗ​

លេខ

  ឈ្មោះ​សារធាតុ​ ​   អា​សូត (N)​ ផូស្វ័​រ (P)​ ​   ប៉ូ​តា​ស្យូម (K)

 ​ ​ជីលា​មក​គោ​ ​ ​​ ​ ​​ ​ ​

០,២៣

០,៩

  ជីលា​មក​ជ្រូក មាន់ ទា​ ​​ ​ ​

៣​

​១

  ផេះ​អង្កាម​ ​ ​​ ​ ​​ ​ ​

១០

  ផេះ​ឈើ​ ​ ​​ ​ ​​ ​ ​

២៧

  ផេះ ឆ្អឹង​ ​ ​ ​ ​​ ​ ​

​០

៣៥

  អាចម៍​ប្រចៀវ​ ​ ​​ ​ ​​ ​ ​

  កាក​សំណល់​ពី​ផ្ទះបាយ​ ​ ​ ​​ ​ ​

​២

  ទន្ទ្រាំ​ង​ខែ​ត​ ​ ​​ ​ ​​ ​

​០

  ម្សៅ​ត្រី​ ​ ​​ ​ ​​ ​

​០

១០

  ម្សៅ​កាក​សណ្តែកដី​ ​​ ​ ​​ ​ ​

១១

  ចំបើង​ ​ ​​ ​ ​ ​

០,៦

​០,១​

១,៥

១២

  ជី​ផ្អាប់​ស្មៅ​ស្ងួត​ ​ ​​ ​ ​​ ​ ​

១,២៣

១,២៦

០,៧៦

១៣

  ជី​ផ្អាប់​ពី​កំប្លោក​ ​ ​​ ​​ ​ ​

១,៤៣​

០,៤៨

០,៤៧

១៤

  ជី​ផ្អាប់​ពី​ស្លឹក​អំពិល​ទឹកបារាំង​ ​ ​

១,៤៥​ ​ ​​ ​

០,១៩

០,៤៩

១៥

  ជី​ផ្អាប់​ពី​សំរាម​ក្រុង​ ​​ ​ ​​ ​

១,៥២

០,២២

​០,១៨

១៦

  ជី​ផ្អាប់​ពី​ចំបើង​ ​ ​ ​

​០,៨៥​ ​

០,១១​

​០,៧៦

១៧

  ជី​អង្កាម​រស់​ ​ ​​​ ​ ​

១,៦៤​ ​

០,៩៣

០,៩

១៨

  ជី​បំប៉ន​ ​ ​​ ​ ​ ​

២,៦២​

​០,៦

១,៣២

២- មុខងារ និង​សារៈសំខាន់​នៃ N P K

ក​- មុខងារ​របស់​អាសូត N: អាហារ​បំរុង​ដើម ស្លឹក និង​មែក​

  • ជួយ​ធ្វើអោយ​ដើម និង​ស្លឹក​រុក្ខជាតិ​ដុះ​លូតលាស់​បានល្អ ហើយ​ឆាប់រហ័ស និង​ផ្តល់​ទិន្នផល​ខ្ពស់ ។
  • ចំពោះ​ស្រូវ​ធ្វើ​អោយ​បែក​គុម្ព​ច្រើន (​ការប្រើ​ច្រើន​ចំពោះ​ពូជស្រូវ​ក្នុងស្រុក​ធ្វើអោយ​ដើម​ខ្ពស់​ត្រូវ​ទ្រោប ឬ​ដួល និង​ទិន្នផល​ថយចុះ​) ។​
  • ការប្រើ​ជាតិ​អាសូត​នេះ​ច្រើនពេក នាំ​អោយ​ផ្លែ​រុក្ខជាតិ​ក្រ​ទុំ ។​
  • ចំពោះ​ស្រូវ​វិញ គឺ​ទុំ​មិន​ស្រុះគ្នា គេ​ហៅថា​ស្រូវ​បណ្តើរកូន ។​
  • ចំពោះ​ដំណាំ​បន្លែ​យក​ស្លឹក ត្រូវការ​ចាំបាច់​ជាតិ​អាសូត​នេះ​ណាស់ ព្រោះ​ជាតិ​អាសូត​មាន​មុខងារ​សំខាន់​ក្នុង​ការបង្កើន​ស្លឹក (​ជី​អាសូត​នៅក្នុង​រុក្ខជាតិ គឺ​រុក្ខជាតិ​អាច​ស្រូប​បាន​) ។ ឯព​ពួក​សណ្តែក ទន្ទ្រាំងខែត្រ លាមក​ទា ប្រសិន​ដាក់​ធ្វើ​ជា​ជី​មិន​អាច​ធ្វើអោយ​រុក្ខជាតិ​ស្រូប​បាន​ភ្លាម​ ទេលុះត្រាតែ​ធម្មជាតិ​ទាំងនោះ​ពុកផុយ​ប្រែ​ក្លាយទៅជាអាសូត​នីទ្រិច ទើប​រុក្ខជាតិ​យក​បាន ​ឆាប់រហ័ស ។​
    ​កង្វះ​ជាតិ​អា​សូត (N) ធ្វើឲ្យ​រាំងស្ទះ​ដល់​ការលូតលាស់​រប​ស់​រុក្ខជាតិ ទាំង​ផ្នែក​ខាងក្រោម និង​ខាងលើ ដូច្នេះ​ហើយ​វា​បន្ថយ​ទិន្នផល​ប្រចាំឆ្នាំ ។ ផ្ទុយទៅវិញ​បើ​នៅក្នុង​ដី​មាន ​សមាសធាតុ​អាសូត (N) ច្រើន​ហួសហេតុ​ពេក​វា​នឹង​បង្កើនឲ្យមាន​ការលូត​លាស់​ផ្នែក​មែក ស្លឹក ហើយ​ទន្ទឹមនឹងនោះ​វា​ក៏​បន្ថយ​ការចេញ ផ្លែ ផ្កា​ដែរ ។​

​ជី​អាសូត​នៅក្នុង​ជីគីមី​មាន ៖

  • ស៊ុល​ហ្វាត អា​ម៉ូ​នី​ញ៉ូម (​ប្រើ​ច្រើន​ធ្វើអោយ​ដីជូ​) : ប្រើ​លើ​បន្លែ N = 20% – 21% ។​
  • ជី​អ៊ុយ​រេ N = 45% – 46% ប្រើ​បាន​លើ​ដី​គ្រប់​ប្រភេទ និង​គ្រប់​ដំណាំ ។​

​ខ​- មុខងារ​របស់​ផូស្វ័រ (P2O5)

អាហារ​បំរុង​ឫស ផ្កា ផ្លែ និង ជា​យាន​សំរាប់​ចំលង​ថាមពល​

  • ជំនួយ​រុក្ខជាតិ​ដុះ​លូតលាស់​ល្អ ឆាប់​ចាប់​ឫស ដើម​រឹងមាំ ផ្កា ផ្លែ​ច្រើន និង​ទទួលបាន​ទិន្នផល​ខ្ពស់។
  • បើ​ដាំ​ស្រូវ​វិញ​ធ្វើ​ឲ្យ​ផ្លែ​ច្រើន គ្រាប់​ពេញ​ល្អ មិនសូវ​មាន​សន្តី​ស្រូវ មិន​ងាយ​ដួលរលំ ហើយ​ធន់​នឹង​ជំងឺ។
  • ធ្វើ​ឲ្យ​ផ្លែ​រុក្ខជាតិ​ឆាប់​ទុំ ។​
  • ចំពោះ​ឈើ​ហូប​ផ្លែ ធ្វើឲ្យ​មាន​ផ្លែ​ច្រើន ហើយ​រស់ជាតិ​ផ្អែម​ឆ្ងាញ់ ។​
  • ជា​យាន​និង​ថាមពល​សំរាប់​ជីវជាតិ​ ផ្សេងៗ​ក្នុងការ​ស្រូបយក​ជីជាតិ​ក្នុង​ដី​ផ្តល់ទៅអោយ​ស្លឹក ផ្កា និង​ដើម​ផូស្វ័​រ (P2O5) ក្នុង​ករណី​ខ្វះ​ជាតិ​ផូស្វ័រ ការលូតលាស់​ផ្នែក​មែក ស្លឹក​ត្រូវ​ថយ​ចុះ ហើយ​បើ​មាន​ជាតិ​ផូស្វ័រ​ច្រើន​ហួសហេតុ​ពេក វា​ធ្វើ​ឲ្យ​ផ្លែ​ឆាប់​ទុំ​មុន​កាលកំណត់ និង​ធ្វើឲ្យ​ដី​ខ្វះ ​ជាតិ ប៉ូ​តា​ស្យូម ដែក ស័ង្កសី ។​

​ផូស្វ័រ​នៅក្នុង​រុក្ខជាតិ ៖

  • ដើម​ខ្ចី​នៃ​រុក្ខជាតិ​

​ជីវជាតិ​ផូស្វ័រ​នៅក្នុង​ជីគីមី​

  • ជី​ផូស្វ័រ​ទូក​មាស P=20%
  • ជី​ស៊ុប​ពែ​ផូស្វាត P=18%

​គ​- មុខងារ​របស់​ប៉ូ​តា​ស្យូម K : សំរាប់​មើម​

  • ធ្វើឲ្យ​រុក្ខជាតិ ដុះ​លូតលាស់​បានល្អ ។​
  • ផ្លែ​ដាក់​គ្រាប់​ពេញៗ ។​
  • បើ​រុក្ខជាតិ​មើ​ម K ធ្វើឲ្យ​មើម​ធំ​ហើយ​ច្រើន ពិសេស​មាន​ទំងន់​ធ្ងន់ ។​
  • ជួយ​សំរួល​ដល់​ការ​ស្រូបយក​ជីជាតិ N ។​
  • ជួយ​អោយ​រុក្ខជាតិ​ធន់​ទ្រាំ N និង P ការ​អាំង​ថ្ងៃ ឬ​ស្ងួត​បាន​ល្អ ។​
  • ជួយ​អោយ​រុក្ខជាតិ​ធន់​នឹង​ជំងឺ​យ៉ាង​ល្អ ។​
    ​ប៉ូ​តា​ស្យូម (K2O) ក្នុង​ករណី​ខ្វះ​ជាតិ​ប៉ូ​តា​ស្យូម (K) នៅ​ចុង​ស្លឹក និង​គែម​ស្លឹក​មាន​ពណ៌​ប្រផេះ ហើយ​ស្លោ​ករួច​ងាប់ នៅលើ​ស្លឹក​ជា​រាង​រង្វង់​តូចៗ ។ ករណី​នេះ​បណ្តាល​ឲ្យ​ដំណាំ​មាន​​ផ្លែ​តូចៗ។​
    ​ក្នុងករណី​ដែល​មាន​សមាសធាតុ​ប៉ូ​តា​ស្យូម ច្រើន​ហួសពេក រុក្ខជាតិ​ពុំមាន​លទ្ធភាព​ស្រូប​យក​កាល់ស្យូម (Ca) ម៉ាញេស្យូម (Mg) ម៉ង់​កាណែ​ស (Mn) ជាដើម​បាន​ឡើយ។​

​+ ដំណាំ​ដែល​ត្រូវការ​ជីជាតិ K ច្រើន​មាន​

  • ដំណាំ​យក​មើ​ម (​ដំឡូង​) ។​
  • ដំណាំ​ស្ពៃ ប៉េង​ប៉ោះ ។​
  • ដំណាំ​អំពៅ ម្នា​ស់ ចេក ដូង ស្លា ។​

​+ ដំណាំ​ដែល​ត្រូវការ​ជីជាតិ K មធ្យម​មាន​

  • សណ្តែកដី ល្ហុង​ខ្ញែរ ល្ង​

ជីប៉ូតាស​មាន​នៅ​ក្នុង​ដើម​រុក្ខជាតិ​

  • ផ្នែក​នៅ​ខ្ចី​

​ជីប៉ូតាស​នៅក្នុង​គីមី​

  • ស៊ុល​ហ្វាត​ប៉ូតា​ស មាន 48% ។​
  • ជីការ​បូ​ណាត មាន 46% ។​
  • ក្លរៀ​ប៉ូតា​ស្យូម​មាន 60% ។​

ចំណាំ : K ប្រើ​បាន​ទៅលើ​ដំណាំ​គ្រប់​ប្រភេទ លើកលែង​តែ​ដំណាំ​ថ្នាំជក់

សារធាតុ​បន្ទាប់បន្សំ ដែល​រុក្ខជាតិ​ត្រូវការ​មាន :

  • ស្ពាន់ធ័​រ (S) 1.5% មាញ៉េស្យូម (MgO) 0.35% កាល់ស្យូម (CaO) 0.25% មីក្រូ​សារធាតុ​
  • ស័ង្កសី (Zn) ដែក (Fe) ទង់​ដែង (Cu) ម៉ង់​កាណែ​ស (Mn) បរ (B) ម៉ូ​លី​ដែន (Mo) ក្ល​រ (Cl) ដែល​ស្ថិតនៅ​ទំរង់​សមាស និង​ទំរង់​អំបិល ។​

​ខាងលើ​នេះ​យើង​ចង់បាន N P K តាមរយៈ​ប្រតិកម្ម​គីមី ហៅថា ជីគីមី ។ សំណល់​ដែល​សល់​ក្រោយ​ប្រតិកម្ម​គីមី​នេះហើយ ដែល​ធ្វើឲ្យ​ដី​របស់​លោក​រឹង ហើយ​ក្លាយជា​ដី​ខុស​ពី ​សភាព​ដើម​ម្តង​បន្តិច​រហូត​ដល់​ប្រើ​លែងកើត ។ វា​ផ្ទុយ​ពី​ការប្រើប្រាស់​ជី​តាម​ប្រព័ន្ធ អ៊ី អ៊ិក្ស អិម ដែល N P K បានមក​ពី​ការបញ្ចេញចោល​របស់​បាក់តេរី​ល្អ ហើយ​ខ្លួន​វា​បាន​ប្រឹង​បញ្ចេញ​អង់​ស៊ីម ដែល​មាន​នាទី​សំខាន់​នៅក្នុង​រុក្ខជាតិ ។​

អត្រា​ភាគរយ N P K ដែល​បានមកពី​ការយក​កាកសំណល់​ទៅ​ផ្អាប់​

 ប្រភេទ​ជី​ផ្អាប់​

អិន (N)

ប៉េ (P)

កា (K)

  ជី​ផ្អាប់​ពី​សំរាម​ក្រុង​

១.៥២

០.២២

០.១៨

  ជី​ផ្អាប់​ស្មៅ​ស្ងួត

១.២៣

១.២៦

០.៧៦

  ស្មៅ​ផ្អាប់ បូក ឆ្អឹង​ម៉ត់ បូក លាមក​ក្របី​

០.៨២

១.៤៣

០.៥៩

  ស្មៅ​ផ្អាប់ បូក ឆ្អឹង​ម៉ត់ បូក លាមក​គោ​

២.៣៣​

១.៧៨​ ​

០.៤៦

  ស្មៅ​ផ្អាប់ បូក ឆ្អឹង​ម៉ត់ បូក លាមក​ពពែ​

​១.១១​

៤.០៤​

០.៤៨

  ស្មៅ​ផ្អាប់ បូក ឆ្អឹង​ម៉ត់ បូក លាមក​សេះ​

០.៨២

២.៨៣​ ​

០.៣៣

  ស្មៅ​ផ្អាប់​ពី​ស្លឹក​អំពិល​ទឹក​បារាំង​

១.៤៥

០.១៩

០.៤៩

  ជី​ផ្អាប់​ពី​ចំបើង​ ​

០.៨៥​

០.១១​

០.៧៦

  ជី​ផ្អាប់​ពី​ចំបើង បូក លាមក​មាន់​

១.០៧

០.៤៦

០.៩៤

  ជី​ផ្អាប់​ពី​ចំបើង បូក លាមក​គោ​

១.៥១

០.២៦

០.៩៨

  ជី​ផ្អាប់​ពី​ចំបើង បូក លាមក​ទា​ ​ ​

០.៩១​

១.៣​

០.៧៩

  ជី​ផ្អាប់​កំប្លោក​ ​ ​

១.៤៣​

០.៤៨

០.៤៧

  ជី​ផ្អាប់​ពី​កំប្លោក បូក លាមក​ជ្រូក​ ​

១.៨៥

​៤.៨១​

០.៧៩

  ជី​សរីរាង្គ (​ក្រុង​) បែប​ទន់ជ្រាយ

​០.៩៥​ ​

៣.១៩​ ​

០.៩១

  ជី​សរីរាង្គ (​ក្រុង​) បែប​កណ្តាល​

១.៣៤

២.៤៤

១.១២

  ជី​សរីរាង្គ (​ក្រុង​) បែប​ខ្លាំង​

​១.៤៨

២.៩៦​ ​

១.១៥

(ដកស្រង់ចេញពី ខេមបូឌាអេចបេ្រសញូស៍)
ចុចដោនឡូនឯកសារ PDF  Download: file39_1.pdf